შუალედურმა არჩევნებმა ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურის გაფართოება ვერ შეაჩერა, თუმცა ფასი შეცვალა

თუმცა ამომრჩევლები მონაცემთა ცენტრებს მთლიანად არ ეუბნებოდნენ უარს. კენჭისყრაზე წარდგენილი ზომები მათ შეზღუდვას ითვალისწინებდა და არა სრულ აკრძალვას.

ოჰაიოს ქალაქ პერიში ამომრჩეველთა 87%-მა მოითხოვა, რომ საგადასახადო შეღავათების მსურველმა დიდი მასშტაბის მონაცემთა ცენტრების მშენებლებმა ფინანსური გარანტიები წარადგინონ და ხმაურის ზღვარი დაიცვან. ეს იგივე გარანტიაა, რომლის შეთავაზებაც OpenAI-მ ორი დღის შემდეგ იკისრა. ოჰაიოს ქალაქ გროუვ სიტიში მონაცემთა ცენტრები არ აუკრძალავთ. ამომრჩეველთა 55%-ის მხარდაჭერით და 45%-ის წინააღმდეგობით, გადაწყდა, რომ 50 აკრზე დიდი ფართობის, 20 მეგავატზე მეტი სიმძლავრის ან დღეში 500 000 გალონზე მეტი წყლის მომხმარებელი პროექტის საკითხი საჯარო კენჭისყრაზე უნდა გავიდეს. აკრძალვების უმეტესობა ზომის ზღვარს ადგენდა. ეს ნიშნავს, რომ ქალაქში მცირე სერვერული მეურნეობის აშენება კვლავ შეიძლება, გიგავატიანი კამპუსის კი არა.

ეს მხოლოდ დემოკრატიულ პარტიას არ ეხებოდა. ოჰაიოს გუბერნატორობის ყოფილმა კანდიდატმა ვივეკ რამასვამიმ მშენებლობის მორატორიუმი მოითხოვა, სანამ საკანონმდებლო ორგანო ზომებს მიიღებდა. ტეხასის გუბერნატორმა გრეგ ებოტმა კი მონაცემთა ცენტრებისთვის ელექტროქსელთან ახალი მიერთებები ჯერ კიდევ აგვისტოში შეაჩერა. მთავარი უკმაყოფილება ელექტროენერგიის გადასახადებს უკავშირდებოდა. გამოკითხულ ამერიკელთა 70%-ზე მეტმა განაცხადა, რომ მათ მახლობლად დაგეგმილ მონაცემთა ცენტრს შეეწინააღმდეგებოდა. ყველაზე ხშირად მიზეზად ელექტროენერგიის გაძვირება დასახელდა.

კომპანიები ხშირად სარგებლობდნენ ადგილობრივი, მუნიციპალური, შტატისა და ფედერალური ხელისუფლების პრაქტიკით: „მოდი ჩემს იურისდიქციაში და საგადასახადო კრედიტს მიიღებ“. ასეთი მაგალითები ბევრია. მაგალითად, გადასახადის გადამხდელებმა სპორტული სტადიონების ასაშენებლად 33 მილიარდი დოლარი დახარჯეს, თუმცა საზოგადოებას ხშირად ამ თანხის სრულად უკან დაბრუნება ვერ უნახავს. შესაძლოა, საგადასახადო შეღავათების უშედეგობის ყველაზე ცნობილი მაგალითი Amazon-ის მეორე შტაბ-ბინის ჩავარდნილი პროექტია. ნიუარკმა, ნიუ-ჯერსის შტატში, Amazon-ს იქ მეორე შტაბ-ბინის განთავსებისთვის 7 მილიარდი დოლარის საგადასახადო შეღავათები შესთავაზა, ნიუ-იორკმა კი „მხოლოდ“ 3 მილიარდი დოლარი. Amazon-ს თავიდანვე ქუინსში სურდა გადასვლა, თუმცა კომპანიამ ქვეყნის ორ ათეულზე მეტი იურისდიქცია ერთმანეთს დაუპირისპირა, რათა ყველაზე დიდი საგადასახადო შეღავათი მიეღო.

ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურის გაფართოებაც ამ მხრივ არაფრით განსხვავდება. ბუმის დიდი ნაწილის განმავლობაში ინდუსტრია თემებს ასეთ შეთავაზებას უკეთებდა: ჩვენ საგადასახადო შემოსავალსა და სამშენებლო სამუშაო ადგილებს მოგიტანთ, თქვენ კი საგადასახადო შეღავათებს მოგვცემთ. სამშაბათის კენჭისყრამ აჩვენა, რომ ეს შეთავაზება აღარ მოქმედებს.

ახლა მონაცემთა ცენტრების გიგანტები ახალ შეთავაზებებს აკეთებენ, რომლებიც საზოგადოების ნდობის მოსაპოვებელ შეთანხმებებს ჰგავს. იანვარში Microsoft-მა „საზოგადოების ინტერესებზე ორიენტირებული ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურის“ გეგმა წარადგინა. კომპანიამ პირობა დადო, რომ ელექტროენერგიის ხარჯებს თავად გადაიხდის, ადგილობრივ ქონებაზე სრულ გადასახადს შეღავათის მოთხოვნის გარეშე გადაიხდის, მოხმარებულზე მეტ წყალს შეავსებს და ადგილობრივ სკოლებსა და კოლეჯებში ხელოვნური ინტელექტის უფასო სწავლებას შესთავაზებს. ერთი კვირის შემდეგ OpenAI-მ განაცხადა, რომ სტარგეიტის თითოეულ კამპუსს თემთან ურთიერთობის საკუთარი გეგმა ექნებოდა. შემოდგომისთვის Google-მა, Microsoft-მა, Meta-მ, Oracle-მა, xAI-მ, OpenAI-მ და Amazon-მა ხელი მოაწერეს თეთრი სახლის არასავალდებულო პირობას, რომ თავიანთი ობიექტებისთვის საჭირო ელექტროენერგიას თავად გამოიმუშავებდნენ ან შეიძენდნენ.

ეს ფასის შეცვლის პრაქტიკული გამოვლინებაა. ქალაქებისთვის შეღავათების თხოვნის ნაცვლად, ინდუსტრია ახლა ქსელის განახლებას, წყალსა და სწავლებას აფინანსებს. OpenAI კი პროექტის მიტოვების შემთხვევაში ფინანსური გარანტიის გაცემასაც გვთავაზობს. ადრე ყველა ეს ხარჯი ადგილობრივ თემებს ეკისრებოდათ.

აკრძალვები გამოთვლით სიმძლავრეზე მოთხოვნას არ აქრობს, მხოლოდ სხვაგან გადააქვს. ჰარვუდი, ერთადერთი ქალაქი, რომელმაც ინდუსტრიის მხარეს მისცა ხმა, იმ მონაცემთა ცენტრთან ახლოს მდებარეობს, რომელსაც Applied Digital უკვე აშენებს. სანბერიდან და ჰაბარდიდან გაძევებული პროექტები სხვა ოლქებს მოძებნიან, სადაც მათ კვლავ დათანხმდებიან და იმ ფასად, რომელსაც ეს ოლქები დაადგენენ.

არჩევნების დღეს არიზონელმა კონგრესმენმა იასამინ ანსარიმ დაწერა, რომ „მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის განვითარება უნდა შეჩერდეს, ამ უკონტროლო ინდუსტრიის რეგულირება და ხელოვნური სუპერინტელექტის აკრძალვაა საჭირო“. ახლად არჩეული დემოკრატი დეპუტატების ნაწილის მიერ ამგვარი მოწოდების გაკეთება აბსურდული იქნებოდა. თუმცა არც ისე დაუჯერებელია, რომ ამომრჩევლები მივიდნენ არჩევნებზე, რათა გადაეხედათ, როგორ ვითარდება ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურა მათ თემებში და ვისთვის მუშაობს ის.

თემებიAmazonAmazon Web ServicesApplied DigitalFortuneGoogleMetaMicrosoftOpenAIOraclexAI

გამოქვეყნდა 7 ნოემბერი, 2026