აუფეთქებელი მოწყობილობა ევროპაში აღმოჩენილ სხვა ბომბებს ჰგავდა.
How a failed attack in Leipzig revealed a wider Russian campaign of attacks
წყარო: Politico Europe. ქართული თარგმანი — შიკრიკი.

ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: Politico Europe.
4 აგვისტოს გერმანიის ლაიფციგის აეროპორტში დრონი უკრაინული თვითმფრინავის ფრთას შეეჯახა და ასაფრენ ბილიკზე ჩამოვარდა. მის ქვეშ ასაფეთქებელი ნივთიერებით სავსე თუნუქის ქილა იყო დამაგრებული. მოწყობილობა დაუზიანებელი დარჩა.
ამან გამომძიებლებს უჩვეულოდ მნიშვნელოვანი ნივთმტკიცება, თავად ბომბი მისცა. გერმანიის ფედერალური პოლიციის საგამოძიებო მასალის თანახმად, ქილა შვიდი მრგვალი ჩაღრმავების მქონე ლითონის ფირფიტით იყო დალუქული. მასალა აქსელ შპრინგერის გლობალურ რეპორტიორთა ქსელმა (Axel Springer Global Reporters Network) შეისწავლა.
მსგავსი თვითნაკეთი ასაფეთქებელი მოწყობილობა ევროპაში პირველად არ უპოვიათ. თითქმის ორი წლით ადრე, 2024 წლის 20 აგვისტოს, პოლიციის გამომძიებლები განაღმვის ჯგუფთან ერთად ლიეტუვის ქალაქ კაუნასის სასაფლაოზე მივიდნენ. ლიეტუვის კრიმინალური პოლიციის ბიუროს მასალების თანახმად, მათ პოლონეთიდან მიიღეს საიდუმლო ინფორმაცია ასაფეთქებელი ნივთიერებების შესახებ. ცნობაში ასევე ნახსენები იყო უკრაინელი კაცი, რომელმაც ისინი, სავარაუდოდ, რუსეთის დაზვერვისთვის იქ დატოვა.
ოფიცრებმა ხელოვნური ყვავილებისა და ბეტონის ფილების ქვეშ პლასტიკური პარკი იპოვეს. მასში ორი თუნუქის ქილა იდო, რომელთა ეტიკეტებზე სიმინდი იყო მითითებული. ექსპერტიზამ დაადგინა, რომ ქილებში 968 გრამი ასაფეთქებელი ნივთიერება იყო. თითოეულ ქილაში დაახლოებით 700 გრამი ტროტილის ეკვივალენტი მოთავსდა, რაც დაახლოებით ოთხი ხელყუმბარის მომაკვდინებელ ძალას შეესაბამება.
2025 წლის იანვარსა და ივნისში გამომძიებლებმა ლიეტუვის სხვადასხვა ადგილას ასაფეთქებელი ნივთიერებით სავსე სხვა ქილებიც ამოთხარეს. ოთხ მათგანს მრგვალი ჩაღრმავებების მქონე ლითონის ფირფიტები ჰქონდა. გამომძიებლების თქმით, აფეთქებისას ფირფიტებს ჭურვების ფუნქცია უნდა შეესრულებინა. ლიეტუვის პოლიციის სასამართლო ექსპერტიზის სამსახურმა დაადგინა, რომ ისინი დიდი ალბათობით ერთი დანადგარით დამზადდა.
ლაიფციგში დრონზე დამაგრებული მოწყობილობა ლიეტუვაში აღმოჩენილებს ძალიან ჰგავდა. მსგავს ელემენტებს შორის ასაფეთქებელი ნივთიერებით სავსე ქილა და დაღარული ლითონის ფირფიტა იყო.
მხოლოდ მსგავსება მოწყობილობების ერთ ოპერაციასთან კავშირს ვერ ადასტურებს. თუმცა, დასავლეთის უსაფრთხოების ორმა ოფიციალურმა პირმა განაცხადა, რომ ამას სხვა მტკიცებულებებიც ემთხვევა. მათ შორისაა სამგზავრო ჩანაწერები, სავარაუდო მომარაგების მარშრუტები და სადაზვერვო ინფორმაცია. ეს მასალები შემთხვევებს რუსეთის დაზვერვის უფრო ფართო მისიასთან აკავშირებს.
გერმანელი და ევროპელი ოფიციალური პირები მიიჩნევენ, რომ ეს ევროპაში დივერსიისა და ძალადობის მზარდ კამპანიაზე მიუთითებს. მათი შეფასებით, მას რუსეთის დაზვერვის ოფიცრები გეგმავენ და კოორდინაციას უწევენ.

