ხელოვნურმა ინტელექტმა კომპიუტერული მეცნიერების ათწლეულების კვლევა მოძველებული გახადა

ჰუსფელდტის თქმით, ეს აღმოჩენა „ფანტასტიკურია“. „მათემატიკოსობა სრულიად ბნელ ოთახში ხელის ცეცებით სიარულს ჰგავს“, განმარტა მან. „თითქოს ვიღაცამ მთელი ქვედარგი ცოდნის პროჟექტორებით გაანათა და ახლა ჩვენ ზედმეტად აღფრთოვანებული კურდღლებივით დავრბივართ, რათა ყველა კუთხე-კუნჭული დავათვალიეროთ, რომლის შესწავლაც უცებ შეგვიძლია. ძალიან ამაღელვებელი დროა“.

მეცნიერება საუკუნეების განმავლობაში ჰიპოთეზების წამოყენებითა და მათი უარყოფით ვითარდებოდა. აკადემიურ წრეებში არც ისაა უჩვეულო, რომ სხვა კვლევითმა ჯგუფმა მკვლევარს დაასწროს ან მისი ნაშრომი სხვაგვარად შეარყიოს. თუმცა, ხელოვნურმა ინტელექტმა ეს პროცესი დააჩქარა: მან კვლევითი მიმართულებები მთლიანად გააქრო და მათემატიკისა და მეცნიერების კონკრეტულ დარგებში მკვლევრები შეაშინა. ისინი ფიქრობენ, რა ადგილი რჩებათ ახლა, როცა მანქანებს მათი შესაძლებლობების გადაჭარბება შეუძლიათ.

ჰუსფელდტის თქმით, „ბოლო რამდენიმე თვე მართლაც მძიმე იყო. ყველაფერი უიმედო და დამთრგუნველია, რადგან ყოველ კვირას ან ორ კვირაში ერთხელ AI-ს მიერ გამოცხადებული შედეგები უამრავი ადამიანის მიმდინარე კვლევით პროექტებს ანადგურებს“. მისივე თქმით, „ეს ბევრისთვის ფსიქოლოგიურად დამღლელია“. მან დასძინა, რომ მისმა განყოფილებამ შრომის ფსიქოლოგის აყვანაც განიხილა, რადგან „ზოგი ძალიან დათრგუნული და დამწუხრებულია“.

მკვლევრებს ხელოვნური ინტელექტის მიერ წარმოებული მასალების მოცულობაც აწვება, მათ შორის დაბალი ხარისხის შედეგები. ინტერვიუს შუაში ჰუსფელდტმა შემთხვევითი Gmail-ანგარიშიდან მიიღო 17-გვერდიანი ნაშრომი ETH-ის შედეგის შედეგებზე, რომელიც, მისი ეჭვით, ხელოვნურმა ინტელექტმა შექმნა. ის მის წაკითხვას არ აპირებს. ჰუსფელდტის თქმით, „მათემატიკის კითხვა გონებრივი დროის ძალიან დიდ დანახარჯს მოითხოვს“.

ამაში OpenAI-მაც უშუალო წვლილი შეიტანა. ამ თვის დასაწყისში კომპანიამ GitHub-ზე 400 ამოცანის შესახებ 722 ხელნაწერი გამოაქვეყნა. ამან აკადემიკოსები გააღიზიანა, რადგან მათი თქმით, შედეგების გააზრება გაძნელდა. იმედგაცრუებას რამდენიმე შეცდომიანი დოკუმენტიც დაემატა. ზოგი მათემატიკოსის აზრით, ეს ნაჩქარევად გამოქვეყნდა კომპანიის დაგეგმილი პირველადი საჯარო შეთავაზების გასაძლიერებლად და არა სფეროს წინ წასაწევად. აკადემიკოსების თქმით, OpenAI-ის დაახლოებით 60-გვერდიანი ნაშრომი ETH-ზე ამჯერად კომპანიის წინა პუბლიკაციებზე უკეთაა დაწერილი.

