სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლომ ავღანეთში აშშ-ის ჯარების გამოძიება შეაჩერა

სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლეებმა პროკურორის გამოძიების შეჩერების გადაწყვეტილება მიიღეს. გამოძიება ავღანეთში ამერიკელი სამხედროების მიერ სავარაუდოდ ჩადენილ დანაშაულებს ეხებოდა. სასამართლოს დოკუმენტების თანახმად, რომლებიც პარასკევს გამოქვეყნდა, სასამართლო 2021 წლიდან თალიბანის ქმედებებზე გაამახვილებს ყურადღებას.

სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს გადაწყვეტილება ხუთშაბათს მიიღეს, თუმცა ის მხოლოდ პარასკევს გაასაჯაროეს. დოკუმენტში ნათქვამია, რომ „პროკურატურას გამოძიების ჩატარებისა და მტკიცებულებების მოპოვების მნიშვნელოვანი შეზღუდვები აქვს“.

გადაწყვეტილება აშშ-სა და ჰააგაში მდებარე სასამართლოს შორის დაპირისპირებას მოჰყვა. ვაშინგტონმა 13 მოქმედი და ყოფილი თანამშრომელი დაასანქცირა. მიზეზი იყო გამოძიება აშშ-ის პერსონალის მიერ სავარაუდოდ ჩადენილ დანაშაულებზე და ისრაელის ოფიციალური პირების დაკავების ორდერები.

გადაწყვეტილება ხურავს არა მხოლოდ აშშ-ის სამხედროების მიერ სავარაუდოდ ჩადენილი დანაშაულების გამოძიების მიმართულებას, რომელიც 2021 წლიდან შეჩერებული იყო, არამედ ხორასნის პროვინციაში მოქმედი „ისლამური სახელმწიფოს“ განშტოების, ISKP-ის, საქმესაც.

პროკურატურამ „ასოშიეიტედ პრესსა“ და „როიტერსს“ განუცხადა, რომ გადაწყვეტილება უკვე გაასაჩივრა.

აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ მანამდე თქვა: „პრეზიდენტი ტრამპი არასდროს დაუშვებს, რომ სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლომ ამერიკელები გაასამართლოს“.

ოქტომბერში გავრცელებულ განცხადებაში რუბიომ ასევე გააფრთხილა, რომ „აშშ სასამართლოს დაშლის კამპანიას აგურს აგურზე გააგრძელებს, სანამ ამერიკელებს საფრთხე აღარ დაემუქრებათ“.

უცნობია, შეცვლის თუ არა გამოძიების შეჩერების გადაწყვეტილება ვაშინგტონის დამოკიდებულებას სასამართლოს მიმართ.

ამის მიუხედავად, აშშ სასამართლოს წევრი არ არის და მის იურისდიქციას არ ცნობს.

სასამართლოს დამფუძნებელი წესდება ადგენს, რომ მას შეუძლია გაასამართლოს ნებისმიერი პირი, რომელსაც ბრალად ედება სასამართლოს წევრი ქვეყნების ტერიტორიაზე ჩადენილი სასტიკი დანაშაული.

გასულ წელს სასამართლომ თალიბანის ლიდერების დაკავების ოთხი ორდერი გასცა.

ავღანეთში გამოძიება 2020 წელს დაიწყო. ის მოიცავდა 2002 წლიდან ავღანეთის მთავრობის ძალების, თალიბანის, ამერიკელი სამხედროებისა და აშშ-ის საგარეო დაზვერვის თანამშრომლების მიერ სავარაუდოდ ჩადენილ დანაშაულებს.

2021 წელს გამოძიების პროკურორმა ქარიმ ხანმა განაცხადა, რომ მტკიცებულებების მოპოვების სირთულეების გამო აშშ-ის ძალების გამოძიებას „ნაკლებ პრიორიტეტს მიანიჭებდა“.