აშშ ირანის ბირთვულ პროგრამაზე ინფორმაციისთვის მილიონებს სთავაზობს

როგორც სახელწოდებაც მიანიშნებს, სადაზვერვო სამსახურები ინფორმაციას ფარულად მოიპოვებენ. როგორც ჩანს, აშშ-ის მთავრობა ახალ გზას მიმართავს და ირანელი ინფორმატორებისთვის ერთგვარი კონკურსი გამოაცხადა. აშშ-ის მთავრობის ვებსაიტის ცნობით, ირანის ბირთვულ პროგრამაზე ინფორმაციისთვის 20 მილიონ დოლარამდე ჯილდოს გასცემენ. ინფორმატორებს ასევე „შესაძლო გადასახლების“ პერსპექტივას ჰპირდებიან.

აშშ-ის მთავრობას აინტერესებს ინფორმაცია ობიექტებზე, აღჭურვილობასა და პროგრამაში ჩართულ პერსონალზე, მათ შორის მეცნიერებზე, ასევე მასალაზე, რომელიც იქიდან გაიტანეს.

პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის თქმით, ირანის წინააღმდეგ ომის მიზანია, ქვეყანას ბირთვული იარაღი არ ჰქონდეს. თუმცა, 2025 წლის ზაფხულში ირანში რამდენიმე ობიექტზე თავდასხმის შემდეგ, თეთრმა სახლმა განაცხადა, რომ ისინი „განადგურებული“ იყო. ექსპერტების თქმით, შესაძლოა, ირანს თავდასხმებამდე ბირთვული მასალის ნაწილის უსაფრთხო ადგილას გადატანა მოესწრო.

ამასობაში, სპარსეთის ყურის ქვეყნები დიპლომატიური გზით მოგვარებისკენ კვლავ ისწრაფვიან. კატარის პრემიერ-მინისტრის, შეიხ მოჰამედ ბინ აბდულრაჰმან ალ თანის თქმით, შუამავლობის მცდელობები გრძელდება. ტელეკომპანია „ალ ჯაზირას“ ცნობით, თანიმ განაცხადა: „იდეალურ შეთანხმებას ვერ დაველოდებით, კარგი შეთანხმების იმედი გვაქვს“. შუამავლობამ რეგიონში ვითარების კონტროლიდან გამოსვლა უნდა აღკვეთოს. ესკალაცია, უპირველესად, სპარსეთის ყურის ქვეყნებს დააზარალებდა, რომლებიც ვაშინგტონთან თანამშრომლობენ.

ასოშიეიტედ პრესის ცნობით, ირანი ამჟამად კატარისგან მიღებულ მოლაპარაკების წინადადებებს განიხილავს. ახლო აღმოსავლეთის ორი მთავრობის წარმომადგენლის თქმით, ირანელები ბირთვულ საქმიანობაზე მოლაპარაკებისთვის მზად არ არიან. ისინი ამაზე მხოლოდ მას შემდეგ დათანხმდებიან, რაც აშშ რამდენიმე მთავარ პირობას შეასრულებს. ტრამპმა მხოლოდ ირანთან მოლაპარაკებები დაადასტურა, თუმცა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ირანის წინააღმდეგ ომს მისი სამხედრო ძალები აკონტროლებენ.

ზუსტად რას ნიშნავს ეს კონტროლი, გაურკვეველია. ტრამპმა პარასკევს განაცხადა, რომ ირანის საჰაერო თავდაცვის სისტემაზე ახალი, თუმცა შეზღუდული დარტყმები განახორციელეს. მისი თქმით, ირანმა საჰაერო თავდაცვის „ცოტაოდენი“ სისტემა ააწყო, „მაგრამ ჩვენ ის 15 წუთში გამოვრთეთ, შეიძლება მხოლოდ ხუთ წუთშიც“. ასოშიეიტედ პრესის ცნობით, ეს პირველი სამხედრო დარტყმები იყო ტრამპის რესპუბლიკელებისთვის შუალედურ არჩევნებში მძიმე მარცხის შემდეგ.

ირანულ მხარეს თავდასხმები არ დაუდასტურებია. ომის ზონიდან ბევრი ინფორმაციის გადამოწმება თითქმის შეუძლებელია ან რთულია. თუმცა, ირანის სახელმწიფო მედია სტრატეგიულად მნიშვნელოვან კეშმის კუნძულზე, ჰორმუზის სრუტეში მდებარე სანაპირო ქალაქ სუზაში ორი აფეთქების ხმაზე იუწყება. კვირის დასაწყისშიც აშშ-მა კეშმის კუნძულზე მცირე დარტყმები განახორციელა.