ახლა მკვლევრები ცდილობენ ნაშრომი სწრაფად შეისწავლონ და დაადგინონ, კიდევ რა შედეგების გამოტანა შეიძლება მისგან.

ლინჩოპინგის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორის, ვიქტორ ლაგერკვისტისთვის, თუ ETH მცდარია და ამოცანების სირთულესთან ერთად მათ ამოსახსნელად საჭირო დრო სინამდვილეში ექსპონენციურად არ იზრდება, ეს „ამაღელვებელია“. ის გეგმავს, დაუბრუნდეს იმ ამოცანებს, რომლებზეც მანამდე უარი თქვა, რადგან ETH-ის სისწორეში დარწმუნებული იყო.

OpenAI-ის აღმოჩენამ შესაძლოა გავლენა იქონიოს კრიპტოგრაფიაზეც, რომელსაც ვებუსაფრთხოება ემყარება. ეს უსაფრთხოება ეფუძნება ვარაუდს, რომ გარკვეული მათემატიკური ამოცანების ამოხსნას პრაქტიკულად შეუძლებელი დრო სჭირდება. მიუხედავად იმისა, რომ ეს კონკრეტული შედეგი კრიპტოგრაფიაზე უშუალოდ არ მოქმედებს, ლოკშტანოვის თქმით, „კრიპტოსისტემების ზოგიერთ შემქმნელს ეს ნამდვილად უნდა აშინებდეს“.

ჰუსფელდტის თქმით, ამიტომ მნიშვნელოვანია თეორიულ კომპიუტერულ მეცნიერებაში ადამიანებისა და ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით მუშაობის გაგრძელება. „ღია სამეცნიერო პროცესმა უნდა გამოავლინოს ჩვენი მცდარი წარმოდგენები გამოთვლების შესახებ, განსაკუთრებით იმიტომ, რომ თანამედროვე ციფრული ინფრასტრუქტურის დიდი ნაწილი გამოთვლებთან დაკავშირებულ ვარაუდებს ეყრდნობა“.

ლინჩოპინგის უნივერსიტეტის იონსონი გეგმავს, ხელახლა შეისწავლოს როგორც საკუთარი, ისე სხვების ნაშრომები, რომლებიც ETH-ის სისწორეს ეყრდნობა. მას სჯერა, რომ მისი საკონფერენციო ნაშრომის გადარჩენა საბოლოოდ სხვა მეთოდით შეიძლება. იონსონს აინტერესებს OpenAI-ის მტკიცებულების დეტალების შესწავლა, იმის გაგება, რას ისწავლის მისგან და როგორ გამოიყენებს ცოდნას ახალ ამოცანებში. მისი ნაშრომის საფუძვლად არსებული ვარაუდების გაუქმების მიუხედავად, იონსონის თქმით, ETH-ზე საბოლოო პასუხის მიღებაზე მანამდე მხოლოდ „ოცნება შეეძლო“. „ახლა ამაღელვებელი დროა“, დასძინა მან. „ადამიანების უმეტესობა კარიერის განმავლობაში მსგავსს ვერასდროს განიცდის“.

„არ მაინტერესებს, მტკიცებულება ადამიანმა დაწერა, ხელოვნურმა ინტელექტმა თუ უცხოპლანეტელმა გადმოგვცა. თუ ის სწორია, მომავალში უბრალოდ უნდა გამოვიყენოთ“։

თემებიდანიელ ლოკშტანოვივიქტორ ლაგერკვისტითორე ჰუსფელდტიპეტერ იონსონიAnthropicGitHubOpenAIკომპიუტერული მეცნიერების საფუძვლების IEEE-ის სიმპოზიუმიკოპენჰაგენის საინფორმაციო ტექნოლოგიების უნივერსიტეტილინჩოპინგის უნივერსიტეტი

გამოქვეყნდა 29 ოქტომბერი, 2026

Astronomers Discover a Possible New Dwarf Planet in Our Solar System