ნავთობის ფასების შემდეგი გამოცდა საუდის არაბეთის ნავთობსადენია

აშშ-სა და ირანს შორის მიმდინარე ბრძოლების გამო, საუდის არაბეთმა ნედლი ნავთობის ექსპორტის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ჰორმუზის სრუტიდან გადასატანად აღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენი გამოიყენა. ბოლო გაფართოების შემდეგ, დაახლოებით 750 მილის სიგრძის სისტემის სრული საპროექტო სიმძლავრე დღეში 7 მილიონ ბარელად ფასდება.

წინა კრიზისების დროს ნავთობის ფასის ზრდის შესაკავებლად მსოფლიო მარაგები ისტორიულად მნიშვნელოვან ბუფერს ქმნიდა. თუმცა, ანალიტიკოსები ბოლო კვირებში აფრთხილებდნენ, რომ ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტის გამო უსაფრთხოების ეს მექანიზმები სწრაფად ქრება.

აქტივების მმართველ Ninety One-ში ბუნებრივი რესურსების მიმართულების ხელმძღვანელის, პოლ გუდენის თქმით, მარაგები უკვე დაახლოებით 1 მილიარდი ბარელით შემცირდა.

გუდენმა სი-ენ-ბი-სის ელექტრონული ფოსტით განუცხადა: „სავარაუდოდ, საცავების დაცლამდე კიდევ დაახლოებით 1 მილიარდი ბარელი გვაშორებს, ამიტომ ჯერ კიდევ გვაქვს ამოსუნთქვის შესაძლებლობა. თუმცა, ყოველი დღე, როცა ჰორმუზის სრუტე დახურული რჩება, ნავთობის ბაზარს ამკაცრებს და რისკი არაპროპორციულად ფასის ზრდისკენაა მიმართული“.

აღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენის დაზიანების მასშტაბის ამსახველი სატელიტური სურათების გამო, ზოგიერთმა ექსპერტმა დაასკვნა, რომ შეკეთებას დიდი დრო შეიძლება დასჭირდეს. Lipow Oil Associates-ის პრეზიდენტმა ენდი ლიპოუმ ვარაუდი გამოთქვა, რომ სამუშაოები შესაძლოა თვეების განმავლობაში გაგრძელდეს. ერ-რიადს დაზიანებული სატუმბი სადგურების რაოდენობა და მუშაობის განახლების გრაფიკი ჯერ არ გამოუქვეყნებია.

რისკების შესახებ ინფორმაციის კომპანია Verisk Maplecroft-ის ახლო აღმოსავლეთის წამყვანი ანალიტიკოსის, ტორბიორნ სოლტვედტის თქმით, ნავთობსადენის დაზიანება და მისი შეკეთების შეფერხება „რეგიონული კონფლიქტით გამოწვეულ მზარდ უკუკავშირს უსვამს ხაზს“.

სოლტვედტმა კვლევით ანგარიშში დაწერა: „ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურასა და ნავთობმზიდებზე თავდასხმები ნავთობის ექსპორტს ზღუდავს. ამასთან, საზღვაო გადაზიდვების უფრო ფართო შეფერხება აჭიანურებს იმ ნაწილების იმპორტს, რომლებიც ჰორმუზის სრუტის გვერდის ამვლელი ერთადერთი მნიშვნელოვანი მარშრუტის აღსადგენადაა საჭირო“.

სოლტვედტმა თქვა, რომ აღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენზე თავდასხმამ დღეში 4 მილიონ ბარელზე მეტი მოცულობის საექსპორტო მარშრუტი გააუქმა. ახლა ეს ნავთობი ჰორმუზის სრუტის გავლით უნდა გადაიტანონ. მისი თქმით, სრუტეში ყოველდღიური მოცულობა არასტაბილურია და ჩვეულებრივ კონფლიქტამდელი საშუალო მაჩვენებლის მხოლოდ დაახლოებით ნახევარს შეადგენს.

Oxford Analytica-ს დირექტორის მოადგილემ და ახლო აღმოსავლეთის უფროსმა ანალიტიკოსმა ლორა ჯეიმსმა აღნიშნა, რომ წინა თავდასხმის შემდეგ საუდის არაბეთს აღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენის ასამუშავებლად მხოლოდ რამდენიმე დღე დასჭირდა. თუმცა, მისი თქმით, ამჯერად დაზიანება „უფრო სერიოზული“ ჩანს.

ჯეიმსმა ორშაბათს სი-ენ-ბი-სის გადაცემას „Access Middle East“ განუცხადა: „თუმცა, რა თქმა უნდა, ნავთობსადენის ამუშავების შემდეგაც ბაბ-ელ-მანდების პრობლემა რჩება და საკითხავია, შეძლებს თუ არა ნავთობი ამ გზით გასვლას“.

ჯეიმსმა თქვა, რომ მთელი წითელი ზღვის მარშრუტის საფრთხის ქვეშ მოქცევა „სულ უფრო სავარაუდო“ ჩანს. მიზეზი ირანის ზეწოლაა, რომელიც რეგიონიდან ნავთობის ნებისმიერი ნაკადის შეჩერებას ისახავს მიზნად.

ჯეიმსმა დასძინა: „თუმცა, იმასაც დავამატებდი, რომ ყურის ქვეყნები ახლა უკვე აშკარად სერიოზულად ერთიანდებიან და ამბობენ, რომ ეს პრობლემა თავად უნდა მოაგვარონ“. მისი თქმით, ომანსა და ირანს შორის ორშაბათისთვის დაგეგმილი, მაგრამ გადადებული შეხვედრა შესაძლოა მიანიშნებდეს, რომ „ყურეში უფრო სერიოზული მზადება მიმდინარეობს“.

ამ მასალის მომზადებაში სი-ენ-ბი-სის სპენსერ კიმბალიც მონაწილეობდა.

თემებიიანივ შაჰიპოლ გუდენიენდი ლიპოუRystad EnergyNinety OneLipow Oil Associatesსაუდის არაბეთიაბკაიკიიანბუაღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენი

გამოქვეყნდა 15 სექტემბერი, 2026