სერბეთის ოპოზიციის გამარჯვებამ ვუჩიჩზე ევროკავშირის ფსონის ფასი გამოაჩინა

მაჯსტოროვიჩის თქმით, წლების განმავლობაში, როცა არასამთავრობო ორგანიზაციები, ჟურნალისტები ან აქტივისტები ამბობდნენ, რომ ბრიუსელს ევროკავშირთან მოლაპარაკებებში სხვა ხმებიც უნდა ჩაერთო, მათ პასუხობდნენ, რომ სერბეთში რეჟიმის ალტერნატივა არ არსებობდა.

„სტუდენტთა სიის“ საარჩევნო პროგრამაში ევროკავშირი სერბეთის უმნიშვნელოვანეს ეკონომიკურ პარტნიორადაა წარმოდგენილი. პროგრამა ითვალისწინებს ბელგრადის არსებული სტრატეგიული პარტნიორობის გაღრმავებას ევროკავშირის წევრ ქვეყნებთან, მათ შორის საბერძნეთთან, იტალიასთან, უნგრეთსა და საფრანგეთთან, და სხვა ევროპულ დედაქალაქებთან ორმხრივი კავშირების გაღრმავებას.

თუმცა პროგრამაში ევროკავშირში გაწევრიანება დაუყოვნებლივ მიზნად პირდაპირ არ არის დასახელებული.

გაშიჩმა სერბეთსა და ევროკავშირს შორის ურთიერთობის კონკრეტულ მიზნებზე საუბარი არ ისურვა, თუმცა თქვა: „არ გვინდა, ევროპამ ჩამოგვაშოროს. არ გვინდა, იზოლირებულ კუნძულად ვიქცეთ“.

მან დასძინა: „პატივს ვცემ, რამდენად კარგადაა იქ ყველაფერი მოწესრიგებული, კანონის უზენაესობასა და დემოკრატიულ პრინციპებს. თუმცა ვფიქრობ, ევროკავშირთან ურთიერთობაში პრიორიტეტები უნდა გადავხედოთ და პირველ ადგილზე სერბეთის ინტერესები დავაყენოთ. ცალმხრივი მიდგომა გრძელვადიან თანამშრომლობას ხელს არ უწყობს“.

„სტუდენტთა სია“ 2024 წელს რკინიგზის სადგურის სახურავის ჩამონგრევის შემდეგ დაწყებული მასობრივი საპროტესტო მოძრაობიდან წარმოიშვა. ჩამონგრევას 16 ადამიანი ემსხვერპლა. სტუდენტებმა დაღუპულები სახელმწიფო სამშენებლო კონტრაქტებში კორუფციას დაუკავშირეს და უნივერსიტეტების ბლოკირება დაიწყეს. რამდენიმე თვეში პროტესტი ათწლეულების განმავლობაში სერბეთში ყველაზე მასშტაბურ საპროტესტო მოძრაობად იქცა.

სტუდენტები ქვეყნის მასშტაბით მსვლელობებს მართავდნენ, ბრიუსელი კი თავშეკავებულად რეაგირებდა. ევროკავშირის ოფიციალური პირები, ძირითადად, ვუჩიჩის პირდაპირ გაკრიტიკებას ერიდებოდნენ. დემონსტრაციებზე ევროკავშირის დროშები თვალშისაცემად არ ჩანდა.

ევროკომისიას ამ სტატიისთვის კომენტარის თხოვნაზე პასუხი არ გაუცია.

ევროპარლამენტში „მწვანეების“ საგარეო პოლიტიკის მრჩეველმა, ჯორჯე ბოიოვიჩმა განაცხადა: „კომისიამ ჯერ უნდა აღიდგინოს დიდი ხნის წინ დაკარგული სანდოობა, რომელიც ვუჩიჩის მრავალწლიანი მხარდაჭერით შეარყია“.

ბოიოვიჩის თქმით, სერბეთს დიდი ხანია დემონიზებულ ქვეყნად წარმოაჩენენ და 1990-იანი წლებიდან ცდილობს საკუთარი იმიჯის შეცვლას. ეს იმიჯი ვუჩიჩის რეპრესიულმა ავტორიტარიზმმა კიდევ უფრო გაამყარა.

მიუხედავად ამ შეშფოთებისა, ვუჩიჩის მმართველობის პერიოდში სერბეთის ეკონომიკური კავშირები ევროპასთან გაძლიერდა და ქვეყანა უცხოური ინვესტიციების ერთ-ერთ მთავარ მიმღებად იქცა რეგიონში.

ვუჩიჩის მმართველობისას სერბეთში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობა 2012 წელს დაახლოებით 750 მილიონი ევროდან მომდევნო ათწლეულის განმავლობაში 30 მილიარდ ევროზე მეტამდე გაიზარდა. ეს დასავლეთ ბალკანეთის დანარჩენ ქვეყნებში ერთად აღებულ მაჩვენებელს აღემატებოდა.

ბრიუსელში ბოიოვიჩი და ოპოზიციური პარტიების წარმომადგენლები პარლამენტისა და კომისიის მსგავს ინსტიტუტებს სთხოვდნენ, შეხვედროდნენ მათ ან მათი შეშფოთება სერიოზულად მიეღოთ.

ბოიოვიჩის თქმით, ვუჩიჩმა ყველა დაარწმუნა, რომ ოპოზიციასთან საუბარი არ ღირდა და ის სანდო არ იყო.

ახლა, როცა SNS მტკიცედ გადავიდა ოპოზიციაში, ბრიუსელს სერბეთთან მუშაობის მიდგომის გადახედვა მოუწევს. ბევრი სერბისთვის ევროკავშირს პასუხი მოეთხოვება იმისთვის, რომ 12 წლის განმავლობაში პრობლემებს თვალს არიდებდა.

თემებიალექსანდარ ვუჩიჩიიუგოსლავ გაშიჩისრდიან მაჯსტოროვიჩიჯორჯე ბოიოვიჩიევროკავშირიევროპული პოლიტიკის ცენტრიპოლიტიკოსერბეთის პროგრესული პარტიასტუდენტთა სიასერბეთი

გამოქვეყნდა 28 ოქტომბერი, 2026