NASA-მ Artemis II-ის თითქმის 1 ტბ მონაცემი გაასაჯაროვა

კოსმოსური სააგენტოს განცხადებით, ეს ბოლო ნახევარ საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში დედამიწის გარეთ მოპოვებული პლანეტარული სამეცნიერო მონაცემების პირველი ნაკრებია. მონაცემების უდიდესი ნაწილი უშუალოდ ადამიანებმა შეაგროვეს. ყველაზე ახლო მსგავსი შემთხვევა Apollo-ს ეპოქასა და მთვარის ზედაპირზე მის მისიებს უკავშირდება.

საჯარო მონაცემთა ბაზასთან ერთად, NASA-მ სამი ანგარიში გამოაქვეყნა. დოკუმენტები აჯამებს, რა შეიტყვეს ხუთ ათწლეულში მთვარესთან მიახლოებული პირველი ეკიპაჟიანი კოსმოსური ხომალდის მისიიდან. ესენია Artemis II-ის მთვარის მეცნიერების წინასწარი ანგარიში, Artemis II-ის მთვარის სამეცნიერო ოპერაციების ანგარიში და Artemis II-ის მთვარის სამეცნიერო მონაცემების მომხმარებლის სახელმძღვანელო.

თითქმის ერთ ტერაბაიტ მონაცემზე წვდომა ყველას შეუძლია, თუმცა მასალა ძირითადად სამეცნიერო საზოგადოებისთვის გამოქვეყნდა. ასტრონავტები მონაცემებს მისიისას იღებენ და აგროვებენ, დედამიწაზე მყოფ მკვლევრებს კი მათი გაანალიზება შეეძლებათ. მათ მთვარის შესახებ ახალი მიგნებების გაკეთებაც შეუძლიათ. ინფორმაცია განსაკუთრებით სასარგებლო შეიძლება იყოს პლანეტარული გეოლოგებისთვის, ფრენის ინჟინრებისთვის, ჰელიოფიზიკოსებისთვის, ტელეკომუნიკაციებისა და დისტანციური ზონდირების ექსპერტებისთვის. მას მეტეოროიდების შეჯახებათა სპეციალისტებიც გამოიყენებენ.

კოსმოსისა და ასტრონომიის მოყვარულებისთვის ყველაზე ადვილად გასაცნობ მასალებს შორის მისიის გაშიფრული საუბრები და ასტრონავტების მიერ ანოტირებული მთვარის ფოტოებია. NASA-მ წვდომა პლანეტარული მონაცემების სისტემაში (Planetary Data System) გააერთიანა. ეს საჯარო საცავია, სადაც სააგენტო პლანეტარული მისიების მონაცემებს ინახავს. მთვარისადმი მიძღვნილ განყოფილებაში მომხმარებლებს Artemis II-ის სხვადასხვა კოლექციის, დოკუმენტისა და ფაილის დათვალიერება შეუძლიათ.

ნაკლებად ტექნიკური გაცნობისთვის სააგენტომ Artemis II-ის სამეცნიერო გვერდიც შექმნა. იქ სამი ანგარიშის ჩამოტვირთვა, შერჩეული ფოტოების ნახვა და მისიის აუდიობიბლიოთეკაზე წვდომა შეიძლება. ნედლ მონაცემებთან უშუალოდ მუშაობის მსურველებს პლანეტარული მონაცემების სისტემის გამოყენება შეუძლიათ. სამეცნიერო ფაილები და მათი მეტამონაცემები იქ ცალ-ცალკე ჩამოსატვირთად და გასაანალიზებლადაა ხელმისაწვდომი.

Artemis II-ის მონაცემების ნაწილის თავდაპირველმა ანალიზმა უკვე რამდენიმე კონკრეტული შედეგი გამოიღო. ყველაზე ცალსახა მიგნება მთვარის ზედაპირზე ხუთი მცირე მეტეოროიდის შეჯახების დაფიქსირებაა. Orion-ის ეკიპაჟმა ისინი 54-წუთიანი დაბნელებისას შენიშნა. ამ ნათებების აღრიცხვა გააუმჯობესებს შეფასებას, რამდენად ხშირად ეჯახება მთვარეს რამდენიმე სანტიმეტრის ზომის ფრაგმენტები. ეს მნიშვნელოვანი ფაქტორია მომავალი ბაზების, სატრანსპორტო საშუალებებისა და ასტრონავტებისთვის საფრთხეების გამოსათვლელად.