SpaceX Starship-ის ორბიტაზე პირველად გაყვანას შეეცდება

პირველი საცდელი ფრენიდან სამი წლის შემდეგ, SpaceX-ის რაკეტა Starship ორშაბათს დედამიწის ორბიტაზე გასვლას შეეცდება. ეს მნიშვნელოვანი ნაბიჯია რაკეტის შემუშავებაში, რომელიც მთვარესა და მარსზე სამომავლო მისიებისთვისაა განკუთვნილი.

ილონ მასკის SpaceX ივნისში გახმაურებული პირველადი საჯარო შეთავაზების შემდეგ ტემპის მკვეთრად დაჩქარებას გეგმავს. კომპანიის მე-14 საცდელ ფრენას ამბიციური მიზნები აქვს.

გამოცდა, სავარაუდოდ, დაახლოებით 10 საათს გაგრძელდება. თუ ყველაფერი გეგმის მიხედვით წარიმართება, ექსპერიმენტული რაკეტის ზედა საფეხური დედამიწის ორბიტაზე გავა და იქ ახალი თაობის 26 Starlink-ის თანამგზავრს განათავსებს.

გაშვება ტეხასში ადგილობრივი დროით 7:15 საათზე, გრინვიჩის დროით 12:15 საათზე უნდა დაიწყოს. თუმცა ის შესაძლოა მოულოდნელობებით აღსავსე აღმოჩნდეს, რადგან რამდენიმე წინა გამოცდა შთამბეჭდავი აფეთქებებით დასრულდა.

ტეხასში რამდენიმეწლიანი შემუშავებისა და გამოცდების შემდეგ, SpaceX-მა რაკეტის სრული კონფიგურაციით ფრენა 2023 წელს დაიწყო. კომპანია განზრახ იყენებდა სუბორბიტულ ტრაექტორიებს, რომლებიც უფრო უსაფრთხო და ნაკლებად რთულია.

შავ-ვერცხლისფერ გიგანტურ რაკეტაში მრავალი ცვლილება შეიტანეს. ის ოდესმე აფრენილ ობიექტებს შორის ყველაზე დიდი და მძლავრია.

მასკს სურს, Starship სრულად მრავალჯერადი გამოყენების გახდეს. თუმცა მის კომერციული ფრენებისთვის ან მთვარესა და მარსზე გასამგზავრებლად მომზადებამდე უზარმაზარი ტექნიკური სირთულეები რჩება.

SpaceX იმედოვნებს, რომ ახალი გამოცდით შემუშავების „საინტერესო ახალ ეტაპს“ დაიწყებს. ეს ეტაპი, სხვა საკითხებთან ერთად, ორბიტაზე რაკეტის საწვავით შევსების გამოცდებს მოიცავს.

კოსმოსურ ხომალდს ორშაბათს სუბორბიტულ ტრაექტორიაზე გაუშვებენ. თუ ყველა სისტემა გამართულად იმუშავებს, ის ძრავას მეორედ აამუშავებს და ორბიტაზე გავა.

ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტის უსაფრთხოებისა და განვითარებადი ტექნოლოგიების ცენტრის (Center for Security and Emerging Technology) უფროსმა ანალიტიკოსმა კეტლინ კერლიმ განმარტა: „ეს ყველაზე რთული ნაწილია“, რადგან ის „მეტ ძალასა და უფრო რთულ გამოთვლებს“ მოითხოვს.

კერლიმ AFP-ს უთხრა: „საჭირო სიმაღლისა და სიჩქარის მისაღწევად რაკეტამ სხვადასხვა რამ უნდა გააკეთოს, როცა გრავიტაციის სხვადასხვა დონეს განიცდის“.

ამ ფრენისას SpaceX დედამიწის ზედაპირიდან დაახლოებით 275 კილომეტრის, ანუ 171 მილის სიმაღლეზე წრიულ ორბიტაზე გასვლას გეგმავს. ამისთვის დაახლოებით 28 000 კილომეტრი საათში სიჩქარეა საჭირო.

თუ ხომალდი ამ მიზანს მიაღწევს, ის თანამგზავრების განთავსებას შეეცდება. ისინი კომპანიის ისედაც უზარმაზარი სატელიტური ინტერნეტის თანავარსკვლავედის გაფართოებისთვისაა განკუთვნილი.