EU, Ukraine agree to accelerate €45B loan payout in 2027
გერმანიისა და ევროპის უსაფრთხოების სამი გავლენიანი ოფიციალური პირის თქმით, კამპანიის მთავარი მამოძრავებელი რუსეთის სამხედრო დაზვერვის სამსახური გრუა. მათი თქმით, მის ბირთვს დანაყოფი 29155 წარმოადგენს, რომელსაც ევროპის ქვეყნებში დესტაბილიზაციის ოპერაციებს უკავშირებენ.
გერმანიის ხელისუფლება დამატებით „ჰიბრიდულ“ ოპერაციებს ელის. მისი შეფასებით, რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი უკრაინისთვის სამხედრო დახმარების შეფერხებასა და კიევის მხარდაჭერის პოლიტიკური ფასის გაზრდას ცდილობს.
გერმანიის ფედერალური სადაზვერვო სამსახურის ყოფილმა პრეზიდენტმა გერჰარდ შინდლერმა თქვა: „მოსახლეობას პირდაპირი სამხედრო დაპირისპირების უნდა ეშინოდეს და ამიტომ უკრაინის მხარდაჭერის მიზანშეწონილობაში ეჭვი შეიტანოს. სწორედ ამიტომ, ის უკრაინაზე სამხედრო და დასავლეთზე ჰიბრიდულ ზეწოლას გააძლიერებს“.
რუსეთის საელჩომ ბერლინში შეკითხვის პასუხად უარყო ევროპის დივერსიულ აქტებში რუსეთის მონაწილეობა. საელჩოს წარმომადგენელმა განაცხადა: „ჩვენ კატეგორიულად უარვყოფთ უსაფუძვლო ბრალდებებს ლაიფციგის აეროპორტში სავარაუდო ‘დრონის ინციდენტსა’ და სხვა ‘დივერსიულ საქმიანობაში’ რუსეთის სავარაუდო მონაწილეობასთან დაკავშირებით“.
ერთ-ერთი ყველაზე მკაფიო კვალი ოლეგ ლევუშკინთან მიდის. ის ლატვიისა და რუსეთის მოქალაქეა, რომელსაც გერმანიის ხელისუფლება ლაიფციგის თავდასხმის მომზადებაში დახმარებაში ეჭვმიტანილად მიიჩნევს. გერმანიის უსაფრთხოების გავლენიანი ოფიციალური პირისა და საგამოძიებო მასალების თანახმად, ლევუშკინი დაბალი დონის ახალწვეული არ არის. ის გრუსთან დაკავშირებული მომარაგების ოპერატორია და რუსეთის სამხედრო დაზვერვის მაღალჩინოსნებთან ხანგრძლივი კავშირები აქვს.
ლევუშკინის სოციალური ქსელების პროფილებზე ერთი შეხედვით ჩვეულებრივი ცხოვრება ჩანს. მას მოტოციკლით უმოგზაურია ყირიმსა და უნგრეთ-სერბეთის საზღვართან, მოუნახულებია ვოლგოგრადში „სამშობლო გვიხმობს“ მონუმენტი და ოჯახთან ერთად ევროპაში უმოგზაურია. ის ასევე თევზაობდა და თხილამურებით სრიალებდა. ქსელმა მისი „ვკონტაქტესა“ და „ოდნოკლასნიკის“ პროფილები შეისწავლა.
გერმანიის დაზვერვის ერთი ოფიციალური პირისა და საქმის დოკუმენტების თანახმად, გამომძიებლები ფიქრობენ, რომ ლევუშკინი ივლისის ბოლოს თურქეთის გავლით ბერლინ-ბრანდენბურგის აეროპორტში ჩავიდა. მათი შეფასებით, ის ლაიფციგის ოპერაციას ამზადებდა. გერმანიის საგამოძიებო მასალებში ნახსენები მდებარეობის მონაცემებით, მან იქ 27 ივლისს ავტომობილი იქირავა. გერმანელი მაღალჩინოსნის თქმით, გამომძიებლები ვარაუდობენ, რომ ასაფეთქებელი ნივთიერებები გერმანიაში ბულგარეთისა და სერბეთის გავლით, შორ მანძილზე მოძრავი სატვირთო მანქანების ღრუებში შევიდა.
გამოძიების დოკუმენტების თანახმად, ნაქირავები ავტომობილი 31 ივლისს ლაიფციგის აეროპორტთან დააფიქსირეს. გამომძიებლების აზრით, ლევუშკინი თავდასხმამდე ტერიტორიას ზვერავდა. მან კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა.
გერმანული მედიისა და ლონდონში დაფუძნებული არაკომერციული ორგანიზაცია „დოსიე ცენტრის“ (Dossier Center) ცნობით, ლევუშკინს დაახლოებით 20 წელია ახლო ურთიერთობა აქვს გრუს პოლკოვნიკ დენის სმოლიანინოვთან.
ლიეტუვის სახელმწიფო უსაფრთხოების დეპარტამენტის 2025 წლის დეკემბრის ანგარიშში სმოლიანინოვი მოხსენიებულია, როგორც „გრუს უკრაინის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, რომელიც ფსიქოლოგიურ ოპერაციებზე მუშაობს და Telegram-ის გამოყენებით ევროპაში ორგანიზებულ ფარულ დივერსიულ კამპანიებთანაა დაკავშირებული“.
