აშშ-ის კანონმდებლები Apple-ის საქმის გასაჯაროებას ითხოვენ

დემოკრატი რონ უაიდენი და რესპუბლიკელი უორენ დევიდსონი საგამოძიებო უფლებამოსილებების ტრიბუნალს მოუწოდებენ, დაშიფრული მონაცემების საქმე გაასაჯაროოს. მათი თქმით, საიდუმლოება აშშ-ისა და გაერთიანებული სამეფოს ურთიერთობას „უმიზეზოდ“ ძაბავს.

ორი ამერიკელი კანონმდებელი ბრიტანეთის ყველაზე გასაიდუმლოებულ სასამართლოს მოუწოდებს, Apple-ის სამართლებრივი დავის განხილვა აღარ დამალოს. დავა ეხება მთავრობის მოთხოვნას, რომ კომპანიამ მომხმარებლების დაშიფრულ მონაცემებზე წვდომა უზრუნველყოს. პოლიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ უაიტჰოლის მისწრაფება საიდუმლოებისკენ ორ მოკავშირეს შორის ურთიერთობას „უმიზეზოდ“ ძაბავს.

წერილს, რომელიც პარასკევს საგამოძიებო უფლებამოსილებების ტრიბუნალში (IPT) გაიგზავნება, ორეგონის დემოკრატი სენატორი რონ უაიდენი და ოჰაიოს რესპუბლიკელი კონგრესმენი უორენ დევიდსონი აწერენ ხელს. გარდიანმა (The Guardian) წერილი გაგზავნამდე მიიღო.

დავა 2025 წლის იანვარში დაიწყო, როცა შინაგან საქმეთა სამინისტრომ Apple-ს საგამოძიებო უფლებამოსილებების აქტის საფუძველზე ტექნიკური შესაძლებლობების შესახებ შეტყობინება გადასცა. აქტი კომპანიებს სამართალდამცველებისთვის მტკიცებულებების მიწოდებაში დახმარებას ავალდებულებს. გაერთიანებული სამეფოს მთავრობამ Apple-ს მთელ მსოფლიოში დაშიფრულ iCloud-ის სარეზერვო ასლებზე წვდომის მექანიზმის შექმნა მოსთხოვა. პასუხად, მომდევნო თვეში კომპანიამ გაერთიანებული სამეფოს მომხმარებლებისთვის დაშიფვრის ფუნქცია Advanced Data Protection გააუქმა. Apple-მა ბრძანება IPT-ში გაასაჩივრა. მოგვიანებით სასამართლომ საჩივარი განუხილველად დატოვა, რადგან სამინისტრომ თავდაპირველი შეტყობინება უკან გაიწვია და უფრო ვიწრო მოთხოვნა გამოსცა, რომელიც მხოლოდ ბრიტანელი მომხმარებლების მონაცემებს ეხებოდა.

უაიდენმა და დევიდსონმა დაწერეს: „სრულიად შეუსაბამოა, რომ უცხო ქვეყნის აღმასრულებელი ორგანო აშშ-ის ხელისუფლებაში უფლებამოსილებების განაწილების კარნახს ცდილობდეს. ასევე დაუშვებელია, რომ მან საგამოძიებო უფლებამოსილებების აქტით გათვალისწინებული გასაიდუმლოების მითითებები აშშ-ის კონსტიტუციის პირველი მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილებების შესაფერხებლად გამოიყენოს“.

მიმდინარე წლის აგვისტოში Apple-მა ტრიბუნალში ახალი საჩივარი შეიტანა და ზოგადად ასეთი შეტყობინებების გამოცემის მთავრობის უფლებამოსილება გაასაჩივრა. საქმის მართვის სხდომა, რომელზეც საჩივრის შემდგომი განხილვის წესი უნდა განისაზღვროს, ამ თვეშია დანიშნული. ახალი წერილი სწორედ ამ სხდომას ეხება.

უაიდენმა და დევიდსონმა სხვა კანონმდებლებთან ერთად 2025 წლის მარტშიც მოაწერეს ხელი ტრიბუნალისთვის გაგზავნილ წერილს. ისინი საქმის საჯაროდ განხილვას ითხოვდნენ. როგორც ჩანს, ჩარევამ შედეგი გამოიღო. რამდენიმე კვირის შემდეგ IPT-მ უარყო მთავრობის მცდელობა, საქმე მთლიანად გაესაიდუმლოებინა. ტრიბუნალმა გადაწყვიტა, რომ Apple-ის საჩივრის „ძირითადი დეტალები“, მათ შორის მხარეების ვინაობა, შეიძლებოდა გასაჯაროებულიყო. ტრიბუნალმა აღნიშნა, რომ მიღებული მოსაზრებები „ღია მართლმსაჯულების სასარგებლოდ და პროცესის ფარულად წარმართვის წინააღმდეგ მტკიცედ მეტყველებდა“.