ჩატბოტები მოლაშქრეებს სახიფათო გზაზე აყენებენ

სამძებრო-სამაშველო სამუშაოების გამოცდილ ვეტერანთა ნაწილი ამბობს, რომ ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტები მხოლოდ უახლესი ხელსაწყოებია, რომლებიც ადამიანებს პრობლემებში მოხვედრის ახალ გზებს აძლევს. დაახლოებით ათი წლის წინ, როცა მოლაშქრეებმა, ლაშქრობის მოყვარულებმა, კლდეზე მცოცავებმა და ბუნებაში დასვენების სხვა მოყვარულებმა ადგილების, შთაგონებისა და ინფორმაციის მოძიება Instagram-სა და სხვა სოციალურ ქსელებში დაიწყეს, ამას ზოგჯერ სასიკვდილო შედეგები მოჰყვა. მანამდე მოლაშქრეებსა და ბუნებაში დასვენების სხვა მოყვარულებს Google Maps-სა თუ სმარტფონის კავშირზე გადაჭარბებული დაყრდნობა გზას აკარგვინებდა.

კოლორადოში მოღვაწე დასვენებისა და ტურიზმის სფეროს იურისტმა და სამძებრო-სამაშველო მოხალისემ ჯიმ მოსმა თქვა: „ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში მედიაში უზარმაზარი ძალისხმევა იხარჯება, რომ მეტი ადამიანი გავიდეს ბუნებაში. შედეგად, ბუნებაში უფრო მეტი ადამიანი დადის და ისვენებს“. მისი თქმით, ჯერაც გაურკვეველია, როგორ იმოქმედებს ამდენ ადამიანზე რობოტის საეჭვო რჩევები.

ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტისთვის რჩევის თხოვნას განსაკუთრებული რისკებიც ახლავს. კლემსონის უნივერსიტეტის ადამიანზე ორიენტირებული გამოთვლითი ტექნოლოგიების პროფესორმა კრის ფლატმანმა, რომელიც ხელოვნურ ინტელექტსა და სამძებრო-სამაშველო საქმიანობას სწავლობდა, თქვა, რომ ჩატბოტებმა შეიძლება დამაჯერებლად „მოიგონონ“ ინფორმაცია და მცდარი ცნობები რეალობად წარმოაჩინონ. მათი გამოყენება შესაძლოა „კოგნიტურ დანებებასთანაც“ იყოს დაკავშირებული.

ფლატმანმა განმარტა: „როცა ადამიანები ხელოვნური ინტელექტის სისტემებთან მუშაობენ, შეიძლება იმდენად ჩაიძირონ ამაში, რომ საკუთარი კრიტიკული აზროვნებით სარგებლობაზე უარი თქვან“. მისი თქმით, როცა ხელოვნური ინტელექტი უცნობ თემაზე ექსპერტად ასაღებს თავს, „ვერ ეტყვი, სისულელეს ლაპარაკობო, რადგან თავად არ გაქვს შესაბამისი ცოდნა“. კრიტიკულად აზროვნების შეწყვეტის შემდეგ კი ამის განახლება შეიძლება რთული იყოს, განსაკუთრებით მთის მიუვალ ადგილებში, სტრესულ ვითარებაში.

ფლატმანისა და სხვების თქმით, ჩატბოტები მომხმარებლებს იმასაც ეუბნებიან, რისი მოსმენაც მათ სურთ, და ამას დამაჯერებლად აკეთებენ, მიუხედავად იმისა, სანდოა თუ არა გამოყენებული წყაროები. კლოდმა ან ChatGPT-მ შეიძლება შეკითხვას ვრცელი მითითებებითა და რჩევებით უპასუხოს, რომლებიც დამაჯერებლად ჟღერს, მაგრამ სინამდვილეში Reddit-ის განხილვებიდან და მოძველებული YouTube-ვიდეოებიდან არის აღებული, ან სულაც მთლიანად შეთხზული იყოს.

ფლატმანის თქმით, TikTok-მა და Instagram-მა შეიძლება მაყურებელს შთაგონება მისცენ, ხოლო ხელოვნურმა ინტელექტმა, მართალია, სწორ თუ არასწორ, მაგრამ კონკრეტულ მითითებებთან ერთად, წაახალისოს კიდეც. მან თქვა: „ხელოვნური ინტელექტი არ ცდილობს ხალხის მოტყუებას, რომ მთაზე ავიდნენ, მაგრამ, ვფიქრობ, ასეთი ხელსაწყოს გაჩენის ბუნებრივი შედეგია“.

მიუხედავად იმისა, თუ რა რესურსებს იყენებენ ბუნებაში დასვენების მოყვარულები, ექსპერტების რჩევა ერთია: ახალ ადგილას წასვლისას გადაამოწმეთ ინფორმაცია სანდო და ავტორიტეტულ წყაროებში, მაგალითად, საჯარო მიწების მართვის სააგენტოების განახლებულ რუკებსა და ვებსაიტებზე, ბილიკების ასოციაციების ვებსაიტებზე ან გზამკვლევებში. კიდევ უკეთესია, ესაუბროთ ნამდვილ გიდს, ეროვნული ტყის სამსახურის წარმომადგენელს ან პარკის რეინჯერს.

მაიერსმა თქვა: „თუ ისეთ ადგილებში აპირებთ წასვლას, სადაც შეიძლება დაიღუპოთ, დაგეგმვას სერიოზულად უნდა მოეკიდოთ“.

თემებინიკ მაიერსიAnthropicGoogleაშშ-ის სატყეო სამსახურიკლაიმეტ დესკიჰაი ქანთრი ნიუსიკრაუნის მთაშასტას მთაკლოდიჯემინი

გამოქვეყნდა 1 ნოემბერი, 2026