ესტონეთი გეგმავს, უცხოეთიდან გააგრძელოს სახელმწიფო ციფრული სერვისების მუშაობა, თუ ქვეყანა ოკუპირებული აღმოჩნდება.
წყარო: Politico Europe. ქართული თარგმანი: შიკრიკი.
Estonia has a plan for Russian occupation: Run its government from the cloud

ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: Politico Europe.
წარმოიდგინეთ, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს ლონდონში გადასახლებულ ფრანგ გენერალ შარლ დე გოლს თავისუფალი საფრანგეთის მთავრობა ღრუბელში შესვლით ემართა.
ესტონელი ოფიციალური პირები სწორედ ასეთი სცენარისთვის ემზადებიან. ახალი სტრატეგია, რომელიც კრიზისის დროს გამძლეობის გაძლიერებას ისახავს მიზნად, მთავრობას საშუალებას მისცემს, ციფრული სერვისები სრულად უცხოეთიდან მართოს, თუ ქვეყანას უცხო ძალა დაიკავებს. ესტონურად ამ მიდგომას „ჰუკუკინდლუსი“ ეწოდება.
ბალტიისპირეთის ქვეყანა 1,3 მილიონი მოსახლით რუსეთთან 294-კილომეტრიან საზღვარს იზიარებს. ესტონეთს ეშინია, რომ ევროპულ ქვეყანაზე მოსკოვის თავდასხმის შემთხვევაში, ის მთავარი სამიზნე იქნება. უსაფრთხოების სამსახურებმა უკვე გააფრთხილეს, რომ რუსეთი ევროპის წინააღმდეგ ჰიბრიდულ ომს აწარმოებს. ესტონეთმა კი მოსკოვი ყველაფერში დაადანაშაულა, კიბერშეტევებიდან და ცეცხლის წაკიდების გეგმებიდან დაწყებული, წყალქვეშა მონაცემთა კაბელების დაზიანებით დამთავრებული.
ახლა ტალინი ემზადება, საჯარო სერვისები ღრუბელში გადაიტანოს. „ეს უნდა მოხდეს მაშინ, როცა მონაცემთა ცენტრები განადგურებულია, ან როცა ადგილზე მტრის ჯარისკაცები არიან და მუშაობას ვეღარ ვაგრძელებთ“, თქვა ტõნუ გრიუნბერგმა. ის ახალი სტრატეგიის ერთ-ერთი ავტორია და ადრე ესტონეთის იუსტიციისა და ციფრული საკითხების სამინისტროს ციფრული ინფრასტრუქტურისა და კიბერუსაფრთხოების მიმართულებით გენერალური მდივნის მოადგილე იყო.
ესტონეთს ლუქსემბურგში, თავის „ციფრულ საელჩოში“, უკვე აქვს მონაცემთა სარეზერვო ასლი. ეს ქვეყნის გეგმის ასლია, რომელიც მოქალაქეთა რეესტრებს, მიწის რეესტრებსა და კანონმდებლობას მოიცავს.
გრიუნბერგმა თქვა: „ახლა გვინდა, რაც არ უნდა მოხდეს, ონლაინ ვიყოთ. ყველა კრიტიკული სერვისი ხელმისაწვდომი უნდა დარჩეს. ყველაფერი მუშაობას უნდა აგრძელებდეს“.
ესტონეთის მთავრობა უსაფრთხო აპლიკაციებს ქმნის ღრუბლოვანი მომსახურების მომწოდებლების, მათ შორის Microsoft Azure-ისა და Amazon Web Services-ის პლატფორმებზე, ასევე საკუთარ სახელმწიფო ღრუბლოვან პლატფორმაზე. გრიუნბერგის თქმით, ქვეყანა ამ სისტემას მონაცემთა საელჩოში და ევროპის სხვა ადგილებშიც განათავსებს. ამ თვეში მან ტექნოლოგიური ინფრასტრუქტურის მომწოდებელი Levira-ს აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობა დაიკავა.
იუსტიციისა და ციფრული საკითხების სამინისტროს IT არქიტექტურისა და ინფრასტრუქტურის მრჩეველმა ალან ალმერემ პოლიტიკოს განუცხადა, რომ ესტონეთი ყველაზე მძიმე სცენარის გავლენის შემცირებას ცდილობს.
ალმერემ თქვა: „იდეალურ შემთხვევაში, გვინდა ისეთი სისტემების შექმნა, რომლებიც ყველა შესაძლო კრიზისს გაუძლებს, მაგრამ სინამდვილეში არც ერთ ქვეყანას არ შეუძლია ყველა რისკის წინასწარ განსაზღვრა ან აღმოფხვრა. ყველაზე მძიმე სცენარების დროსაც უნდა შევინარჩუნოთ სანდო საფუძველი, საიდანაც ესტონეთის ციფრული სახელმწიფო აღდგება“.
ამავე გამოცემის სხვა ამბები.
Estonia to close border with Russia after attempted arson attack
ციფრული სერვისებისთვის საფრთხე ესტონელებისთვის 2007 წლიდან აშკარაა. მაშინ ქვეყანას 22-დღიანი კიბერშეტევების ტალღა დაატყდა თავს, რომელმაც კომერციული და სამთავრობო სერვისების დიდი ნაწილი გათიშა. მოგვიანებით ქვეყნის ხელისუფლებამ თავდასხმები რუსეთს მიაწერა.
ეს ინციდენტი მრავალი თვალსაზრისით პირველი მასშტაბური თანამედროვე კიბერშეტევა იყო, რომლის სამიზნეც მთელი ქვეყანა გახდა. ამის შემდეგ ტალინმა მთელი ციფრული ინფრასტრუქტურა განაახლა და ესტონეთი მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე გაციფრულებულ სახელმწიფოდ იქცა.
