ისრაელში 7 ოქტომბრის ჩავარდნებზე პასუხისმგებლობას ითხოვენ

ნეთანიაჰუს ოფისმა ცნობას „აბსოლუტური ტყუილი“ უწოდა და გაზეთის წინააღმდეგ სარჩელის შეტანა დააანონსა. ნეთანიაჰუს პარტია ლიკუდის (Likud) წევრმა ამირ ოჰანამ განაცხადა, რომ იმის ვარაუდი, თითქოს ნეთანიაჰუმ თავდასხმის შესახებ იცოდა, „აღმაშფოთებელი და აბსურდულია“. მისი თქმით, ღაზაში ჰამასის ყოფილმა ლიდერმა იაჰია სინვარმა გეგმა მხოლოდ რამდენიმე ადამიანს გაანდო.

ნეთანიაჰუმ 7 ოქტომბრის თავდასხმების გამომწვევ ჩავარდნებში უსაფრთხოების სამსახურების ხელმძღვანელები დაადანაშაულა. მისი მტკიცებით, მათ წინა საათებში განზრახ არ გააღვიძეს, რადგან ისრაელის თავდაცვის ძალების მასშტაბური მობილიზაციისა და ვითარების გამწვავების ბრძანების ეშინოდათ.

ნეთანიაჰუმ ტელეარხ Channel 14-ს უთხრა: „ღმერთმა დაგვიფაროს, პრემიერ-მინისტრი გავაღვიძოთ და მან თქვას: მთელი ისრაელის თავდაცვის ძალები ახლავე გააღვიძეთ, ავიაცია ჰაერში ასწიეთ!“ მან დასძინა: „რა მოხდებოდა, რომ გავეღვიძებინეთ? ეს არ მოხდებოდა“.

ჟურნალისტმა იაკოვ კაცმა თავდასხმამდე რამდენიმე საათით ადრე ჰამასის აქტივობაზე გაძლიერებული შეშფოთების შესახებ დაწერა. თავის წიგნში „სანამ ისრაელს ეძინა“ (While Israel Slept) მან აღწერა სამხედრო და სადაზვერვო ხელმძღვანელების ზარები, შვებულებიდან მეთაურების დაბრუნება და საზღვარზე ელიტური სადაზვერვო დანაყოფის გაგზავნა.

კაცის თქმით, უარეს შემთხვევაში ისინი ჰამასის მებრძოლთა მცირე, შეზღუდულ შეჭრას ელოდნენ. მან თქვა: „რატომ გასცემდა ნეთანიაჰუ მასშტაბური პრევენციული დარტყმის ბრძანებას, თუ უსაფრთხოების ყველა ხელმძღვანელი ეუბნებოდა, რომ ეს ასეთი რამ არ იქნებოდა? მის გაღვიძებას შედეგი არ ექნებოდა“.

თუმცა კაცის თქმით, ნეთანიაჰუმ სხვა კითხვებსაც უნდა უპასუხოს. მან თქვა: „თქვენ პრემიერ-მინისტრი იყავით და პოლიტიკას თქვენ განსაზღვრავდით. თქვენ შექმენით შეკავების დოქტრინა: შეაკავეთ ჰამასი, გათიშეთ პალესტინელები ერთმანეთისგან და პალესტინის სახელმწიფოს შექმნის თავიდან ასაცილებლად ჰამასი ხელისუფლებაში დატოვეთ“.

ნეთანიაჰუ წლების განმავლობაში ღაზაში ჰამასის შეკავების და არა მასთან დაპირისპირების პოლიტიკას ზედამხედველობდა. ამ პერიოდში ისრაელის მთავრობები კატარს ღაზისთვის ასობით მილიონი დოლარის დახმარების მიწოდების უფლებას აძლევდნენ.

თავდასხმებიდან ერთი თვის შემდეგ ნეთანიაჰუმ გერმანულ გაზეთ Die Welt-ს უთხრა, რომ ჰამასის გაძლიერების სურვილის შესახებ ბრალდება „აბსოლუტური ტყუილია“. მან თქვა: „პირიქით, ჰამასის მაქსიმალურად დასუსტება გვინდოდა. ფული მხოლოდ სამოქალაქო კატასტროფის თავიდან ასაცილებლად იყო განკუთვნილი“.

ისრაელის თავდაცვის ძალების მაშინდელმა შტაბის უფროსმა, გენერალ-ლეიტენანტმა ჰერცი ჰალევიმ, მშვიდობიანი მოსახლეობის დაუცველობისთვის საჯაროდ ბოდიში მოიხადა. მოგვიანებით ის გადადგა, რამდენიმე სამხედრო მეთაური გაათავისუფლეს, შიდა დაზვერვის უფროსმა კი თანამდებობა დატოვა.

ნეთანიაჰუს პირადი პასუხისმგებლობა დღემდე არ აუღია. 7 ოქტომბერს ისრაელის თავდაცვის ძალების საერთაშორისო პრესსპიკერმა, პოლკოვნიკმა რიჩარდ ჰეხტმა, თქვა, რომ ნეთანიაჰუსა და სხვა პოლიტიკური ლიდერების უარი პასუხისმგებლობის აღებაზე მისი ექვსი თვის შემდეგ გადადგომის ერთ-ერთი მიზეზი გახდა.

