ხელოვნურმა ინტელექტმა პროგრამაში 4 სერიოზული ხარვეზი იპოვა

რაჯის თქმით, Causal Security-ის Cipher-მა, რომელსაც მან „სრულად ავტონომიური სუპერჰაკერი, რომელსაც ტექნოლოგიური სისტემების სხვადასხვა ფენაზე მსჯელობა შეუძლია“ უწოდა, ამ წლის დასაწყისში ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპაში გამოყენებულ ელექტროქსელებში თავდასხმის რამდენიმე კრიტიკული გზა აღმოაჩინა. ამის შემდეგ CISA-მ 8 ოქტომბერს კიბერუსაფრთხოების გაფრთხილება გამოაქვეყნა.

EPICS თავდაპირველად ლოს-ალამოსის ეროვნულმა ლაბორატორიამ და არგონის ეროვნულმა ლაბორატორიამ შექმნეს. მას იყენებენ განაწილებული ზედამხედველობითი მართვისა და მონაცემთა შეგროვების სისტემების (SCADA) შესაქმნელად და დისტანციურად სამართავად, რათა ოპერატორები ფიზიკურ მოწყობილობებს დაუკავშირდნენ. პროგრამას მსოფლიოში დაახლოებით 90 მსხვილ სამეცნიერო, საუნივერსიტეტო და სამრეწველო პროექტსა და ობიექტში იყენებენ. მათ შორისაა არგონის ეროვნული ლაბორატორიის Advanced Photon Source და ITER-ის ბირთვული სინთეზის რეაქტორის მართვის სისტემა.

ოთხივე ხარვეზი აჩვენებს, რომ ხელოვნური ინტელექტის აგენტები სამრეწველო და საოპერაციო ტექნოლოგიებში დაუცველობების აღმოჩენაში ეფექტიანია. ადრე ასეთი სისტემები და მოწყობილობები ჰაკერებისგან თავის დასაცავად მათი ნაკლები ცნობადობის იმედად იყვნენ. ეს კი თავდაცვის მხარეს აძლიერებს შეშფოთებას, რომ ავტონომიური კიბერშეტევა ადრე თუ გვიან კრიტიკულ მომსახურებას, მაგალითად, ელექტროქსელებს ან წყალმომარაგების სისტემებს, შეაჩერებს. ამგვარმა ციფრულმა შეჭრამ შეიძლება ფიზიკური ზიანი გამოიწვიოს.

რაჯმა მაგალითად CVE-2026-114595, მთელი რიცხვის გადავსების კრიტიკული ხარვეზი მოიყვანა. მისი თქმით, ქსელიდან მიღებულ თავდამსხმელის მიერ კონტროლირებულ მონაცემებს მეხსიერების გროვაში საზღვრებს გარეთ ჩაწერის გამოწვევა შეუძლიათ, რასაც დისტანციურად კოდის შესრულებაც შეიძლება მოჰყვეს.

რაჯის განმარტებით, EPICS-ის მართვის მოწყობილობები ოპერატორებსა და ფიზიკურ აღჭურვილობას შორისაა განთავსებული და გაზომვებს, ბრძანებებსა და მართვის ფუნქციებს ამუშავებს. მან თქვა, რომ ძვირადღირებული ექსპერიმენტის დროს ნაწილაკების ამაჩქარებლის მართვის მოწყობილობის გათიშვამ შეიძლება მნიშვნელოვანი გაზომვები ან მართვის ფუნქციები შეაფერხოს და ოპერატორებს ექსპერიმენტის შეჩერება აიძულოს. ამის შედეგად შეიძლება დაიკარგოს ექსპერიმენტზე გაწეული სამუშაო, შეფერხება დიდხანს გაგრძელდეს და აღდგენა ძვირი დაჯდეს.

რაჯის თქმით, თუ თავდამსხმელი დისტანციურად კოდის შესრულების ხარვეზს გამოიყენებდა, მას შეეძლებოდა დაზიანებული პროცესის ხელში ჩაგდება, მონაცემების შეცვლა, მართვის ფუნქციებში ჩარევა ან მასთან დაკავშირებული აღჭურვილობის მუშაობის შეფერხება.

რეალურ სამეცნიერო ობიექტზე ამ დაუცველობების გამოსაყენებლად საჭიროა, თავდამსხმელი ობიექტის მართვის ქსელში დაუცველ EPICS სერვისებს წვდებოდეს. ეს შეიძლება მოხდეს, თუ ქსელები სათანადოდ არ არის განცალკევებული, ან სხვა სისტემას დაუცველ EPICS ქსელზე წვდომა აქვს.

რაჯმა თქვა, რომ შეტევების განხორციელება საკმაოდ მარტივია, როცა თავდამსხმელი არასწორად გამართულ ან მისთვის ხელმისაწვდომ ქსელს იპოვის. მისი თქმით, ამისთვის ღრმა ცოდნა საოპერაციო ტექნოლოგიებში ან ნაწილაკების ამაჩქარებლებისა და ბირთვული სინთეზის რეაქტორების მუშაობის შესახებ საჭირო არ არის. მან დასძინა, რომ ჩვეულებრივი ექსპლუატაციის უნარების მქონე ადამიანს შეუძლია ასეთი სისტემების გამოკვლევა, ხოლო სულ უფრო დახვეწილ ხელოვნური ინტელექტის სისტემებს სპეციალური საოპერაციო ცოდნის გარეშეც შეუძლიათ ხარვეზების გამოყენების მეთოდების შემუშავებაში დახმარება.

რაჯის თქმით, კონკრეტული ფიზიკური პროცესებით მანიპულირებას დამატებითი ცოდნა სჭირდება. თუმცა თავდამსხმელს არ სჭირდება ნაწილაკების ამაჩქარებლის ფიზიკის ცოდნა, რომ პროგრამული უზრუნველყოფა შეაფერხოს. კრიტიკული პროცესების ავარიულად შეწყვეტამ ან მონიტორინგისა და მართვის შეფერხებამ უკვე შეიძლება სერიოზული საოპერაციო შედეგები გამოიწვიოს. იცვლება ის, რომ ამ სისუსტეების აღმოსაჩენად თავდამსხმელებს შეიძლება წლების განმავლობაში სპეციალური ცოდნის მიღება აღარ დასჭირდეთ.

თემებიშუბჰამ რაჯიAdvanced Photon SourceCISAITERThe Registerარგონის ეროვნული ლაბორატორიალოს-ალამოსის ეროვნული ლაბორატორიაქაუზალ სექიურითიEPICSსაიფერი

გამოქვეყნდა 28 ოქტომბერი, 2026