ირანის ომის შემდეგ ევროკავშირმა ენერგიაში 100 მილიარდი ევროთი მეტი გადაიხადა

ირანის ომის დაწყების შემდეგ ევროკავშირის ქვეყნებმა ენერგიის იმპორტში დამატებით 100 მილიარდ ევროზე მეტი, 113,5 მილიარდი დოლარი დახარჯეს. ფასების მკვეთრი ზრდის გამო, პოლიტიკოსები წიაღისეული საწვავის ალტერნატივებს ეძებენ.

ჰორმუზის სრუტის დახურვის შემდეგ ევროპის ზოგ ქვეყანაში მომხმარებლები საწვავში თითქმის 50%-ით მეტს იხდიან. ეს ერთ გალონზე 11 დოლარზე მეტს უდრის. მშვიდობიან პერიოდში ამ უმნიშვნელოვანეს წყალსატევზე მსოფლიოში ვაჭრობაში ჩართული ნავთობის მეხუთედი გადიოდა.

ევროკავშირის ენერგეტიკის კომისარმა დან იორგენსენმა დუბლინში, ბლოკის 27 ქვეყნის ენერგეტიკის მინისტრების შეხვედრაზე განაცხადა: „მდგომარეობა სერიოზულია“. დამატებითი თანხის დახარჯვის მიუხედავად, წევრ ქვეყნებს „გაზის ან ნავთობის არც ერთი დამატებითი მოლეკულა“ არ მიუღიათ.

იორგენსენის თქმით, მინისტრები წიაღისეული საწვავიდან ელექტროენერგიაზე გადასვლის დაჩქარებისა და ბლოკში ელექტროინფრასტრუქტურის გაფართოების გეგმებს განიხილავენ. 2022 წელს რუსეთის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ ევროკავშირმა რუსეთზე ისტორიული დამოკიდებულება დაასრულა. შედეგად, ენერგიის პირდაპირი იმპორტის მხრივ ბლოკი აშშ-ზე ძლიერ დამოკიდებული გახდა.

საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტოს (International Energy Agency) აღმასრულებელმა დირექტორმა ფათიჰ ბიროლმა განაცხადა: „დიზელთან დაკავშირებით ევროპა ერთ-ერთი ყველაზე დაუცველი რეგიონია, თუ ყველაზე დაუცველი არა. ევროპას უზარმაზარი რაოდენობით დიზელი შემოაქვს და ჩვენ მკაცრ სეზონში, ზამთრის სეზონში შევდივართ“. ევროპის დიზელის მარაგის დაახლოებით 50% პირდაპირ აშშ-დან მოდის.

აშშ-ის მნიშვნელოვან შტატებში რესპუბლიკელებმა შუალედური არჩევნების წინ შიდა მარაგის გასაზრდელად დიზელის ექსპორტის აკრძალვა მოითხოვეს. ამან პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის 2025 წლის შეთანხმებასთან დაკავშირებით ეჭვი გააჩინა. შეთანხმება ევროკავშირისთვის 750 მილიარდი დოლარის ღირებულების ენერგიის მიყიდვას ითვალისწინებს.

ირლანდიის კლიმატის, ენერგეტიკისა და გარემოს დაცვის მინისტრმა დარა ო’ბრაიენმა განაცხადა, რომ აკრძალვა „ნაკლებად სავარაუდოა“, რადგან ატლანტის ორივე მხარეს ეკონომიკას დააზიანებს. თუმცა, მისი თქმით, ევროკავშირი ყველაზე უარესი სცენარისთვის უნდა მოემზადოს.

ო’ბრაიენმა თქვა: „ფრთხილად უნდა ვიყოთ. თვითკმაყოფილებას არ უნდა მივეცეთ“.

იორგენსენის თქმით, მან აშშ-ის ხელისუფლებას აკრძალვის გეგმაზე უარის თქმის მოთხოვნით „ძალიან მკაფიო სიგნალი“ გაუგზავნა. მან ასევე ევროკავშირის მინისტრებს მოუწოდა, ბლოკი გარე ენერგორესურსებზე დამოკიდებულებისგან გაათავისუფლონ, რადგან ომმა და პოლიტიკამ მათი მიწოდება შეიძლება შეაფერხოს.