დასავლეთში მოსახლეობის შემცირება საჯარო ფინანსებზე ზეწოლას ზრდის

დემოგრაფიული ცვლილება ევროპას განსაკუთრებით მწვავედ ეხება. ევროკომისიის პროგნოზით, ევროკავშირის მოსახლეობა შესაძლოა უკვე 2029 წელს გახდეს ყველაზე მრავალრიცხოვანი. ამის შემდეგ ხანგრძლივი შემცირება დაიწყება.

აშშ-ის აღწერის ბიურო (U.S. Census Bureau) ძირითად პროგნოზში ამერიკის მოსახლეობის პიკს 2080 წლამდე არ ელოდება. დაბალი იმიგრაციის სცენარით, ეს 2043 წელს მოხდება. იმიგრაციის გავლენის გამოკლებით, მოსახლეობის შემცირება უკვე დაწყებულია.

თუმცა, Moody’s-ის ცნობით, დაბერებით გამოწვეული ფისკალური ზეწოლა მოსახლეობის რეალურ შემცირებამდე დიდი ხნით ადრე ჩნდება.

დღეს დიდი შვიდეულის ეკონომიკებში 65 წელს გადაცილებულ თითო ადამიანზე დაახლოებით სამი სამუშაო ასაკის ადამიანი მოდის. Moody’s-ის პროგნოზით, 2050 წლისთვის ეს თანაფარდობა დაახლოებით ორ ადამიანამდე შემცირდება. ეს ზრდას, საჯარო ფინანსებსა და ჯანდაცვის სისტემებს დამატებით ზეწოლას შეუქმნის.

Moody’s-ის საკრედიტო სტრატეგიისა და სტანდარტების ვიცე-პრეზიდენტმა ოლივიე შემლამ (Olivier Chemla) პარასკევს სი-ენ-ბი-სის გადაცემა „Squawk Box Europe“-ში განმარტა, რომ მოსახლეობის დაბერება ეკონომიკურ ზრდას ანელებს. მისი თქმით, საპენსიო და მოვლის ხარჯები საჯარო ფინანსებზე ზეწოლას ზრდის. ამასთან, სამომხმარებლო მოთხოვნა, რეალური საპროცენტო განაკვეთები და სახელმწიფო ობლიგაციების შემოსავლიანობა იცვლება.

გასულ კვირას გამოქვეყნებულ ანგარიშში Moody’s პროგნოზირებს, რომ მსოფლიოს მოსახლეობის დაბერება გლობალურ ეკონომიკას ძირეულად შეცვლის. ეს ხელისუფლებებს რთული გადაწყვეტილებების მიღებას აიძულებს.

Moody’s წერს, რომ მოსახლეობის ზრდა დიდი ხნის განმავლობაში ეკონომიკურ ზრდასა და კრედიტუნარიანობას ხელს უწყობდა. თუმცა, შობადობის კლება და ასაკობრივი სტრუქტურის ცვლილების უპრეცედენტო სისწრაფე ამ სურათს ცვლის.

ანგარიშში ნათქვამია: „მუშახელის შემცირება საწარმოო შესაძლებლობებს შეზღუდავს, ხოლო ოჯახებისა და მომხმარებლების შემცირება მოთხოვნას შეასუსტებს. შედეგად, ზრდის შესანარჩუნებლად ქვეყნებს პროდუქტიულობაზე მეტად დაყრდნობა მოუწევთ“.

შემლამ განაცხადა, რომ ხელოვნურ ინტელექტსა და პროდუქტიულობის ზრდას დაბერებული სამუშაო ძალით გამოწვეული გრძელვადიანი პრობლემის მხოლოდ ნაწილობრივ შემსუბუქება შეუძლია.

მან დასძინა: „ეს ნაწილობრივი შემამსუბუქებელი ფაქტორია, რადგან ქარხნებსა და მომსახურებაში ეკონომიკის მიწოდების მხარის ჩანაცვლება და გაძლიერება ნამდვილად შეგიძლიათ. თუმცა, რობოტები, ყოველ შემთხვევაში ჯერ, არ მოიხმარენ. ამიტომ მოთხოვნის მხარეს დანაკლისი მაინც დარჩება, რაც ზრდას შეანელებს“.