ჩინეთმა მოქალაქეებისთვის მგზავრობის შეზღუდვები გაამკაცრა

საზღვარგარეთ ჩინეთის ეროვნული უსაფრთხოების ან ინტერესებისთვის „ზიანის“ მიმყენებელ მოქალაქეებს დაბრუნებიდან სამ წლამდე ქვეყნიდან გასვლა შეიძლება აეკრძალოთ. აკრძალვა შეიძლება შეეხოთ მათაც, ვინც ტექნოლოგიების იმპორტისა და ექსპორტის წესებს დაარღვევს.

ჩინეთის ხელისუფლების განცხადებით, წესები „ეროვნული სუვერენიტეტისა და უსაფრთხოების დაცვას“ ემსახურება და „რიგითი მოქალაქეების“ მგზავრობას არ ზღუდავს. კრიტიკოსების თქმით, პეკინს საზღვარგარეთ მოქალაქეთა საქმიანობაზე ზეწოლის მეტი შესაძლებლობა მიეცემა.

ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტის აზიური სამართლის ცენტრის (Center for Asian Law) აღმასრულებელმა დირექტორმა, პროფესორმა ტომ კელოგმა ბი-ბი-სის ჩინურ სამსახურს განუცხადა: „ეს კიდევ ერთი საშუალებაა, რომელიც საზღვარგარეთ ჩინეთის მოქალაქეების ქმედებებისა და განცხადებების გასაკონტროლებლად შეიქმნა“. კელოგის თქმით, უსაფრთხოების უწყებები ზოგჯერ პასპორტის გაცემაზე პირდაპირ უარს ამბობენ, რათა ხელისუფლების კრიტიკა აღკვეთონ ან უფლებების დასაცავად საქმიანობა დასაჯონ.

სამშაბათს ამოქმედებული წესებით, ქვეყნიდან გასვლა შეიძლება აეკრძალოთ მოქალაქეებს, რომლებიც ტექნოლოგიების იმპორტისა და ექსპორტის წესებს არღვევენ. საუბარია დარღვევებზე, რომლებმაც „ეროვნულ სამრეწველო ან ტექნოლოგიურ უსაფრთხოებას შეიძლება საფრთხე შეუქმნას“.

ჩინეთის მთავრობის „ჭორების გამაბათილებელმა“ პლატფორმა პიაომ (Piyao) გასულ კვირას განაცხადა, რომ წესები რიგითი მოქალაქეების მგზავრობას არ ზღუდავს. პლატფორმის ცნობით, ეს მაღალი რისკის მიმართულებებისა და უჩვეულო მგზავრობის მქონე პირების წინააღმდეგ პრევენციული ზომაა. განცხადებაში ნათქვამია, რომ წესები ქვეყნიდან მოტყუებით გაყვანის, უკანონო აზარტული თამაშებისა და თაღლითობის პრობლემებს ეხება.

თუმცა, ზოგი ჩინეთის მოქალაქე წლებია ბუნდოვან შეზღუდვებზე საუბრობს. 26 წლის ჩინეთის მოქალაქემ, რომელმაც სახელად მხოლოდ პიპის გამოყენება ისურვა, ბი-ბი-სის ჩინურ სამსახურს უთხრა, რომ 2023 წელს პასპორტზე უარი მიიღო. მისი აზრით, მიზეზი 2019 წელს ჰონგკონგში გამართულ მასშტაბურ დემოკრატიულ საპროტესტო აქციებში მონაწილეობა გახდა.

პიპის თქმით, საპროტესტო აქციებისას ჰონგკონგის მედიამ მასთან ინტერვიუ ჩაწერა. ჩინეთის ძირითად ნაწილში დაბრუნების შემდეგ კი სახელმწიფო უსაფრთხოების პოლიციამ დაკითხა. ერთმა საიმიგრაციო მოხელემ უთხრა, რომ „ჰონგკონგის საკითხის გამო“ პასპორტს ვერ მიიღებდა, თუმცა წერილობითი განმარტება არ მიუღია.

პიპიმ თქვა: „ოფიციალური დოკუმენტი რომ მოეცათ, გადაწყვეტილების ადმინისტრაციულ გადახედვას მოვითხოვდი. მაგრამ მათ მხოლოდ ერთი წინადადება მითხრეს: ‘ვერ წახვალ’“. მისი თქმით, საკითხის გამწვავება ვერ გაბედა, რადგან ეშინოდა, რომ „ციხეში აღმოჩნდებოდა“. მან დასძინა: „უბრალოდ რიგითი ადამიანი ვარ, არა? ახალგაზრდა კაცი ვარ და ცუდი არაფერი გამიკეთებია. არ ვიცი, ოდესმე შევძლებ თუ არა ჩინეთიდან გასვლას“.