შვედეთის არჩევნებმა მკაფიო გამარჯვებული ვერ გამოავლინა

სოციალ-დემოკრატებმა დაახლოებით 100 წლის განმავლობაში ერთ-ერთი ყველაზე ცუდი შედეგი მიიღეს, თუმცა მაინც ზეიმობენ. პირველივე პროგნოზებით გამოიკვეთა, რომ ისინი პარლამენტში უდიდეს ძალად რჩებიან. მათი მემარცხენე-მწვანე პარტიების ბლოკი მმართველი მემარჯვენე ბანაკის პარტიებს მცირედით უსწრებს. პარტიის ლიდერს, მაგდალენა ანდერსონს, იმედი აქვს, რომ ოპოზიციაში ოთხი წლის შემდეგ კვლავ მთავრობის მეთაური გახდება. ანდერსონმა საღამოს განაცხადა: „თუ საბოლოო შედეგი ისე გამოიყურება, როგორც ახლა იკვეთება, შვედეთს ახალი მთავრობა ეყოლება“.

თუმცა, როგორი შეიძლება იყოს ეს მთავრობა, ჯერ სრულიად გაურკვეველია. ორ პარტიულ ბლოკს შორის სხვაობა იმდენად მცირეა, რომ ძალთა ზუსტი თანაფარდობა, სავარაუდოდ, მხოლოდ ოფიციალური საბოლოო შედეგით დადგინდება. მიუხედავად მემარცხენე-მწვანე ბლოკის მცირედი უპირატესობისა, ანდერსონს პრობლემა აქვს. მას საკუთარი ბლოკის დანარჩენი სამივე პარტიის მხარდაჭერა დასჭირდება. სოციალისტურმა მემარცხენე პარტიამ საარჩევნო კამპანიისას განაცხადა, რომ მთავრობაში მონაწილეობის გარეშე მხარდაჭერას არ გასცემს. ამას კი მემარცხენე-ლიბერალური ცენტრის პარტია ეწინააღმდეგება. შესაბამისად, შესაძლოა, ამ დაპირისპირებით სხვა მხარემ ისარგებლოს.

შეძლებს თუ არა შვედეთის მემარცხენე-ცენტრისტული ბანაკი მთავრობის ჩამოყალიბებას, გაურკვეველია. ხმების დათვლა ჯერ გრძელდება.

როგორც ჩანს, ზომიერი პარტიის წარმომადგენელ მოქმედ პრემიერ-მინისტრ ულფ კრისტერსონს სწორედ ამის იმედი აქვს. კრისტერსონის თქმით, არჩევნების შედეგი მთავრობის ჩამოყალიბებას ართულებს, თუმცა მის პარტიას არ ეჩქარება. მისი აზრით, საქმის სწორად გაკეთება სწრაფად გაკეთებაზე მნიშვნელოვანია. კრისტერსონმა განაცხადა, რომ უმრავლესობის შეკრებას შეეცდება. თუმცა, როგორი შეიძლება იყოს ეს უმრავლესობა, გაურკვეველია. არჩევნებამდე მისი გეგმა მემარჯვენე პოპულისტი შვედი დემოკრატების მთავრობაში შეყვანას ითვალისწინებდა. ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში ისინი კრისტერსონის კონსერვატიულ-ლიბერალურ უმცირესობის მთავრობას მხარს უჭერდნენ.

ახლა მათ მინისტრების თანამდებობებიც უნდა მიეღოთ. თუმცა, 2010 წელს პარლამენტში პირველად შესვლის შემდეგ, შვედმა დემოკრატებმა საპარლამენტო არჩევნებში წინა არჩევნებზე უარესი შედეგი პირველად აჩვენეს. პარტიის ლიდერმა, იიმი ოკესონმა, დანაკარგი აღიარა, თუმცა საარჩევნო შეკრებაზე განაცხადა: „მიუხედავად ამისა, ვფიქრობ, ამ საარჩევნო კამპანიაში რაღაც მოვიგეთ: ჩვენს ქვეყანაში ბევრად მეტ ადამიანს აღარ ერიდება ხმამაღლა თქვას, რომ შვედი დემოკრატია. პირიქით, ამით ამაყობს!“

შვედეთში ახალი პარლამენტი აირჩიეს. მემარჯვენე პოპულისტებს შესაძლოა, აქამდე არნახული გავლენა მოეპოვებინათ.

შვედი დემოკრატების მარცხმა შვედეთში ბევრი ადამიანი გააკვირვა, ალბათ ყველაზე მეტად თავად პარტია. ოკესონი დანაკარგის სავარაუდო მიზეზად ლიბერალებისთვის დროებით მიცემულ ხმებს ასახელებს. გამოკითხვების მიხედვით, ლიბერალებს 4%-იანი ბარიერის გადალახვა უჭირდათ, თუმცა საბოლოოდ პარლამენტში მოხვდნენ. შვედეთის ტელევიზიის SVT-ის პოლიტიკურ მიმომხილველ მატს კნუტსონს სხვა ვარაუდიც აქვს: „იიმი ოკესონს სრულიად მკაფიო მიზანი ჰქონდა, რომ ნებისმიერ ფასად შესულიყო შემდეგ მთავრობაში. ამისთვის პარტიამ გარკვეულწილად უფრო პრაგმატული და ნაკლებად რადიკალური სახე აჩვენა. ეს, სავარაუდოდ, მის ყველა ძველ ამომრჩეველს არ მოეწონა“.