ევან გერშკოვიჩი რუსეთის მიერ დაგებულ ხაფანგზე საუბრობს

ჟურნალისტს სჯეროდა, რომ მოსკოვს გახმაურებული პატიმარი საკუთარი მოქალაქის სანაცვლოდ სჭირდებოდა. ეს მოქალაქე ვადიმ კრასიკოვი იყო, მკვლელი, რომელიც გერმანიაში უვადო სასჯელს იხდიდა. გერშკოვიჩმა აღნიშნა: „მათ ეს შერჩათ, რადგან სანქციები არ დაუწესებიათ. ცინიკურად თუ შევხედავთ, ძალიან ჭკვიანურად ითამაშეს“.

გერშკოვიჩი მოსკოვის ავად ცნობილ ლეფორტოვოს ციხეში იმყოფებოდა. წლების განმავლობაში იქ ცნობილი პატიმრები, მათ შორის პოლიტიკური პატიმრები და დისიდენტები ჰყავდათ. 1930-იან წლებში, იოსებ სტალინის დიდი ტერორის დროს, წამება და სიკვდილით დასჯა ჩვეულებრივი მოვლენა იყო.

ჟურნალისტმა პატარა სივრცეში ყოფნას „უკიდურესად იზოლირებული გამოცდილება“ უწოდა. მისი თქმით, ეს ფსიქოლოგიურად მძიმე იყო, თუმცა ნორმალურად ეპყრობოდნენ: „ძილის უფლებას მაძლევდნენ, საკვებიც ნორმალური იყო“.

მოსკოვში სასამართლოზე გადაღებული მისი მომღიმარი ფოტოები მთელ მსოფლიოში გავრცელდა. გერშკოვიჩის თქმით, ამით შეგნებულად აჩვენებდა, რომ კარგად იყო. მან თქვა: „მსურდა, ადამიანებს ეს დაუმორჩილებლობა დაენახათ... ვიცით, რომ საქმე გაყალბებულია. თუ ეს თეატრალური თამაშია, მოსკოვს ნუ მივცემთ საშუალებას, ყველაფერი თავისი სურვილისამებრ წარმართოს“.

თუმცა, გერშკოვიჩმა ხაზი გაუსვა, რომ რუსეთის ციხეში ყველას ასე არ ექცევიან: „ზოგიერთს აწამებენ. მათ ადამიანურად ტეხენ, საკვებსა და შხაპისთვის ცხელ წყალს ართმევენ და ეუბნებიან, რომ ოჯახებს ვეღარასდროს ნახავენ. მე სრულიად სხვაგვარად მექცეოდნენ“.

გერშკოვიჩმა თავისი გამოცდილება უკრაინელი ჟურნალისტის, ვიქტორია როშჩინას შემთხვევას შეადარა. როშჩინა 2024 წელს, 27 წლის ასაკში, რუსეთის ტყვეობაში გარდაიცვალა. რამდენიმე თვის შემდეგ დაბრუნებულ ცხედარს წამების ნიშნები ჰქონდა და ორგანოები ამოღებული იყო.

გერშკოვიჩმა გაცვლის გეგმის შესახებ სამი კვირით ადრე შეიტყო. მან ამ პერიოდს „მტანჯველი“ უწოდა, რადგან ყოველი დღე გაუსაძლისად იწელებოდა.

გაცვლა საბოლოოდ 2024 წლის 1 აგვისტოს შედგა. გერშკოვიჩმა გათავისუფლებას „სუფთა სიხარულის“ წამი უწოდა, თუმცა შემდეგ სიხარული და ადრენალინი გაქრა და ნორმალურ ცხოვრებასთან დაბრუნება მოუწია.

მისი თქმით, ეს პერიოდი რთული და ზოგჯერ აუტანელი იყო. მას არ ეძინა, დიდ ხალხში პანიკური შეტევები ემართებოდა და ემოციების შეკავების გამო ადვილად ბრაზდებოდა. გერშკოვიჩმა პოსტტრავმული სტრესული აშლილობის სპეციალისტ თერაპევტებს მიმართა. განსაცდელზე წიგნის წერაც დაეხმარა.

გერშკოვიჩის მშობლები 1970-იან წლებში საბჭოთა კავშირიდან აშშ-ში გადავიდნენ. ის რუსულენოვან ოჯახში გაიზარდა, რუსული სახელი აქვს და რუსეთში 25 წლისა გადავიდა. იქ ბევრი მეგობარი და რუსი შეყვარებული ჰყავს.

რუსეთში დაბრუნებაზე გერშკოვიჩმა თქვა: „იმედი მაქვს, ერთ დღეს დავბრუნდები, თუმცა უნდა ვნახოთ, რა მოხდება რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის შემდეგ. არც ისაა სრულიად ნათელი, რომ მომდევნო ხელისუფლება უკეთესი იქნება“.

ორი წელი, საიდუმლო მოლაპარაკებები და მაღალი ფსონები: როგორ შეთანხმდნენ პატიმრების გაცვლაზე

თემებიევან გერშკოვიჩივადიმ კრასიკოვივიქტორია როშჩინავლადიმერ პუტინიჯო ბაიდენირუსეთის უშიშროების ფედერალური სამსახურიუოლ სტრიტ ჯორნალილეფორტოვოს ციხერუსეთი

გამოქვეყნდა 29 სექტემბერი, 2026