სტუდენტურმა სიამ ბელგრადში გაიმარჯვა, მხარდამჭერებმა ბანაკი დაასუფთავეს

„გუშინ დიდი გამარჯვება იყო, დღეს კი თავისუფლების სუნია“, დასძინა მან. „ნაგავში ვართ, მაგრამ აქ თავისუფლების სუნია“.

თამარა ტომიჩს ამ შემთხვევისთვის ყვითელი რეზინის ხელთათმანები ეკეთა. ისიც აშკარა სიამაყეს გამოხატავდა, რომ დასუფთავებაში მონაწილეობდა. ტომიჩმა თქვა: „აქ შეკრება და ამ ადგილის დასუფთავება აჩვენებს, რომ გვინდა, კარგად ვიცხოვროთ. გვინდა, ვისიამოვნოთ ქალაქით და ნორმალური ცხოვრებით, ძალადობისა და ჩვენი წამების გარეშე“.

ჯერჯერობით არავინ სვამს ბევრ კითხვას, როგორ მართავს ქვეყანას სტუდენტური სია. სინამდვილეში, სერბმა ამომრჩევლებმა უცნობში ნახტომი გააკეთეს, რადგან ეს მოძრაობა ტრადიციული პოლიტიკური პარტიის მსგავსად არ მოქმედებს. მას არც იერარქია აქვს და არც ლიდერი. კანდიდატები სტუდენტთა კრებების სერიამ შეარჩია. მათ შორის არიან აკადემიკოსები, სპორტსმენები, ეკონომისტები და ინჟინრები.

სტუდენტურმა სიამ 11-პუნქტიანი გეგმა გამოაქვეყნა. პუნქტების უმეტესობა კორუფციის წინააღმდეგ ზომებს ეხება. ირონიულია, რომ სწორედ ამ დაპირებამ მოუტანა ვუჩიჩსა და სერბეთის პროგრესულ პარტიას გამარჯვება 2012 წელს. სხვა დაპირებებია სასამართლო რეფორმა, მედიის თავისუფლება, ხელმისაწვდომი საცხოვრებელი და ჯანდაცვაზე უკეთესი წვდომა, მათ შორის დაპირება, რომ ყველა სოფელში ექიმი იქნება.

თუმცა ქვეყნის შიდა პრიორიტეტების მიღმა, არსებითად საჯარო ინსტიტუტების გაწმენდის საკითხის გარდა, ბევრი რამ გაურკვეველია. სტუდენტური სია არჩევნებში პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატისა და შესაძლო მთავრობის შემადგენლობის დასახელების გარეშე მონაწილეობდა.

დემოკრატიზაციის პოლიტიკის საბჭოს თანადამფუძნებელმა კურტ ბასუნერმა თქვა, რომ გამარჯვების ეიფორიის გაქრობისა და მთავრობის ფორმირების სერიოზული საქმის დაწყების შემდეგ შესაძლო ვითარება მას აშფოთებდა.

ბასუნერმა დასძინა: „იმედი მაქვს, მათ საუკეთესო სცენარისთვის გეგმა აქვთ. შესაძლოა, სფეროები უკვე განაწილებული აქვთ და კონკრეტულ საკითხებში სანდო ადამიანები ჰყავთ, რომლებსაც საქმის დაუყოვნებლივ დაწყება შეუძლიათ. ასეთი ფართო კოალიციის საფრთხე ისაა, რომ გამარჯვებიდან მალევე უთანხმოებები გამოჩნდება“.

სტუდენტური სიის სათავეში მყოფმა კანდიდატმა, ილია სრდანოვიჩმა, შესაძლო დაპირისპირების მნიშვნელობა შეამცირა. ის ნოვი-სადის უნივერსიტეტის კარდიოლოგია. ამ ქალაქში სახურავის ჩამონგრევას ადამიანები ემსხვერპლნენ, რასაც სტუდენტური პროტესტი მოჰყვა. სრდანოვიჩი სტუდენტებთან ერთად პროტესტის პირველივე დღეებიდან გამოდიოდა. თუმცა მან ხაზი გაუსვა, რომ სიაში მისი პირველი ადგილი არ ნიშნავს, თითქოს პრემიერ-მინისტრი გახდება.

სრდანოვიჩმა თქვა: „სტუდენტური მოძრაობა სრულად დემოკრატიულია“. მისი თქმით, მიზანია, სერბეთისთვის დამახასიათებელი ტენდენცია შეიცვალოს, რომელიც პიროვნების კულტსა და ლიდერობას ქმნის.

სრდანოვიჩის მტკიცებით, სტუდენტურ სიაში მყოფი 250 კანდიდატი „ამ ბრძოლაში თანასწორი მონაწილეა“. მისი თქმით, სიაში ბევრი კანდიდატია, რომელსაც პრემიერ-მინისტრობა ან სხვა თანამდებობის დაკავება შეუძლია.

თუმცა მისი თავდაჯერებულობა ნაკლებად ამშვიდებს მათ, ვინც შენიშნა, რომ სტუდენტური სიის კანდიდატების განსხვავებულმა შეხედულებებმა შესაძლოა პრობლემები შექმნას. ვუჩიჩის გაფრთხილების მიუხედავად, რომ სტუდენტური სიის მთავრობა რუსეთს სანქციებს დაუწესებდა და კოსოვოს დამოუკიდებლობის ცალმხრივ დეკლარაციას აღიარებდა, მოძრაობის საგარეო და რეგიონული პოლიტიკა გაურკვეველი რჩება.

ყოფილმა ევროკავშირისა და გაერთიანებული სამეფოს ელჩმა სერბეთში, მაიკლ დევენპორტმა თქვა: „სტუდენტების დემონსტრაციებსა თუ სერბეთის მასშტაბით გამართულ მსვლელობებზე ევროკავშირის დროშების ზღვა არ გვინახავს“.

დევენპორტის თქმით, სტუდენტურ სიასა და არჩეულ კანდიდატებს შორის პოლიტიკის ბევრ მნიშვნელოვან საკითხზე თანხმობა არ არის. გაურკვეველია ევროკავშირში გაწევრების მიმართ მათი მიდგომა და პოზიცია რეგიონულ საკითხებზე, მათ შორის ბოსნია და ჰერცეგოვინასა და, განსაკუთრებით, კოსოვოზე.

ბევრს ურჩევნია, ამ საკითხებზე მოგვიანებით იფიქროს. ვუჩიჩი და სერბეთის პროგრესული პარტია დაემხნენ. ორშაბათს მთელი დღის განმავლობაში მანქანების საყვირები ისმოდა, როცა მძღოლები პიონერთა პარკში დასუფთავების ჯგუფს ჩაუვლიდნენ.

ძველი რეჟიმის ერთ-ერთი თვალსაჩინო სიმბოლო გაქრა. სტუდენტური სიის ამომრჩევლები იმედოვნებენ, რომ ამას სხვებიც მოჰყვება.

თემებიალექსანდარ ვუჩიჩითამარა ტომიჩიკურტ ბასუნერირადომირ დალიჩისერბეთის პროგრესული პარტიასტუდენტური სიაჩაჩილენდიბელგრადიპიონერთა პარკისერბეთი

გამოქვეყნდა 27 ოქტომბერი, 2026