ექსპერტები ლატვიის მოუმზადებლობასა და ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგის გამოცდაზე საუბრობენ.
‘A Ceuta-style surge is possible’: Border tensions on NATO’s eastern flank
წყარო: Al Jazeera. ქართული თარგმანი — შიკრიკი.

ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: Al Jazeera.
ლატვიის შინაგან საქმეთა მინისტრმა იანის დომბრავამ სამშაბათს განაცხადა: „ბელარუსის მხარეს მყოფი არალეგალური მიგრანტების ნიღბიანი გამცილებლები შეიარაღებული იყვნენ, ჯარისკაცებს ემუქრებოდნენ და მიგრანტთა ჯგუფს ლატვიისკენ აქტიურად უბიძგებდნენ“.
მოგვიანებით ნიღბიანი კაცები ლატვიაში შევიდნენ, ელექტრომოწყობილობის ყუთი გაანადგურეს და სათვალთვალო კამერები მოიპარეს. შემდეგ ისინი ბელარუსში დაბრუნდნენ. ლატვიელი ოფიციალური პირების თქმით, ეს ბელარუსის მიერ ორგანიზებული დივერსია იყო. უცნობია, ორივე ინციდენტში ერთი და იგივე კაცები მონაწილეობდნენ თუ არა.
დომბრავამ აღნიშნა: „წინა შემთხვევებისგან განსხვავებით, ამჯერად პროვოკაცია განსაკუთრებით დემონსტრაციული და აგრესიული იყო“.
2021 წლიდან რუსეთის მოკავშირე ბელარუსი მიგრაციას ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგის დესტაბილიზაციისთვის იყენებს. ბელარუსს რუსეთთან, უკრაინასთან, პოლონეთთან, ლიეტუვასა და ლატვიასთან საერთო საზღვრები აქვს. ლატვია ევროპის ყველაზე სუსტ რგოლად მიიჩნევა.
პოლონეთში მოქმედი აღმოსავლეთის კვლევების ცენტრის (Centre for Eastern Studies) ბალტიისპირეთის ექსპერტმა ბარტოშ ხმელევსკიმ Al Jazeera-ს უთხრა, რომ ევროკავშირისა და ბელარუსის საზღვარზე კრიზისი ხუთი წელია გრძელდება. მისი თქმით, ლატვიაში ვითარება მაისიდან უარესდება, ხოლო საზღვრის დარღვევისა და გადამსვლელთა რაოდენობა სტაბილურად იზრდება.
ხმელევსკის თქმით, სექტემბერსა და ოქტომბერში საზღვრის დარღვევის შემთხვევებმა უკვე 12 000-ს მიაღწია. ეს მთელი წინა წლის ჯამურ მაჩვენებელს უტოლდება.
ბალტიის უსაფრთხოების ფონდის (Baltic Security Foundation) ლატვიელმა პრეზიდენტმა ოლევს ნიკერსმა განაცხადა: „სეუტის მსგავსი მასშტაბური შემოდინება ფიზიკურად შესაძლებელია და ამისთვის უნდა მოვემზადოთ“. ის მაროკოდან ესპანეთში ათიათასობით ადამიანის ბოლოდროინდელ გადასვლას გულისხმობდა.
ნიკერსის თქმით, ხანგრძლივი, დაბალი ინტენსივობის ზეწოლა შესაძლოა უფრო ეფექტიანი სტრატეგია აღმოჩნდეს. ის გადაღლას, საბიუჯეტო წნეხსა და მოკავშირეებს შორის უთანხმოებას ქმნის. ამის მაგალითი პოლონეთის მიერ ლიეტუვის საზღვარზე კონტროლის აღდგენაა.
ნიკერსმა აღნიშნა, რომ ლიეტუვისა და ბელარუსის საზღვარი ლატვიის 173კმ-იან (107 მილი) მონაკვეთზე ოთხჯერ გრძელია. მიუხედავად ამისა, ზეწოლა ლატვიაზეა კონცენტრირებული. მისი თქმით, ეს უფრო მიზანმიმართულ ინსტრუმენტს ჰგავს, რომლითაც ყველაზე მოწყვლადად მიჩნეულ მეზობელს ცდიან.
ნიკერსის შეფასებით, ბელარუსიდან მიგრაციულმა ზეწოლამ შესაძლოა ბიუროკრატიული ქაოსი გამოიწვიოს. 1,8-მილიონიან ლატვიას თავშესაფრის მაძიებელთა მიღება, მათი განაცხადების დამუშავება და სამედიცინო დახმარება გაუჭირდება.

