ჩინეთის ექსპორტის მკვეთრმა ზრდამ ევროკავშირის მრეწველობა შეაშფოთა

იანვარ-ივლისში მნიშვნელოვნად გაიზარდა ჩინეთიდან ძვირფასი ლითონების იმპორტიც. თუმცა, ყველაზე დიდი ზრდა საავტომობილო სექტორში დაფიქსირდა.

2026 წლის პირველ ნახევარში ჩინელი ავტომწარმოებლების ევროპაში გაფართოება მკვეთრად დაჩქარდა. იანვარში საგზაო სატრანსპორტო საშუალებების იმპორტი წლიურად 10%-ით გაიზარდა, მომდევნო თვეებში კი ზრდამ დაახლოებით 50%-ს მიაღწია. ივნისში მაჩვენებელი 52%, ივლისში კი 53% იყო.

პირველ შვიდ თვეში ევროპაში ჩინური მარკების დაახლოებით 780 000 ახალი ავტომობილი დარეგისტრირდა. ეს თითქმის იმდენივეა, რამდენიც მთლიან 2025 წელს.

ჰანდელსბლატის კიდევ ერთი ანალიზით, ჩინური ბრენდების საბაზრო წილი იზრდება. იანვარ-ივლისში მათ ახალი რეგისტრაციების 8,7% შეადგინეს, მაშინ როცა 2021 წელს მაჩვენებელი მხოლოდ 0,6% იყო. ჩინელი ავტომწარმოებლები ექსპორტზე კონცენტრირდებიან, რადგან შიდა ბაზარზე დამანგრეველი ფასობრივი კონკურენცია აქვთ.

გერმანელი ავტომწარმოებლების ხელმძღვანელები შიშობენ, რომ ჩინური იმპორტი ევროპულ გასაყიდ ფასებსა და უკვე დასუსტებული ადგილობრივი მწარმოებლების მოგებიანობას კიდევ უფრო შეამცირებს.

საავტომობილო ბაზარი ჩინეთის ეკონომიკურ მდგომარეობას ასახავს. შიდა მოხმარება და ეკონომიკა სუსტდება. ჩინეთის ეკონომიკა პირველ ნახევარში 4,7%-ით გაიზარდა, თუმცა ტემპი კლებულობს. მეორე კვარტალში ზრდამ მხოლოდ 4,3% შეადგინა.

ჩინეთმა ირანის კონფლიქტისა და ჰორმუზის სრუტეში დაძაბულობის ეკონომიკურ შედეგებს შედარებით კარგად გაუძლო. თუმცა, დისბალანსი ძლიერდება: წარმოებული საქონლისთვის ქვეყანაში საკმარისი მყიდველი ვერ მოიძებნა. ჩინური კომპანიები ელექტრო და ჰიბრიდული ავტომობილების, ბატარეების, დანადგარებისა და მზის ენერგეტიკის პროდუქციისთვის უფრო მომგებიან უცხოურ ბაზრებს ეძებენ. ევროპა მათთვის სასურველი დანიშნულების ადგილია.

შანხაიში ჰანდელსბლატთან საუბრისას, უცხოურ ბაზრებზე გამსვლელი ჩინური კომპანიების მრჩეველმა პიტერ ჯინმა თქვა: „უფრო მაღალი მოგების მარჟა და ნაკლები კონკურენცია“. აშშ-ის ბაზრები ჩინელი მომწოდებლებისთვის სულ უფრო დახურულია.

ამას პეკინის სამრეწველო პოლიტიკაც ემატება. სახელმწიფო და რეგიონები ტექნოლოგიურ განვითარებასა და საწარმოო სიმძლავრეებს მიზნობრივად აფინანსებენ. კომპანიებისა და მათი წარმოების მოსაზიდად ერთმანეთს პროვინციები, ქალაქები და ცალკეული საქალაქო რაიონებიც ეჯიბრებიან. შედეგად, წარმოების მოცულობა კიდევ იზრდება.

ფასობრივ უპირატესობას გაუფასურებული იუანიც ქმნის. აშშ-ის კვლევითი ცენტრის Brookings Institution-ის შეფასებით, იუანი დოლართან მიმართებით 20%-ზე მეტითაა გაუფასურებული. სხვა შეფასებებით, სხვაობა 16%-დან დაახლოებით 20%-მდეა, თუმცა ეს მაჩვენებლები სადავოა.

ბრიუსელი ოქტომბრამდე პეკინისგან კონკრეტულ დათმობებს ელის. ჩინეთმა განსაკუთრებით დაზარალებულ დარგებში საექსპორტო ზეწოლა უნდა შეამციროს, ევროპული კომპანიებისთვის საბაზრო ბარიერები მოხსნას და კონკურენციის დამახინჯების გამომწვევ სუბსიდიებს დაუპირისპირდეს.

ევროკავშირის დიპლომატებმა ჰანდელსბლატს აცნობეს, რომ სანაცვლოდ ევროკავშირმა შესაძლოა არსებული ზომები, მათ შორის ჩინურ ელექტრომობილებზე საკომპენსაციო ტარიფები, შეარბილოს. თუმცა, მოლაპარაკებების მონაწილეები წარუმატებლობისთვისაც ემზადებიან. ასეთ შემთხვევაში ევროკავშირმა რამდენიმე სექტორში დამცავი ტარიფები შეიძლება დააწესოს.

ვაჭრობის საკითხებში ევროკომისარი მაროშ შეფჩოვიჩი ოქტომბრის დასაწყისში პეკინში გამგზავრებას გეგმავს. მან თავის ჩინელ კოლეგა ვან ვენტაოსთან მოლაპარაკებების შედეგები უნდა შეაჯამოს. ევროკავშირის მაღალი რანგის წარმომადგენლებისა და დიპლომატების თქმით, პროგრესის გარეშე ევროკომისია ახალ დამცავ ტარიფებს დააწესებს. ამის პოლიტიკური მხარდაჭერა ბრიუსელში 15 და 16 ოქტომბერს გასამართ ევროკავშირის ლიდერთა სამიტზე შეიძლება გამოხატონ.

დამცავი ზომების შემოღების მოთხოვნით ბრიუსელზე ზეწოლა იზრდება. ევროკავშირის დიპლომატების თქმით, რამდენიმე ევროპული ქვეყანა შესაბამისი განაცხადების წარდგენას გეგმავს. ტარიფების დაწესებამდე ევროკომისიამ უნდა შეამოწმოს, ნამდვილად ზარალდება თუ არა კონკრეტული დარგი იმპორტის სწრაფი ზრდით და შეესაბამება თუ არა ტარიფები ევროკავშირის ინტერესებს.

ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) ანალიზით, 2005-2024 წლებში ჩინურმა სამრეწველო კომპანიებმა საშუალოდ სამიდან რვაჯერ მეტი სახელმწიფო მხარდაჭერა მიიღეს, ვიდრე OECD-ის ქვეყნების კომპანიებმა. ევროპარლამენტის სავაჭრო კომიტეტის თავმჯდომარემ ბერნდ ლანგემ თქვა: „ჩინეთი ჩვენს ბაზარზე ძლიერაა დამოკიდებული, რადგან ჩინური ექსპორტისთვის მხოლოდ ევროკავშირი რჩება ღია“.

თემებიბერტრამ კავლათივან ვენტაომაროშ შეფჩოვიჩიპიტერ ჯინიVDMAევროკავშირიევროკომისიაევროსტატიჰანდელსბლატიჩინეთი

გამოქვეყნდა 15 სექტემბერი, 2026