ევროკავშირი „ევროპაში წარმოებული“ კრიტერიუმს შემოაქვს

ევროკომისია წევრ სახელმწიფოებსა და მუნიციპალურ ხელისუფლებებს მომავალში მეტ თავისუფლებას მისცემს. ისინი თავად გადაწყვეტენ, ჩინური მომწოდებლები საჯარო შესყიდვებისას გამორიცხონ თუ არა.

ეს მათ მომავალში იმით შეეძლებათ, რომ გადაწყვეტილებებს არა მხოლოდ ფასის მიხედვით მიიღებენ, არამედ იმ კრიტერიუმითაც, წარმოიქმნება თუ არა დამატებითი ღირებულება ევროპაში შესყიდვის შედეგად. ევროკომისიამ შესაბამისი კანონპროექტი ოთხშაბათს წარადგინა.

კომისია ამ მიზნით შემოიღებს „ფასი-ხარისხი“ თანაფარდობას, რომელშიც ხარისხობრივი კრიტერიუმები შეფასების 30 პროცენტს უნდა შეადგენდეს. ერთ-ერთი ხარისხობრივი კრიტერიუმი „ევროპაში წარმოებული“ შეიძლება გახდეს და ევროპული მომწოდებლები ამით უპირატესობას მიიღებენ. შესაძლებელია სხვა კრიტერიუმებიც, მაგალითად მდგრადობა.

„ევროპაში წარმოებული“ კრიტერიუმი სამრეწველო პოლიტიკის მკვეთრი შემობრუნებაა. აქამდე ევროკავშირი თავისუფალ ვაჭრობას ეყრდნობოდა. გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა (CDU), რომელიც ევროკავშირს ახლახანსაც კი პროტექციონიზმში ადანაშაულებდა, თავისი პოზიცია შეცვალა. ამჟამად ევროკავშირი ცდილობს, საკუთარი მრეწველობა ჩინეთიდან შემოტანილი სუბსიდირებული იაფი იმპორტისგან დაიცვას.

ეს განსაკუთრებით ავტომობილების მრეწველობაში ჩანს. მიუხედავად იმისა, რომ ევროპული მწარმოებლები სუბსიდირებულ ჩინურ ელექტრომობილებს უჭირთ კონკურენცია, ჩინური ელექტრომობილების მწარმოებლები აქამდე გერმანული საგადასახადო შეღავათებით, მათ შორის სამსახურებრივი მანქანის პრივილეგიით, სარგებლობდნენ. ეს მომავალში „სამრეწველო ამაჩქარებლის კანონით“ (IAA) შეიცვლება, რომელიც კიდევ ერთი ევროკავშირის კანონია და ევროკომისიამ მარტში წარადგინა. წევრი სახელმწიფოები და ევროპარლამენტი ამჟამად ამ წინადადებაზე მოლაპარაკებებს აწარმოებენ.

საჯარო თანხები წინადადების მიხედვით მომავალში უპირატესად ევროპაში წარმოებულ პროდუქტებზე დაიხარჯება. საგადასახადო შეღავათიანი სამსახურებრივი მანქანებიც მხოლოდ ისეთი მანქანები იქნება, რომლებიც ევროკავშირში წარმოებულია.

ახალი კანონი საჯარო შესყიდვების შესახებ ამ მიმართულებით კიდევ ერთი ნაბიჯია და წევრ სახელმწიფოებსა და ადგილობრივ ხელისუფლებებს მკაცრ მითითებებს არ აძლევს. კანონი საშუალებას მისცემს, ევროპულ კომპანიებს უპირატესობა მიანიჭონ იმ ქვეყნების მომწოდებლებთან შედარებით, როგორიცაა ჩინეთი, რომლებიც ევროპულ კომპანიებს საკუთარ საჯარო შესყიდვებზე წვდომას არ აძლევენ. კანადა ან იაპონია ამ წესიდან გამოირიცხებიან, რადგან მათი ბაზრები ევროპული კომპანიებისთვის უკვე ღიაა.

„სამრეწველო ამაჩქარებლის კანონისგან“ განსხვავებით, რომელიც გარკვეული სექტორებისთვის ევროპაში წარმოებული კომპონენტების გარკვეულ წილს ადგენს, საჯარო შესყიდვებისას არ დაწესდება სავალდებულო პროცენტები ან ვალდებულება, სხვა ქვეყნების მომწოდებლები გამოირიცხონ. თუ ჩინური ავტობუსების ოპერატორი ადგილობრივ მომწოდებლებზე უკეთეს შეთავაზებას გააკეთებს, ხელისუფლებას მასთან კონტრაქტის გაფორმება მაინც შეუძლია. ინდუსტრიის კომისარ სტეფან სეჟურნეს თვალსაზრისით, რეგულაცია „არ არის რეგულაცია, რომელიც კრძალავს, ავალდებულებს ან ზღუდავს. ეს არის რეგულაცია, რომელიც მოქმედების შესაძლებლობებს ქმნის“.