მომხმარებლები ციფრულ საკუთრებაზე კონტროლს ითხოვენ

აუდიტორია როსმანის მწვავე გამოსვლას ენთუზიაზმით შეხვდა. დამსწრეები შეძენილ ნივთებზე კონტროლის საკუთარ პრობლემებსაც ასახელებდნენ. მათ გამოწერის სერვისები, ფიზიკური მატარებლების თანდათან გაქრობა და ნივთების შეკეთების შეუძლებლობა აღიზიანებთ.

ტურნე იმ დროს ტარდება, როცა Sony ფიზიკური დისკების მხარდაჭერას წყვეტს, კომპანიები კი მომხმარებელთა ციფრული ბიბლიოთეკებიდან შეძენილ მასალებს შლიან. Google-მაც ცოტა ხნის წინ მომხმარებელს „ბეჭდების მბრძანებლის“ ასლი წაუშალა. Amazon-მა ძველი, გამართული Kindle-ების მხარდაჭერაც შეწყვიტა. გაძვირებული მოწყობილობებისა და ეკონომიკური წნეხის გამო მომხმარებლებს მათი უფრო დიდხანს შენარჩუნება სურთ.

Electronic Frontier Foundation-ის პოლიტიკისა და ადვოკატირების დირექტორმა კათარინ ტრენდაკოსტამ კომპანიები თითქმის ყველაფრის ფასიან გამოწერად ქცევის გამო გააკრიტიკა. ტრენდაკოსტამ თქვა: „ისინი გამოწერასაც იღებენ და ჩვენს მონაცემებსაც. მათთვის ორივე მხრივ მოგებაა, ჩვენთვის კი ორივე მხრივ წაგება“.

ტურნე სრულდება, თუმცა შეკეთების უფლების კანონმდებლობა მსოფლიოში ფართოვდება. ევროკავშირში წელს ამოქმედებული რეგულაციები კომპანიებს სამომხმარებლო პროდუქტების სიცოცხლის გახანგრძლივებას ავალდებულებს. ამისთვის პროდუქტი უფრო ადვილად შესაკეთებელი უნდა გახდეს, ბატარეა კი მარტივად შესაცვლელი. შეკეთების შემზღუდავი პოლიტიკისთვის დიდი ხნის განმავლობაში გაკრიტიკებულ John Deere-ს 99 მილიონი დოლარის სარჩელი წაუყენეს. აშშ-ის ფედერალურმა სავაჭრო კომისიამ კომპანიას პროდუქტების უფრო ადვილად შესაკეთებლად ქცევაც დაავალა. აშშ-ში აქტივისტებმა შეკეთების საწინააღმდეგო კანონპროექტები შეაჩერეს და ავტომობილების უკეთ შეკეთებისა და პროდუქტების გამძლეობის უზრუნველსაყოფად ფედერალურ რეგულირებას ითხოვენ.

ჩოპრა ახლა California Business and Consumer Services Agency-ს ხელმძღვანელობს, რომელიც კალიფორნიის გუბერნატორმა გევინ ნიუსომმა ივლისში შექმნა. ჩოპრამ თქვა: „ახალი ტექნოლოგია მხოლოდ დირექტორთა საბჭოს წევრებსა და უმაღლეს ხელმძღვანელებს არ უნდა ეხმარებოდეს. ის ყველა ჩვენგანს უნდა ემსახურებოდეს, თუმცა ზოგჯერ ადამიანების მოსატყუებლად, გასაძარცვად ან მათთვის რეალური ზიანის მისაყენებლად იქმნება“.

ჩოპრას თქმით, ღონისძიებაზე ახალი სააგენტოს გასაცნობად და მომხმარებელთა მიმართ უსამართლო პრაქტიკის შესახებ წარმომადგენლებთან დაკავშირების წასახალისებლად მივიდა. მან განაცხადა: „ყურადღებით შევამოწმებთ და უკანონო პრაქტიკას მკაცრად აღვკვეთთ. რეალური აღსრულება უნდა არსებობდეს, ახალი ტექნოლოგია კი ნამდვილად ყველას უნდა ეხმარებოდეს“.

ღონისძიების შემდეგ როსმანმა თქვა, რომ თავდაპირველად ხალხის მხოლოდ უფასო პიცის გამო მოსვლა აშფოთებდა. თუმცა აუდიტორიის ჩართულობამ და ენთუზიაზმმა სასიამოვნოდ გააკვირვა. როსმანმა დასძინა: „ვგრძნობ, რომ ვითარება საბოლოოდ იცვლება“.

თემებიგევინ ნიუსომილუის როსმანიროჰიტ ჩოპრაAmazonAppleBMWCalifornia Business and Consumer Services AgencyElectronic Frontier FoundationFuluSony

გამოქვეყნდა 17 სექტემბერი, 2026