ბოსნიელები არჩევნებში ხმას აძლევენ, ეთნიკური დაძაბულობა მატულობს

ბოსნია ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე ღარიბი ქვეყანაა და ომის შედეგებს კვლავ ებრძვის. ომი 1992 წელს დაიწყო, როდესაც ქვეყანამ სერბების მიერ მართული ყოფილი იუგოსლავიისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ეთნიკურმა სერბებმა საკუთარი სახელმწიფოს შექმნისა და სერბეთთან შეერთების მიზნით იარაღი აიღეს. კონფლიქტმა 100 000-ზე მეტი ადამიანი შეიწირა და მილიონობით ადამიანი იძულებით გადაადგილდა.

ბოსნია ევროკავშირში გაწევრიანებას ოფიციალურად ცდილობს. თუმცა წევრობისკენ წინსვლა შეჩერებულია, მიუხედავად იმისა, რომ ევროკავშირი დაყოფილ ლიდერებს რეფორმებისთვის თანამშრომლობისკენ მოუწოდებს.

სარაევოს მკვიდრმა დურაკ მილერმა არჩევნებამდე თქვა: „მმართველი პოლიტიკოსები საუბრისას ადამიანებს მხოლოდ წამლავენ“. მან დასძინა: „ძველი სახეები უნდა შევცვალოთ. ისინი 35 წელია მართავენ. ვფიქრობ, ვინც შემდეგ მოვა, პენსიონერებისა და ღარიბებისთვის უკეთ იმუშავებს“.

ომის ჭრილობები კვლავ გააღრმავა სერბეთსა და ბოსნიელ სერბებს შორის რატკო მლადიჩისადმი საჯაროდ მიგებულმა პატივმა. ომისდროინდელი არმიის სარდალი აგვისტოს ბოლოს გარდაიცვალა, როცა გენოციდისა და სხვა ომის დანაშაულებისთვის სამუდამო პატიმრობას იხდიდა.

ბოსნიელი სერბები მლადიჩს გმირად მიიჩნევენ. გაეროს სასამართლომ იგი 1995 წელს სრებრენიცაში 8 000-ზე მეტი მუსლიმი კაცისა და ბიჭის ხოცვა-ჟლეტისა და სხვა დანაშაულებისთვის გაასამართლა. ბოსნიელი სერბების გავლენიანი თანამდებობის პირები ბელგრადში დაკრძალვას დაესწრნენ, რამაც ევროკავშირის მკაცრი კრიტიკა და ბოსნიელი პოლიტიკოსების აღშფოთება გამოიწვია.

ხელისუფლება პირველად იყენებს ამომრჩეველთა ელექტრონულ იდენტიფიკაციასა და ბიულეტენების სკანირებას. ეს ზომები დარღვევებისა და ორგანიზებული მანიპულაციის აღკვეთას ემსახურება, რომლებმაც წინა არჩევნების სამართლიანობა ეჭვქვეშ დააყენა.

მოსტარის მკვიდრმა სალკო ბიავიცამ თქვა, რომ მოხარულია, რადგან „ყველა ხმა დაითვლება“. მისი თქმით, ცვლილება ადამიანებს „არჩევნების სამართლიანობის იმედს“ მისცემს.

არჩევნებში მონაწილე 75 პარტიის უმეტესობა ეთნიკური ნიშნითაა ორგანიზებული. ორი ერთეული ერთმანეთთან ცენტრალური პრეზიდენტობითა და პარლამენტითაა დაკავშირებული. ბოსნიელთა ნაციონალისტურმა დემოკრატიული მოქმედების პარტიამ (Party of Democratic Action) კამპანია სერბული სეპარატიზმისგან ქვეყნის ერთიანობის დაცვაზე ააგო. ბოსნიელი ხორვატებიც უმეტესად ეთნიკურ პარტიებს უჭერენ მხარს, მათ შორის ხორვატიის მმართველი კონსერვატიული ხორვატიის დემოკრატიული კავშირის ბოსნიურ ფილიალს.

ბევრი იმედგაცრუებული მოქალაქე ამბობს, რომ პოლიტიკოსები ნაციონალიზმით ცხოვრების დაბალი დონისა და ახალგაზრდების გადინების მსგავსი პრობლემების მოგვარებას თავს არიდებენ.

მოსტარის მკვიდრმა ივან შილიჩმა თქვა: „მას შემდეგ, რაც ხმის მიცემა დავიწყე, ვერ ვხედავ, რომ რამე უმჯობესდება“. მან დასძინა: „ყველამ ვიცით, ვინ ცხოვრობს კარგად. პოლიტიკოსებისთვის მდგომარეობა უკეთესია, დანარჩენებისთვის კი ყველაფერი უცვლელია“.

თემებიმილორად დოდიკივლადიმერ პუტინიიგორ ხალაბუკოვირატკო მლადიჩიევროკავშირიდამოუკიდებელ სოციალ-დემოკრატთა ალიანსიბოსნია და ჰერცეგოვინასერბთა რესპუბლიკა

გამოქვეყნდა 4 ოქტომბერი, 2026