საფრანგეთის ობლიგაციების გაძვირებამ აშშ-ის ობლიგაციები შეიძლება გააძლიეროს

საფრანგეთის 10-წლიანი ობლიგაციის შემოსავლიანობა სექტემბერში 70 საბაზისო პუნქტით გაიზარდა. ოქტომბრის დასაწყისში მან 4,9937%-ს მიაღწია, რაც 2002 წლის 10 ივლისის შემდეგ უმაღლესი მაჩვენებელია. გერმანულ ობლიგაციებთან შედარებით, საფრანგეთის ვალის ფლობისთვის მოთხოვნილი რისკის პრემია ამ თვეში 150 საბაზისო პუნქტს გადააჭარბა. სხვაობა თითქმის 15 წლის განმავლობაში ყველაზე დიდი გახდა.

ეს მოძრაობა 2010-იანი წლების ევროპის სავალო კრიზისს წააგავს. პრობლემის ევროზონის სხვა ნაწილებზე გავრცელებამ გლობალური ინვესტორები შესაძლოა აშშ-ის სახაზინო ობლიგაციებისკენ მიმართოს.

მილკენის ინსტიტუტის (The Milken Institute) მთავარმა ეკონომისტმა უილიამ ლიმ სი-ენ-ბი-სის გადაცემას „Morning Call“ განუცხადა: „ევროპა აშშ-ის სახაზინო ობლიგაციების ბაზარს საკმაოდ ეხმარება. საფრანგეთში მიმდინარე მოვლენები ბაზრებს აჩვენებს, რომ მთავრობები დეფიციტების შემცირებას უბრალოდ ვერ შეძლებენ“. მან დასძინა, რომ ამიტომ ბევრი გლობალური ინვესტორი ევროპული ვალის ნაცვლად აშშ-ის სახაზინო ობლიგაციებს ირჩევს.

ფისკალური და პოლიტიკური რისკები

საფრანგეთის სესხების ღირებულება სახელმწიფო ვალთან დაკავშირებული შეშფოთების ფონზე გაიზარდა. ვალი საგადასახადო შეღავათებმა, ირანის ომთან დაკავშირებულმა ენერგიის ხარჯების ზრდამ და ეკონომიკის სტაგნაციამ გაზარდა. ქვეყნის წლიური საბიუჯეტო დეფიციტი მთლიანი შიდა პროდუქტის 5,4%-ს მიაღწევს. ეს ევროკავშირის მიერ დაწესებულ 3%-იან ზღვარს მნიშვნელოვნად აღემატება.

ქვეყნის სახელმწიფო ვალის შემცირების შესაძლებლობა საფრანგეთში სტუდენტთა საპროტესტო აქციებმაც ეჭვქვეშ დააყენა. ბოლო კვირებში დემონსტრანტები პოლიციას დაუპირისპირდნენ. ისინი მთავრობისგან საჯარო სკოლებში ინვესტიციების გაზრდას მოითხოვდნენ. სკოლები დიდი ხანია კადრების ნაკლებობასა და ინფრასტრუქტურის გაუარესებას განიცდიან.

Eurizon Capital SGR-ის საინვესტიციო დირექტორმა ალესანდრო სოლინამ განაცხადა, რომ საფრანგეთის ვალის გაძვირების მთავარი მიზეზი კვლავ ფისკალური და პოლიტიკური რისკია. მისი თქმით, ფისკალურად კონსერვატიული კანონმდებლები უმცირესობაში არიან და საბიუჯეტო შემცირებების დასამტკიცებლად საჭირო ძალა არ აქვთ. მომავალ აპრილს დაგეგმილმა საპრეზიდენტო არჩევნებმაც შეიძლება ბაზრის მღელვარება გააძლიეროს.

სოლინას თქმით, გაურკვევლობამ საფრანგეთის ობლიგაციებიდან კაპიტალის გადინება გამოიწვია და ევროზონის სხვა ობლიგაციებზეც ზეწოლა მოახდინა. გერმანიისა და ნიდერლანდების ობლიგაციების შემოსავლიანობამ გასულ თვეში 2011 წლის შემდეგ უმაღლეს დონეს მიაღწია. 8 ოქტომბერს გერმანული Bund-ის შემოსავლიანობა დაახლოებით 3,5%-ს შეადგენდა, ნიდერლანდების 10-წლიანი ობლიგაციისა კი დაახლოებით 3,6%-ს. იმავე ვადის იტალიური ობლიგაციის მაჩვენებელი თითქმის 4,7%-ს შეადგენდა, რაც წინა წელთან შედარებით დაახლოებით 114 საბაზისო პუნქტით მეტი იყო.