UN extends Darfur arms embargo, blocks broader Sudan sanctions proposal
პოლონეთის სასაზღვრო დაცვის მონაცემებით, 2021 წელს ბელარუსიდან საზღვრის გადაკვეთას თითქმის 40 000 ადამიანი შეეცადა. უსაბუთო ადამიანების კიდევ ათასობით გადასვლა აღურიცხავი დარჩა.
უკრაინაში რუსეთის ომის დაწყებამდე, 2022 წელს, ბელარუსმა ტურისტული სააგენტოების, ავიარეისებისა და სავიზო პროგრამების სისტემა შექმნა. ის უკეთესი ცხოვრების მაძიებელ მიგრანტებს ევროკავშირში აღმოსავლეთიდან შესვლისკენ უბიძგებდა. სქემა გლობალური სამხრეთის, ლათინური ამერიკის, აფრიკისა და აზიის დიდი ნაწილის მოსახლეობაზე იყო გათვლილი. ექსპერტების თქმით, სისტემა დაიშალა, თუმცა ბელარუსი მიგრაციულ ზეწოლას შესაძლებლობისას კვლავ იყენებს.
ნიკერსმა დასძინა, რომ ზამთარში ლატგალეში რამდენიმე ათასი ადამიანის მოულოდნელი შესვლა თავდაპირველად ჰუმანიტარულ და პოლიტიკურ პრობლემას შექმნის, შემდეგ კი საზღვრის უსაფრთხოების პრობლემად იქცევა.
ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგზე ლატვია აღმოსავლეთიდან მოსალოდნელი პროვოკაციებისთვის ყველაზე ნაკლებად მომზადებული ჩანს. ხმელევსკის თქმით, აქამდე ზეწოლა ძირითადად პოლონეთსა და ლიეტუვაზე იყო მიმართული. ახლა ყურადღების ცენტრში ლატვია მოექცა, რადგან მოუმზადებელია, სასაზღვრო ინფრასტრუქტურა არასაკმარისია, ხოლო მესაზღვრეების რესურსები სამხედრო მხარდაჭერის მიუხედავად იწურება.
ხმელევსკიმ აღნიშნა, რომ ლატვიას მსხვილი ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელება უჭირს. მიუხედავად იმისა, რომ ბელარუსთან ყველაზე მოკლე საზღვარი აქვს, რთული რელიეფისა და სახელმწიფოს შეზღუდული შესაძლებლობების გამო საჭირო ინფრასტრუქტურა ვერ დაასრულა.
სხვა ექსპერტების თქმით, ბელარუსის მიგრაციული ზეწოლა შესაძლოა ლატვიაში ბოლო პოლიტიკურ მოვლენებს უკავშირდებოდეს. ვარშავის უნივერსიტეტის მიგრაციის კვლევის ცენტრის (Centre of Migration Research) ასისტენტ-პროფესორმა მარტა იაროშევიჩმა თქვა, რომ არჩევნები პრემიერ-მინისტრ ანდრის კულბერგსის კოალიციამ მოიგო, რომელიც ბელარუსის წინააღმდეგ სანქციების შენარჩუნებას ცდილობს. მისი თქმით, ბელარუსი წახალისებასა და ზეწოლას იყენებს, რათა ბალტიისპირეთის დესტაბილიზაციის შესაძლებლობა აჩვენოს.
იაროშევიჩის თქმით, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში ბელარუსი პერიოდულად ათავისუფლებდა პოლიტპატიმრებს, რასაც აშშ-ის ადმინისტრაცია მხარს უჭერდა. ბელარუსს სანქციების გაუქმება და ნედლეულის ბალტიის პორტებით, მათ შორის პოლონეთის გავლით, გადაზიდვა სურს. საბოლოო მიზანი ვაჭრობის ნორმალიზაციაა.
ნიკერსის თქმით, მიგრაცია ევროკავშირზე რუსეთისა და ბელარუსის ზეწოლის მხოლოდ ერთი ხერხია. სხვა ხერხებს დეზინფორმაცია, ხანძრების გაჩენა, ადგილობრივი მოქალაქეების გადაბირება და GPS-ის სიგნალის ჩახშობა განეკუთვნება.
ნიკერსმა განაცხადა: „2026 წელს ყურადღება სულ უფრო მეტად საჰაერო სივრცესა და ინფრასტრუქტურაზე გადადის“. მისი თქმით, რუსეთი ახლა კაბელებს, ელექტროქსელებს, ნავიგაციასა და საჰაერო სივრცეს უმიზნებს. ამასთან, ის სულ უფრო ხშირად ნატოს მე-5 მუხლის ამოქმედების ზღვარს ქვემოთ მოქმედებს.
ნატოს კოლექტიური თავდაცვის ვალდებულება, მე-5 მუხლი, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შეიქმნა. მისი მიზანი წევრი სახელმწიფოების ურთიერთდაცვა იყო საბჭოთა გაფართოების საფრთხის საპასუხოდ, განსაკუთრებით ცივი ომის დასაწყისში აღმოსავლეთ ევროპაში.
ხმელევსკიმ ეს რუსეთის მხრიდან დაშინების მცდელობად შეაფასა. მისი თქმით, აღმოსავლეთ ფლანგზე რუსეთს აგრესიული ქმედებებისგან ევროპული ქვეყნების სოლიდარობა აკავებს. რუსეთს ყველაზე მეტად ის აშინებს, რომ უფრო თავხედური პროვოკაციის შემთხვევაში სოლიდარობა ლისაბონიდან სტოკჰოლმამდე გავრცელდება და ევროკავშირი ერთიანი ფრონტით იმოქმედებს.
თემებიანდრის კულბერგსიბარტოშ ხმელევსკიიანის დომბრავამარტა იაროშევიჩიოლევს ნიკერსიბალტიის უსაფრთხოების ფონდიევროკავშირინატობელარუსილატვია
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 9 ოქტომბერი, 2026

South Korea pledges legal action over alleged fuel exports to Russia

Yemen’s Houthis attack Aden airport; Saudi forces down missile near Riyadh

Ethiopia warns Eritrea it will defend itself after troops cross border

US imposes sanctions aiming to 'dismantle' International Criminal Court

Israel a rare dissenting voice as praise pours in for Nobel Peace Prize winner Navi Pillay
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.