მსოფლიო ბანკმა აღმოსავლეთ აზიის ზრდის პროგნოზი 4,5%-მდე გაზარდა

რეგიონი 23 ეკონომიკას მოიცავს, მათ შორის, ჩინეთს, ვიეტნამს, ინდონეზიას, მალაიზიასა და ტაილანდს.

სამშაბათს გამოქვეყნებული უახლესი ანგარიშის თანახმად, რეგიონის ეკონომიკა წელს 4,5%-ით გაიზრდება. ეს აპრილის პროგნოზს 0,3 პროცენტული პუნქტით აღემატება. ზრდა 2027 წელს 4,4%-მდე, ხოლო 2028 წელს 4,3%-მდე შენელდება. რეგიონის მსხვილ ეკონომიკებს შორის ყველაზე მეტად ვიეტნამის პროგნოზი გაუმჯობესდა: 1,1 პროცენტული პუნქტით, 7,4%-მდე.

თუმცა, რეგიონის სიძლიერე ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებულ წარმოებასა და ექსპორტზე მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული. მსოფლიო ბანკმა განაცხადა, რომ ამ საქონლის გამოკლებით, ვაჭრობის ზრდა „სუსტი ან უარყოფითი“ იყო. ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებულ პროდუქციაზე რეგიონის ეკონომიკების უმეტესობაში ექსპორტის ზრდის ნახევარზე მეტი მოდიოდა. მალაიზიაში, ფილიპინებში, ტაილანდსა და ვიეტნამში ეს მაჩვენებელი 70%-ს აღემატებოდა.

ანგარიშის თანახმად, აპრილამდე 12 თვის განმავლობაში ჩინეთმა, ინდონეზიამ, მალაიზიამ, ფილიპინებმა, ტაილანდმა და ვიეტნამმა 1,4 ტრილიონი დოლარის ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული საქონელი გაიტანეს.

ოფიციალური მონაცემებით, სამხრეთ კორეის ექსპორტი სექტემბერში 83,5%-ით, რეკორდულ 120,9 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა. ამ მოცულობის ნახევარი ჩიპებზე მოდიოდა. მსოფლიო ბანკმა ქვეყნის ბაზარზე ჩიპების დომინირებას გაუსვა ხაზი. აპრილის ბოლოს მხოლოდ ორ მწარმოებელზე, Samsung-სა და SK Hynix-ზე, საორიენტაციო Kospi ინდექსის ღირებულების 43% მოდიოდა.

ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული რისკი ხარჯებს უკავშირდება. ამ სფეროს კაპიტალურმა დანახარჯებმა აშშ-ის მშპ-ის დაახლოებით 6%-ს მიაღწია. ეს საინფორმაციო ტექნოლოგიებში ინვესტიციების 2000 წლის უმაღლეს მაჩვენებელს ჰგავს. მსოფლიო ბანკის განცხადებით, მიმდინარე ციკლი „წინა ორივე ციკლზე სწრაფად გაიზარდა და კვლავ აჩქარებას განაგრძობს“.

საერთაშორისო ანგარიშსწორების ბანკმა (Bank for International Settlements) ივნისის ყოველწლიურ ეკონომიკურ ანგარიშში გააფრთხილა, რომ აღმავლობის მასშტაბი და ტემპი 1990-იანი წლების ინტერნეტკომპანიების გარშემო ატეხილ ციებ-ცხელებასა და სხვა „მანიებს“ ჰგავს.

აღმავლობის მამოძრავებელი დაფინანსებაც ნაკლებად გამჭვირვალეა. მსოფლიო ბანკის ცნობით, 2025-2028 წლებში დაგეგმილი 2,9 ტრილიონი დოლარის კაპიტალური დანახარჯიდან 800 მილიარდი დოლარი კერძო კრედიტიდან უნდა მოვიდეს. ამ ბაზარზე ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული დაკრედიტების წილი 2025 წელს 34%-მდე გაიზარდა. წინა ხუთი წლის საშუალო მაჩვენებელი 18% იყო. კერძო კრედიტის პორტფელებში წელს ღირებულების შემცირება, კაპიტალის გადინება და დეფოლტები დაფიქსირდა.

მსოფლიო ბანკმა აღნიშნა, რომ კერძო საკრედიტო ბაზრები „ნაკლებად ხილულია და მძიმე ვარდნის პირობებში გამოცდილი არ არის“.