იაპონური კომპანიები ჩინეთს ისტორიული ტემპით ტოვებენ

იაპონური საკრედიტო კვლევითი კომპანიის, ტეიკოკუ დატაბანკის (Teikoku Databank) მონაცემებით, ივნისში ჩინეთში 10 118 იაპონური კომპანია საქმიანობდა, რაც ისტორიულად ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია. ეს 2024 წლის ივნისში ჩატარებული წინა კვლევის მაჩვენებელზე 22%-ით ნაკლებია. რაოდენობა 2012 წლის უმაღლეს მაჩვენებელზე დაახლოებით 30%-ით დაბალია და მინიმალურია 2010 წლიდან, როცა ტეიკოკუმ მონაცემების აღრიცხვა დაიწყო.

პოლიტიკური საკონსულტაციო კომპანიის, ევრაზია ჯგუფის (Eurasia Group) ანალიტიკოსმა ჯერემი ჩანმა განაცხადა, რომ იაპონური კომპანიები ჩინეთში საქმიანობის მასშტაბის შემცირებას უკვე გეგმავდნენ. ჩინეთსა და იაპონიას შორის ურთიერთობების მკვეთრი გაუარესების შემდეგ ისინი ბაზრიდან გასვლას უფრო სასწრაფოდ განიხილავენ.

ტეიკოკუმ გასულ კვირას გამოქვეყნებულ ანგარიშში აღნიშნა, რომ კომპანიების გადინება სავარაუდოდ გაძლიერდება. აზიის ორ უმსხვილეს ეკონომიკას შორის დიპლომატიური დაპირისპირება იაპონურ კომპანიებს ჩინეთში საქმიანობის შემცირებას ან შეწყვეტას აიძულებს. მათი მომგებიანობა უკვე მცირდება საბაჟო ტარიფებთან დაკავშირებული რისკების, შრომისა და წარმოების ხარჯების ზრდისა და ადგილობრივი კონკურენციის გამო. ანგარიშის თანახმად, ზოგიერთმა კომპანიამ ჩინეთზე დამოკიდებულება სრული გამიჯვნის გარეშე შეამცირა.

ჩინეთსა და იაპონიას შორის ურთიერთობები მას შემდეგ განსაკუთრებით დაიძაბა, რაც პრემიერ-მინისტრმა სანაე ტაკაიჩიმ გასული წლის ნოემბერში პარლამენტს განუცხადა, რომ ტაივანში ჩინეთის შეჭრის შემთხვევაში იაპონია შესაძლოა სამხედრო მოქმედებებში ჩაერთოს. პეკინმა იაპონური კომპანიებისთვის მნიშვნელოვანი მინერალების ექსპორტი შეზღუდა და მოქალაქეებს იაპონიაში მოგზაურობისგან თავის შეკავებისკენ მოუწოდა.

ფუჯიცუს კვლევითი ინსტიტუტის (Fujitsu Research Institute) მთავარმა ეკონომისტმა მარტინ შულცმა აღნიშნა, რომ დივერსიფიკაციას სხვა ფაქტორებიც უწყობს ხელს. მათ შორისაა აშშ-ის საბაჟო ტარიფები, ჩინური საქონლის მიმართ საზოგადოებრივი წინააღმდეგობის ზრდა და ინდოეთის ბაზრის გაფართოება. შულცმა თქვა: „ჩინეთში ინვესტიციებს ერთდროულად რამდენიმე მძიმე ფაქტორი უქმნის საფრთხეს“.

ტეიკოკუს მონაცემებით, ბოლო ორი წლის განმავლობაში ჩინეთიდან სრულად 4 137 იაპონური კომპანია გავიდა, რაც რეკორდული მაჩვენებელია. იმავე პერიოდში ქვეყანაში შვილობილი კომპანიების, ქარხნების ან წარმომადგენლობების მეშვეობით მხოლოდ 1 221 კომპანია შევიდა. კოვიდ-19-ის პანდემიის პერიოდის გარდა, ეს ისტორიაში ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.

მონექს ჯგუფის (Monex Group) ექსპერტმა დირექტორმა იესპერ კოლმა განაცხადა, რომ იაპონური კომპანიები აშშ-ის ბაზარზე სულ უფრო დამოკიდებული გახდნენ. ამავდროულად, ისინი ჩინეთისგან დისტანცირდებიან, რომელიც ადრე მათთვის ერთ-ერთი მთავარი ბაზარი იყო.