ლონდონში მოქმედი კვლევითი ინსტიტუტის, სამეფო გაერთიანებული მომსახურების ინსტიტუტის (RUSI), უფროსმა მკვლევარმა ჯოზეფ ჯარნეკიმ თქვა: „მთავრობის სერვისების გაციფრულების მხრივ ესტონეთმა გამორჩეულად წინმსწრები მიდგომა აირჩია“.
ალმერეს თქმით, კრიზისისთვის მზადების მიზანია, „ნულიდან დაწყება არასდროს დაგვჭირდეს“.
რუსეთში მონაცემთა ცენტრების წინააღმდეგ ბოლოდროინდელმა თავდასხმებმა აჩვენა, რამდენად კრიტიკული გახდა ციფრული სერვისები ომში მყოფი ქვეყნებისთვის. გასულ თვეში უკრაინამ რუსული კომპანია Yandex-ის სამ მონაცემთა ცენტრს დაარტყა. ამან აჩვენა, რომ გამოთვლითი სიმძლავრის წინააღმდეგ დარტყმა ჰგავს ელექტროსადგურზე თავდასხმას. ასეთი სადგური აწვდის ელექტროენერგიას, გათბობასა და საწვავს, რომლებზეც სამხედროები და სამოქალაქო პირები არიან დამოკიდებული.
კრიზისის დროს გამძლეობის უზრუნველსაყოფად ესტონეთის ეროვნული გეგმა თვალსაჩინო მაგალითია იმისა, თუ როგორ ცდილობენ ქვეყნები რისკების შემცირებას და თავიანთი მოქალაქეებისა და სერვისების დაცვას, ინფრასტრუქტურის ქვეყნის ფარგლებს გარეთ განთავსებით. ბოლო დრომდე ციფრული უსაფრთხოების შესახებ დებატები ძირითადად კონტროლის საკუთარ ქვეყანაში შენარჩუნებაზე იყო ფოკუსირებული. ამისთვის მონაცემებს ადგილობრივად ინახავდნენ, ტექნოლოგიებსა და მონაცემთა ცენტრებს კი სახელმწიფოების ტერიტორიაზე ქმნიდნენ.
ახლა სახელმწიფოები, განსაკუთრებით ისინი, რომლებსაც კონფლიქტის გაზრდილი რისკი ემუქრებათ, მიდგომას ცვლიან და ცდილობენ, ციფრულ ინფრასტრუქტურასთან დაკავშირებული რისკებიც გაანაწილონ.
ხუთშაბათს გაერთიანებულმა სამეფომ და ნორვეგიამ განაცხადეს, რომ ერთმანეთის უსაფრთხო მონაცემების განთავსების გზებს განიხილავენ და ამისთვის საკუთარ „მონაცემთა საელჩოებს“ შექმნიან.
ჯარნეკის თქმით, ესტონეთიც უსაფრთხოებისა და მდგრადობისთვის „უსაფრთხო მესამე ქვეყნებთან პარტნიორობასა და ალიანსებში“ დებს ინვესტიციას. მისი თქმით, ეს მიდგომა განსხვავდება იმისგან, როცა ქვეყანა ამბობს: „ყველაზე სუვერენული და გამძლე მაშინ ვართ, როცა ყველაფერი ფიზიკურად ჩვენს კონტროლქვეშაა, ჩვენი ტერიტორიის ფარგლებში“.
Microsoft-ის შეფერხებამ, რომელმაც გასულ კვირას მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში კომპანიები და სახელმწიფოები დააზარალა, კიდევ ერთხელ აჩვენა, რომ სახელმწიფოებმა ღრუბლოვანი და ციფრული სერვისების მომწოდებლები უნდა გაამრავალფეროვნონ. ეს საჭიროა იმ შემთხვევისთვის, თუ ძირითადი მომწოდებლები კიბერშეტევის, შეფერხების ან ტექნიკური ხარვეზის სამიზნე გახდებიან.
ალმერემ, ესტონელმა ოფიციალურმა პირმა, რომელიც კრიზისისთვის მზადების გეგმას ხელმძღვანელობს, თქვა, რომ ქვეყანა მომდევნო გამოწვევისთვისაც ემზადება. „პირველი კითხვა იყო, როგორ დაგვეზღვია, რომ ესტონეთის სახელმწიფო მონაცემები არ დაკარგულიყო“, თქვა მან და ლუქსემბურგში არსებულ მონაცემთა საელჩოს სარეზერვო ასლად მოიხსენია. „შემდეგი გამოწვევაა, როგორ უზრუნველვყოთ, რომ კრიზისის დროს სახელმწიფომ ამ მონაცემებით მუშაობა გააგრძელოს“, დასძინა მან.
ტალინი ამით არ შემოიფარგლება. ალმერეს თქმით, „ასევე უნდა უზრუნველვყოთ, რომ ათწლეულების შემდეგაც იგივე მონაცემები გასაგები და გამოსაყენებელი იყოს“.
თემებიალან ალმერეტõნუ გრიუნბერგიჯოზეფ ჯარნეკიAmazon Web ServicesLeviraMicrosoft AzureYandexგაერთიანებული სამეფოესტონეთინორვეგია
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 16 ნოემბერი, 2026

Romania slams ‘unacceptable’ drone strikes on Black Sea ships

Ukraine claims thousands of Russian casualties and a slowing Kremlin advance
სხვა ამბები ამ განყოფილებიდან.

La justicia italiana interviene el banco digital Revolut por sospechas de blanqueo y de operaciones de clanes mafiosos
Revealed: Israel uploaded millions of photos to Amazon’s facial recognition platform to track Palestinians

Two mass shootings in South Africa leave 17 dead
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.