ანგარიშის თანახმად, სმოლიანინოვი პანამაში რეგისტრირებული, რუსეთთან დაკავშირებული კერძო სამხედრო კომპანია „ლონგიფოლიის“ (Longifolia) საქმიანობასაც კოორდინაციას უწევდა. ლიეტუვის საგამოძიებო მასალების მიხედვით, ევროპელი გამომძიებლები კომპანიის რამდენიმე აქციონერს პოლონეთსა და გაერთიანებულ სამეფოში ცეცხლგამჩენი მოწყობილობების გაგზავნის ოპერაციაში მონაწილეობაში ეჭვობენ. ერთი ამანათი 2024 წლის 20 ივლისს ლაიფციგის აეროპორტში გადატანისას აალდა. მეორე ორი დღის შემდეგ ინგლისის ქალაქ ბირმინგემში აალდა.
ლიეტუვის დაზვერვა ამ ოპერაციას პირდაპირ გრუს, კერძოდ, დანაყოფ 29155-ს მიაწერს. ლიეტუვის სახელმწიფო უსაფრთხოების დეპარტამენტის 2025 წლის ნოემბრის დოსიეში ნათქვამია, რომ დანაყოფს დასავლეთის ქვეყნებში მკვლელობების, ინფრასტრუქტურის განადგურების, რუსეთის ინტერესების საწინააღმდეგოდ მოქმედი დაწესებულებების მუშაობის შეფერხებისა და ტერაქტების მოწყობა ევალება. დოსიეს თანახმად, მისი აგენტები ასაფეთქებელი ნივთიერებებისა და ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებაში არიან გაწვრთნილი. მათ ინფორმატორების ამოცნობა და აგენტურული ქსელების შექმნაც შეუძლიათ.
დასავლეთის მთავრობები და გამომძიებლები დანაყოფ 29155-ს ევროპაში ჩატარებულ არაერთ ოპერაციას უკავშირებდნენ. მათ შორისაა ბულგარეთსა და ჩეხეთში საბრძოლო მასალის საწყობების აფეთქებები და 2018 წელს გაერთიანებულ სამეფოში რუსეთის ყოფილი ჯაშუშის, სერგეი სკრიპალის მოწამვლა. ლიეტუვის დოსიე დანაყოფს უფრო ახალ ხანძრებსაც უკავშირებს, მათ შორის, ვილნიუსის IKEA-ს მაღაზიასა და ბუქარესტის ფოსტაში. რუსეთის მთავრობის პრესსამსახურმა დანაყოფისა და სმოლიანინოვის შესახებ კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა.
გერმანელმა ოფიციალურმა პირებმა გრუს სექტემბერში მიუნხენში თავდაცვის კომპანიაზე ჩაშლილი ცეცხლგამჩენი თავდასხმა დააბრალეს. ესტონეთის დაზვერვის სამსახურმა ამ კვირაში განაცხადა, რომ თავდაცვის კომპანია „მილრემ რობოტიკსზე“ (Milrem Robotics) აგვისტოში განხორციელებული თავდასხმა რუსეთის დაზვერვამ შეუკვეთა.
გამოკითხული ევროპული უსაფრთხოების უწყებები მომავალ თვეებში მსგავსი ოპერაციების გახშირებას ელიან. სავარაუდო სამიზნეებს შორის თავდაცვის კომპანიები, კრიტიკული ინფრასტრუქტურა და უკრაინის მხარდაჭერაში ჩართული ადამიანები არიან.
ავსტრიის შიდა დაზვერვის ყოფილმა ხელმძღვანელმა ომარ ჰაიავი-პირხნერმა თქვა, რომ კრემლი ევროპასთან ურთიერთობას „სისტემურ კონფლიქტად“ განიხილავს. ის დრონების შეჭრისა და ჰიბრიდული თავდასხმების გახშირებას ელის.
ნატოს გავლენიანმა ოფიციალურმა პირმა ანონიმურობის პირობით განაცხადა: „ჩვენი აზრით, რუსეთი ახლა გამორჩეულად ძლიერ ზეწოლას განიცდის, ალბათ, უფრო მეტს, ვიდრე ომის ნებისმიერ წინა ეტაპზე და ვლადიმერ პუტინის მმართველობის ნებისმიერ პერიოდში“.
მან დასძინა: „კრემლის თვალსაზრისით, მათთვის საუკეთესო შესაძლო ვარიანტი დასავლეთის წინააღმდეგ მიმდინარე ჰიბრიდული კამპანიის გაძლიერებაა“.
თემებიოლეგ ლევუშკინიდენის სმოლიანინოვიგერჰარდ შინდლერიომარ ჰაიავი-პირხნერიგრუს დანაყოფი 29155ლიეტუვის სახელმწიფო უსაფრთხოების დეპარტამენტიდოსიე ცენტრილაიფციგის აეროპორტი
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 2 ოქტომბერი, 2026

Latvia detains couple suspected of spying for Russia

EU to offer single-market access to candidate countries

US to send third aircraft carrier towards Iran: US official to Al Jazeera

Seoul warns 'further action' if Ukraine does not apologise over prisoner-of-war row

Zelenskyy announces 1st combat use of Ukraine's FP-7 missile
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.