ჰეხტმა თქვა: „ეს სამარცხვინოა. პასუხისმგებლობის მხრივ, ისრაელის თავდაცვის ძალებში პრობლემა არ არის. სწორედ ეს იწვევს ტკივილს და პოლიტიკურ და სამხედრო ეშელონებს შორის მტრობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია“.

ორშაბათს იერუსალიმში გამართულ მემორიალურ ცერემონიაზე 7 ოქტომბერს მოკლული ადამიანის მამა წამოდგა და პრემიერ-მინისტრს მიმართა: „თქვენ ჩემი შვილი და ყველა მოკლული ვერ დაიცავით. სირცხვილი! სამარცხვინოა!“ შემდეგ ის დაცვამ გაიყვანა.

პასუხისმგებლობის მოთხოვნა ძლიერდება. აქტივისტებმა ისრაელის უმაღლეს სასამართლოს სთხოვეს, მთავრობას სახელმწიფო საგამოძიებო კომისიის შექმნა დაავალოს.

კამპანიის მონაწილეა ყოფილი მინისტრი და ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი იზჰარ შაი. მისი უმცროსი შვილი, სამხედრო იარონ შაი, 7 ოქტომბერს მოკლეს. შაიმ გასულ კვირას თელ-ავივში გამართულ აქციაზე თქვა: „ამ არჩევნებზე 7 ოქტომბერთან დაკავშირებით თითქმის თვალახვეულები მივდივართ. ჩვენს პრემიერ-მინისტრს ფიცის ქვეშ დეტალური განმარტება არასდროს გაუკეთებია“.

ნეთანიაჰუ მუდმივად უარს ამბობს ისრაელის უზენაესი სასამართლოს ხელმძღვანელობით სახელმწიფო გამოძიებაზე. მისი მტკიცებით, სასამართლო მის მიმართ მიკერძოებული იქნება. არჩევნების დანიშვნამდე მთავრობამ ალტერნატიული „ეროვნული საგამოძიებო კომისია“ შესთავაზა, რომლის წევრებსაც პოლიტიკური პარტიები დანიშნავდნენ.

ივლისში პარლამენტის სესიის დასრულებამდე მთავრობამ მრავალი სხვა კანონი მიიღო. თუმცა ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ გამოძიების გეგმის შესახებ კანონპროექტის მისაღებად დრო აღარ დარჩა.

BBC-მ ლიკუდის რამდენიმე წევრს ინტერვიუ სთხოვა, მაგრამ თანხმობა ვერ მიიღო. BBC-მ პარტიას კრიტიკოსებისთვის პასუხის გაცემაც სთხოვა და პასუხს ელოდება.

ნეთანიაჰუს უარი პასუხისმგებლობის აღებაზე საარჩევნო საკითხად იქცა. მისი მთავარი მეტოქის, გადი აიზენკოტის გუნდმა ვიდეოთამაში Sleepy Bibi გამოუშვა. მოთამაშეები პრემიერ-მინისტრს პასუხისმგებლობის თავიდან აცილებაში ეხმარებიან: ის თავდასხმის გაფრთხილებებს უნდა გაექცეს და „საწოლამდე უსაფრთხოდ მიაღწიოს“.

ნეთანიაჰუ ათწლეულების განმავლობაში თავს ისრაელის „ბატონ უსაფრთხოებად“ წარმოაჩენდა. ქვეყნის ისტორიაში უსაფრთხოების უმძიმესი ჩავარდნის მიუხედავად, ის არჩევნებში კვლავ იმავე უსაფრთხოების პროგრამით მონაწილეობს. ბოლო სამი წლის განმავლობაში ნეთანიაჰუმ ისრაელის მტრებთან, ჰამასთან, ჰეზბოლასა და ირანთან, ახალ ომებზე გაამახვილა ყურადღება.

გამოკითხვები მჭიდრო ბრძოლაზე მიუთითებს. 7 ოქტომბრის თავდასხმები მრავალი ამომრჩევლის გადაწყვეტილებისთვის გადამწყვეტია.

კაცმა თქვა: „7 ოქტომბრის მემკვიდრეობას ორი მხარე აქვს. ერთია ჩავარდნები და შეცდომები, რომლებმაც ჰამასის შეჭრა გამოიწვია. მეორეა ნეთანიაჰუს მტკიცება, რომ მან ახლო აღმოსავლეთი გარდაქმნა და ისრაელი დღეს უფრო უსაფრთხო გახადა. ისრაელის მოქალაქეებს ეს არგუმენტი საარჩევნო უბნებზე მიაქვთ“.

თავდასხმების ჩრდილი არჩევნებს ადგას და ისრაელს კვლავ პოლიტიკური ნიშნით ყოფს. მხარდამჭერებისთვის ეს ადასტურებს, რომ ისრაელის უსაფრთხოებისთვის ბენიამინ ნეთანიაჰუ კვლავ საჭიროა. კრიტიკოსების თქმით, მისი პოლიტიკური გადარჩენა ისრაელს საფრთხეს უქმნის.

თემებიბენიამინ ნეთანიაჰუიაკოვ კაციიზჰარ შაიინბარ გოლდსტაინიისრაელის თავდაცვის ძალებილიკუდიჰამასიისრაელიქფარ-აზაღაზა

გამოქვეყნდა 7 ოქტომბერი, 2026