ჰუსიების შეტევები საუდის არაბეთის ნავთობის ექსპორტს ემუქრება

აშშ ბაიდენისა და ტრამპის ადმინისტრაციების დროს ჰუსიებს ბომბავდა, მაგრამ ამჯერად ჩარევის სურვილი არ გამოუჩენია. ჰუსიებიც ცდილობენ, ეს არ შეიცვალოს. მათი განცხადებით, ისინი მხოლოდ საუდის არაბეთთან დაკავშირებულ გემებს უტევენ.

წითელ ზღვაში მოძრაობა ამ დროისთვის აღდგა

საზღვაო გადაზიდვების კომპანია ვინდვორდის (Windward) მონაცემებით, ჰუსიების წინსვლამდე ბაბ-ელ-მანდებში დღიურად 35 გემი გადიოდა, შემდეგ კი რაოდენობა 25-მდე შემცირდა. კვირას მაჩვენებელი უკვე 45-მდე გაიზარდა.

ჰუსიებმა შესაძლოა სამიზნეები საუდის არაბეთის გემებისა და ნავთობმზიდების ფარგლებს მიღმაც გააფართოონ. ღაზის ომის პიკზე, ისრაელის წინააღმდეგ მათ მიერ გამოცხადებული ბლოკადისას, ჰუსიები წითელ ზღვაში იმ გემებსაც დაესხნენ თავს, რომლებსაც კონფლიქტთან ცნობილი კავშირი არ ჰქონდათ.

კონფლიქტების სადამკვირვებლო ორგანიზაცია ACLED-ის ახლო აღმოსავლეთის ანალიტიკოსმა ვალენტინ დ’ოტუიმ თქვა: „ამჟამად ისინი საუდის არაბეთთან დაკავშირებულ გემებზე არიან კონცენტრირებული“. მისი თქმით, ჰუსიებმა შესაძლოა ასეთი გემების განსაზღვრის კრიტერიუმები გააფართოონ, რათა საუდისა და მსოფლიო ეკონომიკებზე ზეწოლა გაზარდონ.

დიპლომატიური ძალისხმევა დაიწყო, თუმცა ფასი შესაძლოა მაღალი იყოს

რეგიონული შუამავლები გააქტიურდნენ, თუმცა ირანთან ფართო კონფლიქტში გარღვევის გარეშე დიპლომატიური შეთანხმება ნაკლებად სავარაუდოა.

ირანი აშშ-ისგან ეკონომიკისთვის დამანგრეველი ბლოკადისა და სანქციების მოხსნას მოითხოვს. აშშ ჰორმუზის სრუტის სრულად გახსნასა და თეირანის ბირთვული პროგრამის შეზღუდვის შეთანხმებას ცდილობს. ზაფხულში წინასწარი შეთანხმების სწრაფად ჩაშლის შემდეგ არც ერთ მხარეს პოზიცია არ შეუცვლია.

ჰუსიების ოფიციალურმა პირმა და მოლაპარაკებების მცოდნე სხვა წყარომ ასოშიეიტედ პრესს უთხრეს, რომ გასულ შაბათ-კვირას ომანმა აშშ-ისა და ჰუსიების წარმომადგენელთა შეხვედრას უმასპინძლა.

აშშ-ის განცხადებით, ვაშინგტონი საუდის არაბეთთან „მუდმივ კონტაქტშია“. სამეფო აშშ-ის ახლო მოკავშირეა და მილიარდობით დოლარის ამერიკულ სამხედრო დახმარებას იღებს.

საუდის არაბეთის მემკვიდრე პრინცი მოჰამედ ბინ სალმანი ახლახან ეგვიპტეს ეწვია, რომელიც რეგიონული შუამავალია. თურქეთის მთავრობის ოფიციალურმა პირმა თქვა, რომ ანკარა დაძაბულობის შესამცირებლად ირანსა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან მოლაპარაკებებს აწარმოებს.

ჰუსიების შეტევები საუდის არაბეთის, ნატოს წევრი თურქეთისა და ბირთვული სახელმწიფოს, პაკისტანის, ახალი თავდაცვის შეთანხმების პირველი გამოცდაა. თურქეთისა და პაკისტანის ოფიციალური პირების თქმით, მათ საუდის არაბეთისგან დახმარების მოთხოვნა არ მიუღიათ.

გაეროს ჰუმანიტარული ოფისის მონაცემებით, ბოლო ბრძოლებში რვა მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა და კიდევ 32 დაიჭრა. დაახლოებით 125 000 ადამიანმა სახლი დატოვა. საუდის არაბეთის მხარდაჭერილი მთავრობის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, 3 სექტემბრის შემდეგ ჰუსიებმა დაახლოებით 150 მშვიდობიანი მოქალაქე მოკლეს.

საუდის არაბეთმა ხუთშაბათს განაცხადა, რომ ჩამოგდებული ჰუსიების დრონის ნამსხვრევებმა სამეფოში ერთი ადამიანი მოკლა და ორი დაჭრა.

იემენი სამოქალაქო ომამდეც ყველაზე ღარიბი არაბული ქვეყანა იყო. კონფლიქტმა და საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით დაწესებულმა ბლოკადამ ბოლო წლებში მასობრივი შიმშილი გამოიწვია.

გაეროსა და ჰუმანიტარული ორგანიზაციების თანამშრომლების დაკავებამ ჰუსიების მიერ კონტროლირებულ ტერიტორიებზე საერთაშორისო დახმარება შეაფერხა. ექსპერტების თქმით, ჰუსიებს საჯარო მოხელეებისთვის ხელფასების გადახდა უჭირთ, რამაც უკმაყოფილება გამოიწვია. მათ საგადასახადო შემოსავლების დიდი ნაწილი სამხედრო ფრთისკენ მიმართეს.

გაეროს ჰუმანიტარული ოფისის, OCHA-ს, ცნობით, იემენისთვის მოთხოვნილი ჰუმანიტარული დახმარების მხოლოდ 20% დაფინანსდა. ოფისი აცხადებს: „მილიონობით ადამიანს საკვებზე, ჯანდაცვაზე, კვებაზე, წყალსა და დაცვის სერვისებზე წვდომის დაკარგვა ემუქრება“.

„ექიმები საზღვრებს გარეშე“ ორგანიზაციის მოხაში მომუშავე ხელმძღვანელმა სარა აჰმედმა თქვა: „ამჟამად საჭიროებები უკიდურესად დიდია“. მისი თქმით, საჰაერო დარტყმების ხმის მიუხედავად, ექიმები რთულ პირობებში აუცილებელი მომსახურების შენარჩუნებას ცდილობენ.

მაჰიდა აჰმედი მოხაში ბრძოლას გაექცა და ახლა ადენში, იძულებით გადაადგილებულთა ბანაკში აფარებს თავს. იქ საუდის არაბეთის მხარდაჭერილი მთავრობაა განთავსებული. აჰმედის თქმით, მან შვილებთან ერთად, ნივთების გარეშე, ნაჩქარევად დატოვა ქალაქი, ხოლო მისი ქმარი კვლავ მოხაშია ჩარჩენილი.

მაჰიდა აჰმედმა თქვა: „ამ ომმა ჩვენთვის ყველაფერი გაანადგურა“.

თემებიმოჰამედ ბინ სალმანიჰუსიებიOCHAექიმები საზღვრებს გარეშესაუდის არაბეთიიემენიირანიაშშბაბ-ელ-მანდები

გამოქვეყნდა 18 სექტემბერი, 2026