ნავთობის ფასი 15 სექტემბერს ბარელზე 106,57 დოლარამდე დაეცა

დღეს, აშშ-ის აღმოსავლეთის დროით დილის 9 საათისთვის, Brent-ის საორიენტაციო ფასით ნავთობი ბარელზე 106,57 დოლარად ივაჭრება. ეს წინა დილის მაჩვენებელზე 3,85 დოლარით ნაკლებია, თუმცა ერთი წლის წინანდელ ფასთან შედარებით დაახლოებით 39 დოლარით მეტია.

ნავთობის ფასის შემდგომ მიმართულებას დაზუსტებით ვერავინ განსაზღვრავს. ბაზარზე ბევრი ფაქტორი მოქმედებს, თუმცა მთავარი მაინც მიწოდება და მოთხოვნაა. როდესაც შესაძლო რეცესიის ან ომის რისკები იზრდება, ნავთობის ფასების მიმართულება შეიძლება სწრაფად შეიცვალოს.

ავტოგასამართ სადგურზე საწვავის შეძენისას მომხმარებელი მხოლოდ ნედლი ნავთობის საფასურს არ იხდის. ფასში პროცესის ყველა ეტაპი შედის, მათ შორის, გადამამუშავებელი ქარხნების, საბითუმო მოვაჭრეებისა და გადასახადების ხარჯები. ამას ადგილობრივი ავტოგასამართი სადგურის ფასნამატიც ემატება.

მიუხედავად ამისა, მომხმარებლის მიერ გადახდილ თანხაზე ყველაზე დიდ გავლენას ნედლი ნავთობი ახდენს. მისი წილი ხშირად ერთი გალონის ღირებულების ნახევარზე მეტია. ნავთობის გაძვირებისას საწვავის ფასებიც, ჩვეულებრივ, მასთან ერთად იზრდება. თუმცა ნავთობის გაიაფებისას საწვავის ფასები ხშირად გაცილებით ნელა იკლებს. ამ კანონზომიერებას ზოგჯერ „რაკეტებსა და ბუმბულებს“ უწოდებენ.

საგანგებო ვითარებისთვის აშშ ნედლი ნავთობის სარეზერვო მარაგს ინახავს, რომელსაც სტრატეგიული ნავთობის რეზერვი ეწოდება. მისი მთავარი მიზანი კრიზისების, მათ შორის, სანქციების, კატასტროფული შტორმით გამოწვეული ზიანისა და ომის დროს ენერგეტიკული უსაფრთხოების დაცვაა. რეზერვს ფასების მკვეთრი ზრდის შედეგების შემსუბუქებაც შეუძლია, როცა მიწოდების შეფერხება ბაზარს აზარალებს.

რეზერვი გრძელვადიანი პრობლემების გადასაჭრელად არ შექმნილა. ის მომხმარებლებს სწრაფ შეღავათს აძლევს და ეკონომიკის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ნაწილებს მუშაობის გაგრძელებაში ეხმარება. მათ შორისაა აუცილებელი დარგები, საგანგებო სამსახურები და საზოგადოებრივი ტრანსპორტი.

ნავთობი და ბუნებრივი აირი მსოფლიოში ენერგიის ორი ძირითადი წყაროა. ნავთობის ფასის დიდმა ცვლილებამ შეიძლება ბუნებრივ აირზეც იმოქმედოს. მაგალითად, ნავთობის გაძვირებისას ზოგიერთ დარგს, სადაც ეს შესაძლებელია, საქმიანობის გარკვეულ ნაწილში მისი ბუნებრივი აირით ჩანაცვლება შეუძლია. ეს ბუნებრივ აირზე მოთხოვნას ზრდის.

ნავთობის მაჩვენებლების შესაფასებლად ორი მთავარი საორიენტაციო ფასი გამოიყენება.

ამ ორიდან Brent გლობალურ ბაზარზე ნავთობის მდგომარეობას უკეთ ასახავს, რადგან მსოფლიოში ვაჭრობაში ჩართული ნედლი ნავთობის დიდი ნაწილის ფასს განსაზღვრავს. ნავთობის ფასების ისტორიული ტენდენციების დასაკვირვებლადაც ძირითადად მას იყენებენ. აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის ადმინისტრაციაც (U.S. Energy Information Administration) თავის ყოველწლიურ ენერგეტიკულ მიმოხილვაში მთავარ საორიენტაციო მაჩვენებლად უკვე Brent-ს ეყრდნობა.