პრორუსმა პოლიტიკოსმა სეპარატისტული რიტორიკით ეთნიკური დაყოფა გაამწვავა
Bosnian Serb nationalist Dodik declares party victory in Bosnia election
წყარო: The Guardian. ქართული თარგმანი — შიკრიკი.
ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: The Guardian.
ბოსნიელმა სერბმა ნაციონალისტმა პოლიტიკოსმა მილორად დოდიკმა ბოსნიის არჩევნებში თავისი პარტიის გამარჯვება გამოაცხადა. არჩევნებზე გავლენა ეკონომიკურმა ზეწოლამ, ევროკავშირში გაწევრიანების პერსპექტივამ და ეთნიკურმა დაძაბულობამ მოახდინა. ეს დაძაბულობა ქვეყანას 1992-95 წლების სასტიკი ომის შემდეგ ყოფს.
დოდიკი მტკიცედ პრორუსი პოლიტიკოსია. მიუხედავად იმისა, რომ ბიულეტენში არ ყოფილა, კამპანიაში მთავარი როლი შეასრულა. დოდიკმა დაყოფა სეპარატისტული რიტორიკით გაამწვავა, რამაც ბოსნიაში არასტაბილურობის განახლების შიში წარმოშვა.
დოდიკი ადრე ქვეყნის სერბული უმრავლესობის მქონე წარმონაქმნის, სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი იყო. მას საჯარო თანამდებობის დაკავება აუკრძალეს, რადგან გასულ წელს ომის დამასრულებელი 1995 წლის სამშვიდობო შეთანხმების ზედამხედველი საერთაშორისო წარმომადგენლის გადაწყვეტილებების დაუმორჩილებლობაში დამნაშავედ ცნეს.
ხმების თითქმის 90%-ის დათვლის შემდეგ, დოდიკის მოკავშირემ, მემარჯვენე დამოუკიდებელ სოციალ-დემოკრატთა ალიანსის წევრმა ჟელკა ცვიანოვიჩმა ხმების 55%-ზე მეტი მიიღო. მან ქვეყნის სამწევრიან პრეზიდენტობაში სამი ადგილიდან ერთი მოიპოვა და უახლოეს მეტოქეს დაახლოებით 30 პროცენტული პუნქტით გაუსწრო.
დოდიკმა კვირას გვიან გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ მის ნაციონალისტურ პარტიას სერბთა რესპუბლიკის ასამბლეაშიც „აბსოლუტური უმრავლესობა“ ექნებოდა. მან საარჩევნო გამარჯვება აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის 2024 წლის „დიდებულ გამარჯვებასა“ და რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის მხარდაჭერას მიაწერა.
დოდიკმა თქვა: „არავინ უნდა მოგვთხოვდეს ჩვენი პოლიტიკის შეცვლას. ჩვენ არ დავნებდებით და ჩვენი ხალხისთვის მუშაობას გავაგრძელებთ... ვერ ვიჯერებ, რომ ასე გამანადგურებლად გავიმარჯვეთ“.
დაახლოებით 3,4 მილიონ ამომრჩეველს ქვეყნის მრავალეთნიკური პრეზიდენტობის სამი წევრი, ეროვნული პარლამენტის დეპუტატები და ორი წარმონაქმნის ინსტიტუტების ხელმძღვანელები უნდა აერჩია. ეს წარმონაქმნები მუსლიმური უმრავლესობის მქონე ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაცია და ეთნიკური სერბების მიერ დომინირებული სერბთა რესპუბლიკაა.
კვირას ხმების 94%-ზე მეტის დათვლის შემდეგ, ნაციონალისტური ბოსნია და ჰერცეგოვინის ხორვატთა დემოკრატიული კავშირის წევრი დარიანა ფილიპოვიჩი პრეზიდენტობის ხორვატული ადგილისთვის ბრძოლაში დამაჯერებლად ლიდერობდა. მოქმედი ბოსნიელი წევრი, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი დენის ბეჩიროვიჩი, უახლოეს მეტოქე ბაქირ იზეტბეგოვიჩს სამ პროცენტულ პუნქტზე ნაკლებით უსწრებდა.
ფილიპოვიჩმა და ბეჩიროვიჩმა კვირას გვიან, ყველა ხმის დათვლამდე, თავიანთ შეჯიბრებებში გამარჯვება გამოაცხადეს.

