ევროკავშირის მეზობლებმა უკრაინული მარცვლეულის გატანაზე უარი თქვეს

უკრაინას ქვეყნიდან მილიონობით ტონა საექსპორტო მარცვლეულის გასატანად დახმარება სჭირდება. პორტებსა და გემებზე თავდასხმები უკვე მესამე თვეა გრძელდება.

სოფლის მეურნეობის მინისტრი ტარას ვისოცკი ამ კვირაში ბრიუსელში ჩავიდა და ევროკავშირის კოლეგებს უშუალოდ მიმართა. უკრაინას ევროპაში მეტი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტის გადატანა და გაზრდილი სატრანსპორტო ხარჯების დასაფარად 1,1 მილიარდი ევრო სჭირდება. დახმარების გარეშე უსახსროდ დარჩენილი ფერმერები მომავალი სეზონისთვის თესვას ვერ დაიწყებენ, რაც პრობლემას გაამწვავებს.

ვისოცკიმ ვიზიტისას პოლიტიკოს (POLITICO) უთხრა: „მდგომარეობა უკიდურესად კრიტიკულია“.

პასუხი უარყოფითი აღმოჩნდა. გადაზიდვისა და შენახვის შესაძლებლობების გასაზრდელად ყველაზე მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურის მქონე ორ ქვეყანას, პოლონეთსა და რუმინეთს, დამატებითი დახმარების გაწევა არ შეუძლია ან არ სურს.

რუმინეთის სოფლის მეურნეობის მინისტრმა ბარნა ტანჩოსმა პოლიტიკოს უთხრა: „ჩვენი ფერმერების ინტერესები კვლავ პრიორიტეტულია“. ჭარბი უკრაინული მარცვლეული და დუნაიში წყლის დაბალი დონე ქვეყნის პორტებს უკვე გადატვირთავს. ამის გამო რუმინელი ფერმერები საკუთარ საქონელს ვერ ყიდიან.

უარი აჩვენებს მუდმივ სხვაობას ევროკავშირის ამბიციებსა და შიდა პოლიტიკურ რეალობას შორის. ევროკავშირს უკრაინის მხარდაჭერა სურს, თუმცა უკრაინა მსოფლიოს ერთ-ერთი მთავარი მარცვლეულის მწარმოებელია. ის ევროპელი ფერმერების შემოსავალს რეალურ საფრთხეს უქმნის, ფერმერები კი ბევრ წევრ ქვეყანაში გავლენიანი ჯგუფია. შავ ზღვაში ბრძოლის ბოლო გამწვავებამდეც პოლონეთმა, სლოვაკეთმა და უნგრეთმა უკრაინული მარცვლეულის იმპორტი აკრძალეს.

ვისოცკის თქმით, ამჟამად ექსპორტის ნახევარზე ნაკლები გადის ევროპის სარკინიგზო, საავტომობილო და სამდინარო მარშრუტებით. ბლოკადის გაგრძელების შემთხვევაში, წელს უკრაინაში შესაძლოა 35 მილიონ ტონამდე მარცვლეული დარჩეს.

ტანჩოსმა აღნიშნა, რომ რუმინეთი ლოჯისტიკის გაუმჯობესებას ცდილობს. ბუქარესტმა გასულ თვეში კიევთან ურთიერთგაგების მემორანდუმიც გააფორმა. დოკუმენტის მიზანი საზღვრის გადაკვეთის გამარტივება და სარკინიგზო კავშირების გაძლიერებაა.

ტანჩოსმა თქვა: „ყველამ იცის, რომ მატარებლების რაოდენობას ვერ გავაორმაგებთ. ვერც გზების, რკინიგზისა და პორტების გამტარუნარიანობას გავაორმაგებთ. რეალობა ასეთია“.

ინფრასტრუქტურის სამინისტროს პრესსპიკერმა ანა შუმანსკამ წერილობით განცხადებაში აღნიშნა, რომ პოლონეთს „უკრაინული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტის ტრანზიტის გაზრდისკენ მიმართული ცვლილებების შემოღების გეგმა არ აქვს“.

დაუყოვნებლივი დახმარება არ იგეგმება, თუმცა ევროკავშირი ერთობლივ პასუხს არ გამორიცხავს. სოფლის მეურნეობის საკითხებში ევროკომისარმა კრისტოფ ჰანსენმა ამ კვირაში ჟურნალისტებს უთხრა: „ამ პრობლემას უნდა მივხედოთ“. მან გლობალური სასურსათო უსაფრთხოების გამო შეშფოთება გამოთქვა, თუმცა ვალდებულება არ აუღია.