ევროკავშირის ქვეყნები რუანდასთან დეპორტაციის ცენტრზე შეთანხმებას გამოაცხადებენ

სქემასთან დაახლოებული სამი ადამიანის თქმით, ევროკავშირის ქვეყნები ორშაბათს შეთანხმებას გამოაცხადებენ, რომლის მიხედვითაც უარყოფილ მიგრანტებს რუანდაში, დეპორტაციის ცენტრში გაგზავნიან.

ავსტრია, დანია, გერმანია, საბერძნეთი და ნიდერლანდები რეგულარულად მართავდნენ შეხვედრებს, რათა ევროკავშირის ტერიტორიის გარეთ ისეთი ცენტრების შექმნის შეთანხმებისთვის ნიადაგი მოემზადებინათ, სადაც იმ მიგრანტებს გააგზავნიან, რომლებსაც ევროკავშირში დარჩენის კანონიერი უფლება არ აქვთ. შეთანხმება ევროკავშირის უფრო ფართო ძალისხმევის ნაწილია, რათა გაძლიერდეს კონტროლი იმაზე, თუ ვინ შედის ევროკავშირში და ვის აქვს იქ დარჩენის უფლება.

მოსალოდნელ შეთანხმებას ვენაში გამოაცხადებენ. ის შეეხება მხოლოდ თავშესაფრის მაძიებლებს, რომლებმაც ევროკავშირში კანონიერი ბინადრობის უფლების მისაღებად ყველა გზა ამოწურეს და უარი მიიღეს.

ქვეყნებმა მანამდე დაადასტურეს, რომ საზღვარგარეთ ცენტრების შექმნის შესახებ პირველი შეთანხმებების დადვას 2026 წელს გეგმავენ. ცენტრების ამოქმედება კი მომავალი წლიდან იგეგმება.

რუანდაში დეპორტაციის ცენტრი საპილოტე პროექტი იქნება. სავარაუდოდ, მას სხვა ქვეყნებთან დადებული შეთანხმებებიც მოჰყვება, რომლებშიც ევროკავშირის სხვა წევრებიც ჩაერთვებიან.

ევროკავშირის წესების ბოლოდროინდელმა რეფორმამ წევრ ქვეყნებს სხვა სახელმწიფოებთან ასეთი დეპორტაციის ცენტრების შექმნაზე შეთანხმების დადების შესაძლებლობა მისცა. ამის პირობა საერთაშორისო სტანდარტების დაცვაა ადამიანის უფლებების სფეროში.

სქემის კონკრეტული დეტალები, მათ შორის, იმ ადამიანების მოქალაქეობა, რომლებსაც ცენტრებში გადაიყვანენ, იქ მათი საცხოვრებელი პირობები და შეთანხმების ზედამხედველობა, ქვეყნებს შორის დადებულ შეთანხმებაზეა დამოკიდებული.

თუმცა, ადამიანის უფლებათა დამცველმა ჯგუფებმა გააფრთხილეს, რომ ასეთი ცენტრები ადამიანის უფლებების დარღვევის რისკს ქმნის. ამ დარღვევებზე ევროკავშირის ზედამხედველობა ან სამართლებრივი დაცვის მექანიზმები არ გავრცელდება.

ბრიტანეთის კონსერვატიული მთავრობის გეგმას, თავშესაფრის მაძიებლები რუანდაში გაეძევებინა, გაერთიანებული სამეფოს უზენაესმა სასამართლომ 2023 წელს მხარი არ დაუჭირა და სქემა უკანონოდ ცნო. 2024 წელს ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ლეიბორისტულმა მთავრობამ ეს გეგმები გააუქმა. იმდროინდელმა პრემიერ-მინისტრმა კირ სტარმერმა რუანდის გეგმის შესახებ თქვა: „მოკვდა და დამარხულია“.

გაერთიანებული სამეფო ხალხის რუანდაში გადაყვანას მათი განცხადებების დისტანციურად განსახილველად გეგმავდა. ევროკავშირის ქვეყნების ახალი შეთანხმება კი იმ ადამიანებს შეეხება, რომლებსაც ბლოკის ტერიტორიის დატოვება დაევალათ.