Iran’s oil minister resigns as country’s economic crisis worsens
ბოსნიის ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ განაცხადა, რომ სულ 1 432 269 ხმა მისცეს. აქტივობამ 42% შეადგინა, რაც ბოსნიის 2022 წლის წინა არჩევნებთან შედარებით დაახლოებით 8%-ით ნაკლებია.
ბოსნიას მმართველი ინსტიტუტების რთული სისტემა აქვს. ის 1995 წელს აშშ-ის შუამავლობით მიღებული სამშვიდობო შეთანხმებით შეიქმნა. შეთანხმების მიზანი იმ ეთნიკური დაყოფის მართვა იყო, რომელმაც მუსლიმ ბოსნიელებს, მართლმადიდებელ სერბებსა და კათოლიკე ხორვატებს შორის ომი გამოიწვია.
თუმცა დოდიკი ამ საზღვრებს მუდმივად ამოწმებდა. ის ღიად ეწინააღმდეგებოდა სარაევოში მოქმედ ბოსნიის ეროვნულ მთავრობას და სერბთა რესპუბლიკის ქვეყნისგან გამოყოფისკენ ნაბიჯებს დგამდა.
დოდიკმა პარასკევს ღამით ბანია-ლუკაში, სერბთა რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ დედაქალაქში გამართულ პარტიის დასკვნით საარჩევნო მიტინგზე მხარდამჭერებს უთხრა, რომ ბოსნია „მკვდარია“.
დოდიკმა მიტინგზე განაცხადა: „ეს შეუძლებელი ქვეყანაა. მას არსებობის არანაირი აზრი არ აქვს“. მიტინგს რუსეთის ელჩი იგორ კალაბუხოვიც ესწრებოდა.
ასეთმა პოლიტიკურმა და ეთნიკურმა დაყოფამ ბოსნიის ევროკავშირში გაწევრიანებისკენ წინსვლა შეაფერხა. ქვეყნის ბოსნიელები, სერბები და ხორვატები ძირითადად ეთნიკური კუთვნილების მიხედვით აძლევენ ხმას. ეს ევროკავშირის მცდელობის მიუხედავად ხდება, რომელიც ქვეყნის დაყოფილ ლიდერებს რეფორმებისთვის თანამშრომლობისკენ მოუწოდებს.
ანალიტიკოსმა დრაგან ბურსაჩმა აღნიშნა, რომ დოდიკი თითქმის 30 წლის განმავლობაში პირველად არ ყოფილა ბიულეტენში, თუმცა „კვლავ თავად განაგებს ყველაფერს. ის ყველგანაა“.
ბურსაჩმა თქვა: „აშკარაა, რომ პოლიტიკური ცხოვრებიდან მისი ჩამოშორების ზომები არ მუშაობს და ის ამას თავის სასარგებლოდ იყენებს“.
ბოსნია ევროპის ერთ-ერთი უღარიბესი ქვეყანაა და ათწლეულების შემდეგაც ომის შედეგების დაძლევას ცდილობს. ომი 1992 წელს დაიწყო, როდესაც ქვეყანამ სერბების მიერ მართული ყოფილი იუგოსლავიისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ეთნიკურმა სერბებმა იარაღი აიღეს, რათა საკუთარი სახელმწიფო შეექმნათ და სერბეთს შეერთებოდნენ. კონფლიქტმა 100 000-ზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა და მილიონობით ადამიანი იძულებით გადაადგილდა.
ბოსნიის ომისდროინდელი ჭრილობები ცოტა ხნის წინ კვლავ გაიხსნა. ამის მიზეზი სერბეთსა და ბოსნიელ სერბებს შორის ომისდროინდელი არმიის სარდლის, რატკო მლადიჩის საჯაროდ განდიდება გახდა. მლადიჩი აგვისტოს ბოლოს გარდაიცვალა, როცა გენოციდისა და სხვა სამხედრო დანაშაულებისთვის სამუდამო პატიმრობას იხდიდა.
თემებიმილორად დოდიკიჟელკა ცვიანოვიჩიდარიანა ფილიპოვიჩიდენის ბეჩიროვიჩიბაქირ იზეტბეგოვიჩიდრაგან ბურსაჩირატკო მლადიჩიდამოუკიდებელ სოციალ-დემოკრატთა ალიანსისერბთა რესპუბლიკაბოსნია და ჰერცეგოვინა
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 5 ოქტომბერი, 2026

UAE may halt UK investments after Manchester City guilty verdict

‘The enemy is tearing our city apart’: terror in Kyiv as Russia ramps up attacks

US meeting in Poland excluding France, UK, Baltics risks dividing NATO

Ukraine says Russian drones behind Turkish ship sinking

Macron slams Russia’s ‘irresponsible’ strikes on Ukraine’s civilian infrastructure
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.