ევროზონაში ინფლაცია 3,8%-მდე, სამწლიან მაქსიმუმამდე გაიზარდა

როგორც სამი წლის წინ, ისე ახლა, მაღალი ინფლაციის მთავარი მიზეზი ენერგიაა. მაშინ პრობლემა გაზის მიწოდების კოლაფსმა გამოიწვია. რუსეთი ბუნებრივი გაზის მთავარი მიმწოდებელი იყო ევროპისთვის. ევროპამ ამ საწვავზე უარის თქმა გადაწყვიტა მეზობელ ქვეყანაზე გაუმართლებელი აგრესიის გამო, რომელიც კვლავ გრძელდება. ამჯერად პრობლემა მსოფლიო ბაზრებზე ნავთობის გაძვირებას უკავშირდება. ამის მიზეზი ახლო აღმოსავლეთში გაჭიანურებული ომია, რომელიც ზოგიერთი სახეობის საწვავის მიწოდებას საფრთხეს უქმნის.

ევროსტატის მიერ პარასკევს გამოქვეყნებული მონაცემების დეტალები აჩვენებს, რომ ფასების ზრდა ჯერჯერობით ძირითადად ენერგოპროდუქტებით შემოიფარგლება. ამ სექტორში ფასები გასულ წელთან შედარებით 18,8%-ით გაიზარდა. სამომხმარებლო ფასების ინდექსის სხვა კომპონენტებში ზრდა გაცილებით დაბალია. ეს ინდექსი ინფლაციას ზომავს. მომსახურების სფეროში, რომელიც ყველაზე დიდი ქვეჯგუფია და ენერგიის ფასებს ჩამორჩება, ზრდამ 3,2% შეადგინა. არაენერგეტიკულ სამრეწველო პროდუქტებზე ფასები მხოლოდ 1,1%-ით გაიზარდა.

ამით აიხსნება, რომ საბაზო ინფლაცია ჯერ კიდევ 2,3%-ია. ამ მაჩვენებლის გამოსათვლელად ინდექსიდან ყველაზე მერყევ კომპონენტებს, ძირითადად ახალ საკვებსა და ენერგიას, გამორიცხავენ. ამ კომპონენტებზე ასევე ხშირად მოქმედებს გადაწყვეტილებები, რომლებიც მკაცრად საბაზრო დინამიკას არ ემყარება.

ევროპის ცენტრალური ბანკის (ECB) პრეზიდენტმა კრისტინ ლაგარდმა ორშაბათს ევროპარლამენტში განაცხადა, რომ მთავარი მონეტარული ორგანო გრძელ და საშუალოვადიან პერიოდში კვლავ 2%-იან ინფლაციას მოელის. მან ასევე აღნიშნა, რომ აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანზე თავდასხმის შემდეგ განვითარებული მოვლენები „ძალიან მნიშვნელოვანი“ იყო. შესაბამისად, მისი ხელმძღვანელობით მოქმედ ორგანოს რეაგირება სჭირდებოდა. ეს საპროცენტო განაკვეთების გაზრდას ნიშნავდა, რაც ბანკმა ბოლო თვეებში უკვე გააკეთა.

თუმცა ლაგარდმა აღნიშნა, რომ რეაქცია ჯერჯერობით „ზომიერია“, რადგან ინფლაცია ხელფასებზე ჯერ არ ასახულა. ეს, პრინციპში, დასაქმებულებისთვის ცუდია, რადგან ისინი მსყიდველობით უნარს კარგავენ. თუმცა ამას დადებითი მხარეც აქვს. თუ ფასების ზრდა ხელფასებზე არ აისახება, ეგრეთ წოდებული მეორე რაუნდის ინფლაცია თავიდან იქნება აცილებული. ასეთი ინფლაცია მაშინ წარმოიქმნება, როცა კომპანიები შრომითი დანახარჯების გაზრდილი ტვირთის ასანაზღაურებლად ფასებს მეორედ ზრდიან.

მიუხედავად ამ თავშეკავებული სიტყვებისა, რთული წარმოსადგენია, რომ ინფლაციის ზრდის გაგრძელების შემთხვევაში საპროცენტო განაკვეთები უახლოეს თვეებში კიდევ არ გაიზრდება. ევროზონის თითქმის ყველა ქვეყანაში ჰარმონიზებული სამომხმარებლო ფასების ინდექსი 3%-ს აღემატება. ეს მაჩვენებელი მონეტარულ ზონაში ფასების დინამიკის ერთნაირი მეთოდით გაზომვის საშუალებას იძლევა. გამონაკლისი ორი ქვეყანაა: მალტა, ევროკავშირის ყველაზე პატარა ქვეყანა, რომელსაც სტატისტიკაში ძალიან მცირე წონა აქვს, და ფინეთი. მეორე უკიდურესობაში ლიტვაა, სადაც მაჩვენებელი 6,1%-ია.