დანიამ ევროკავშირში ნახშირორჟანგის პირველი საცავი აამოქმედა

დანიის მეფე ფრედერიკმა გაშვების ღილაკს დააჭირა. ამით მან ქალაქ ესბიერგის ნავსადგურში მდგარ გემს ნიშანი მისცა. გემზე რამდენიმე ავზში 5 000 ტონაზე მეტი გათხევადებული ნახშირორჟანგია მოთავსებული. გემი დანიის სანაპიროდან შორს მდებარე ყოფილ ნავთობის საბადოს მიემართება. გათხევადებული ნახშირორჟანგი იქ ზღვის ფსკერქვეშ მუდმივად უნდა შეინახონ.

პასუხისმგებელი კომპანიის, „ინეოს ენერჯის“ (Ineos Energy), ხელმძღვანელმა დევიდ ბაკნალმა განმარტა: „ჩვენი ხედვაა, რომ სხვებმა ჩვენი პროექტიდან ისწავლონ. გვჯერა, რომ ეს პროექტი მრავალთაგან პირველი იქნება. ძალიან ვამაყობთ, რომ ევროკავშირში პირველი კომპანია ვართ, რომელიც ამ ტექნოლოგიას კომერციული მასშტაბით იყენებს“.

ნახშირორჟანგის მიწისქვეშ შენახვამ ევროპის ინდუსტრიის კლიმატზე მავნე ზემოქმედება უნდა შეამციროს. ამჟამად ქარხანაში წარმოქმნილი ნახშირორჟანგი უმეტესად ჰაერში ხვდება და კლიმატს აზიანებს. „გრინსენდის“ პროექტმა ეს უნდა შეცვალოს. თავდაპირველად ნახშირორჟანგს შეაგროვებენ, შემდეგ გაათხევადებენ და გემით ჩრდილოეთის ზღვაში გადაიტანენ. იქ მას მიწისქვეშ, ყოფილ ნავთობის საბადოში ჩატუმბავენ და დატოვებენ.

ევროკავშირიც ამ ე.წ. CCS ტექნოლოგიაზე ამყარებს იმედს და „გრინსენდის“ პროექტში ინვესტიცია განახორციელა. ევროკომისარმა ენერგეტიკის საკითხებში დან იორგენსენმა განაცხადა: „კლიმატისთვის ძალიან კარგია, რომ ახლა ამ ტექნოლოგიის შესაძლებლობას ვადასტურებთ. კლიმატის ცვლილების სამთავრობათაშორისო ექსპერტთა ჯგუფმა მკაფიოდ თქვა: თუ ატმოსფეროდან ნახშირორჟანგის ამოღებას ვერ შევძლებთ, კლიმატურ მიზნებს ვერ მივაღწევთ“.

ევროკავშირს 2050 წლისთვის კლიმატური ნეიტრალიტეტის მიღწევა სურს. ამავდროულად, ეკონომიკა ზედმეტად არ უნდა შეიზღუდოს. ბაკნალის თქმით, ნახშირორჟანგის შეგროვება და შენახვა ეკონომიკისა და კლიმატის დაცვის ინტერესების შეთავსების ერთ-ერთი გზა შეიძლება გახდეს. მან თქვა: „თუ გვსურს, რომ ინდუსტრია შევინარჩუნოთ და ევროპაში პროდუქცია ვაწარმოოთ, გამონაბოლქვი გვექნება, იმის მიუხედავად, რამდენად ეფექტიანები გავხდებით“. მისი თქმით, ინდუსტრიას ამ გამონაბოლქვისთვის ნახშირორჟანგის შენახვის ტექნოლოგია სჭირდება.

კრიტიკოსების თქმით, ასეთმა პროექტებმა შესაძლოა მცდარი სტიმული შექმნას, რადგან მთავარი მიზანი ნახშირორჟანგის საერთოდ არწარმოქმნა უნდა იყოს. დანიის ტექნიკური უნივერსიტეტის (Technical University of Denmark) მკვლევარი ფილიპ ფოსბიოლი ნახშირორჟანგის შენახვას წლებია იკვლევს. მან აღნიშნა: „სამწუხაროდ, მსოფლიოში სხვა ქვეყნებსაც შეუძლიათ ამ ტექნოლოგიის უარყოფითად გამოყენება. ეს ნიშნავს, რომ ისინი მას ნავთობისა და გაზის მოპოვების უბრალოდ გასაგრძელებლად გამოიყენებენ“. თუმცა ფოსბიოლის აზრით, დანია და ევროპა კლიმატის დაცვას ერთგულად გააგრძელებენ.