ისრაელის ნგრევა მასაფერ იატაში სკოლებსა და სახლებს ემუქრება

იქაურ მოშორებულ თემებს საკუთარი თავის დაცვის მცირე შესაძლებლობა აქვთ, პირობები კი მძიმეა. ამასთან, ისრაელის სამხედრო ძალებმა ტერიტორიის დიდი ნაწილი სამხედრო სასროლ ზონად გამოაცხადეს. ეს პალესტინელი მოსახლეობის განდევნის კიდევ ერთი საფუძველია.

მასაფერ იატის სკოლები პალესტინელების ადგილზე დარჩენის მცდელობის უმნიშვნელოვანესი ნაწილია. მათი არსებობა ოჯახებს ბავშვების განათლებისთვის შორს მგზავრობის აუცილებლობას არიდებს. პალესტინელები ამტკიცებენ, რომ სწორედ ამიტომ იქცა სკოლები განსაკუთრებულ სამიზნედ.

მასაფერ იატის განათლების დირექტორატის ადმინისტრაციული დირექტორი ინტისარ ომარ აბუ საბჰა ამბობს, რომ ნგრევის ბრძანებები რამდენიმე თემის სკოლებს ემუქრება. მათ შორისაა ზიფი, არ-რიფაია, უმ ქუსა, უმ ალ-ხეირი, ჯინბა, შააბ ალ-ბუთუმი, ხირბეთ ალ-დაბა და ალ-მაჯაზი.

სკოლების წინააღმდეგ არსებული საფრთხეების გარდა, მოსწავლეებსა და მასწავლებლებს საკლასო ოთახებამდე მისასვლელად გზების ჩაკეტვის, საგუშაგოებისა და ახალმოსახლეების ყოფნის გადალახვაც უწევთ.

აბუ საბჰას თქმით, სკოლები ასევე დაზიანდა და მათ ტერიტორიაზე ან მის გარშემო ახალმოსახლეები იჭრებოდნენ ან ადამიანებს ავიწროებდნენ. მან აღწერა ციკლი, რომელშიც ბავშვები სახლებისა და სკოლების ერთდროულად დაკარგვის საფრთხის წინაშე დგანან.

აბუ საბჰამ თქვა: „წარმოიდგინეთ მოსწავლე, რომელიც სკოლიდან სახლში ბრუნდება და საკუთარ სახლს დანგრეულს პოულობს... შემდეგ კი მეორე დღეს მიდის და სკოლაც დანგრეული ხვდება“.

პალესტინელი იურისტი იასმინ სალაქი ამბობს, რომ მასაფერ იატის სკოლების წინააღმდეგ არსებული საფრთხე ბავშვების განათლების უფლებას პირდაპირ უთხრის ძირს.

თუმცა სალაქის თქმით, ამ უფლებით სარგებლობა სულ უფრო რთულდება. მიზეზებია ისრაელის მიერ გადაადგილების შეზღუდვა, სამხედრო რეიდები, დაპატიმრებები, იძულებით გადაადგილება და თავდასხმები, რომლებიც მოსწავლეებსა და განათლების სფეროს თანამშრომლებს ეხება.

სალაქმა თქვა: „სკოლების ნგრევის საფრთხეს ყოველდღე ვაწყდებით, რაც სასწავლო პროცესის გაგრძელებას თითქმის შეუძლებელს ხდის“.

ზიფის გოგონათა საშუალო სკოლის დირექტორის, ჰანა ალ-სალამინის თქმით, სკოლაში დაახლოებით 250 მოსწავლე სწავლობს.

სკოლამ ნგრევის შესახებ პირველი შეტყობინება 2016 წელს მიიღო. ამას მრავალწლიანი სამართლებრივი წარმოება მოჰყვა. წელს სასამართლომ ნგრევის წინააღმდეგ საჩივარი არ დააკმაყოფილა, თუმცა დროებითი აკრძალვის მისაღებად მცდელობები გრძელდება.

გაურკვევლობამ გავლენა უკვე მოახდინა. ალ-სალამინის თქმით, ზოგი გოგონა შიშსა და შფოთვას განიცდის, სხვები კი სხვა სკოლებში გადავიდნენ.

ალ-სალამინმა თქვა: „სკოლა მხოლოდ განათლების ადგილი არ არის. ეს სკოლა მოსწავლეებისთვის ერთადერთი თავშესაფარია“.

ალ-სალამინი შიშობს, რომ სკოლის დანგრევის შემთხვევაში ზოგიერთმა გოგონამ შეიძლება განათლება საერთოდ მიატოვოს. ეს მოხდება, თუ სხვა სკოლები ზედმეტად შორს იქნება ან იქ მისასვლელად სახიფათო გზებით მგზავრობა გახდება საჭირო.

ზიფში მეათეკლასელმა რაბიჰა იუსეფ ჯიბრილმა სკოლის მნიშვნელობაზე ისაუბრა.

ჯიბრილმა თქვა: „ამ სკოლაში ვიზრდები და ჩემი ოცნებებიც ყოველდღიურად ჩემთან ერთად იზრდება“. მან დასძინა, რომ მოსწავლეებს სკოლის ნგრევის ეშინიათ, თუმცა სწავლის გაგრძელებას მაინც აპირებენ.

ჯიბრილმა თქვა: „სკოლა რომც დაანგრიონ, სწავლას ხეების ქვეშაც გავაგრძელებთ. წიგნები რომც ჩამოგვართვან, მათ გულსა და გონებაში შევინახავთ“.

თემებისუნდუს ალ-ჰამამდეისრაელიმასაფერ იატახირბეთ ალ-ფახითიბავშვების განათლებანგრევის ბრძანებები

გამოქვეყნდა 12 სექტემბერი, 2026