ევროკავშირი კანდიდატ ქვეყნებს ერთიან ბაზარზე წვდომას შესთავაზებს

კოსოვოს პრემიერ-მინისტრმა ალბინ კურტიმ პოლიტიკოს უთხრა: „ეტაპობრივი ინტეგრაცია ჩვენს მოქალაქეებსა და ბიზნესებზე ხელშესახებად უნდა აისახოს. გვსურს ევროკავშირის ერთიან ბაზარზე, ევროპულ დაფინანსებასა და ფინანსურ სქემებზე მეტი წვდომა. ასევე გვსურს ერთობლივი პროგრამები ენერგეტიკის, ციფრულიზაციის, კვლევის, განათლებისა და ინფრასტრუქტურის სფეროებში“.

კურტიმ დასძინა: „ეტაპობრივ ინტეგრაციას მხარს ვუჭერთ, მაგრამ ის ევროკავშირის სრულ წევრობამდე მიმავალი გზა უნდა იყოს და არა პარალელური პროცესი ან მისი შემცვლელი. კოსოვო მზადაა, თავისი წილი შეასრულოს“.

მიმოხილვის თანახმად, საბოლოო მიზანი ევროკავშირის სრული წევრობა უნდა დარჩეს. თუმცა გაწევრიანებას დრო სჭირდება: კანდიდატებმა დამსახურებაზე დაფუძნებული მკაცრი პროცესი უნდა გაიარონ და მასშტაბური, მდგრადი რეფორმები განახორციელონ. ეს პერიოდი ევროკავშირის გაფართოებისთვის მოსამზადებლად და საერთო ინტერესების სფეროებში ეტაპობრივი ინტეგრაციის გასაღრმავებლად უნდა გამოიყენონ.

წინადადება აფრთხილებს, რომ ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში მონაწილეობა შექცევადი უნდა დარჩეს. საჭიროებისას წვდომა უნდა შეჩერდეს ან გაუქმდეს.

ევროკავშირის წევრები შიშობენ, რომ ახალი ქვეყნები გაწევრიანების შემდეგ ვალდებულებებს უარყოფენ და საკვანძო პოლიტიკას შეაფერხებენ. უნგრეთმა პრემიერ-მინისტრ ვიქტორ ორბანის ხელმძღვანელობით ვეტო რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებისა და უკრაინის მხარდაჭერის დასაბლოკად გამოიყენა.

ადამის მიმოხილვას მაღალჩინოსნებს 6 ოქტომბერს წარუდგენენ, როცა ფონ დერ ლაიენი დასავლეთ ბალკანეთიდან დაბრუნდება. დოკუმენტი ახალი წევრებისთვის პირობებს შესთავაზებს, რათა დემოკრატიისა და კანონის უზენაესობის კუთხით უკუსვლა აღიკვეთოს. მონიტორინგმა, სტიმულებმა და აღსრულებამ გაწევრიანების შემდეგაც უწყვეტი ჩარჩო უნდა შექმნას.

უფრო ფართო წევრობისთვის ევროკავშირიც შეიცვლება. მიმოხილვის დასკვნით, ბლოკს ცალკეული წევრების ნებაზე დამოკიდებულების შემცირება ევროკავშირის სამართლის ფუნდამენტური მუხლების შეცვლის გარეშე შეუძლია. ამგვარი ცვლილება ეროვნულ რეფერენდუმებსაც არ გამოიწვევს.

ევროკომისია საჭიროების შემთხვევაში ხელშეკრულებების შეცვლას მხარს უჭერს, თუმცა ხელმისაწვდომი ზომების ახლავე გამოყენებას ითხოვს. ერთ-ერთი ვარიანტი მეტი გადაწყვეტილების კვალიფიციური უმრავლესობით მიღებაა. დოკუმენტის თანახმად, წევრობის ზრდასთან ერთად გაჭიანურებისა და დაბლოკვის რისკიც მოიმატებს.

უმრავლესობით გადაწყვეტილების მისაღებად შეიძლება ე.წ. გადასასვლელი მუხლები გამოიყენონ. ისინი სანქციებს, ადამიანის უფლებათა კრიზისებზე რეაგირებასა და კონფლიქტის ზონებში სამოქალაქო მისიების გაგზავნას შეეხება. თუმცა მუხლების ასამოქმედებლად წევრების ერთსულოვანი მხარდაჭერაა საჭირო.

ევროკავშირის ლიდერები ახალი წევრების მიღებასა და მომლოდინე ქვეყნებისთვის შეთავაზებებს ბრიუსელში, 15 ოქტომბრიდან გამართულ ორდღიან სამიტზე განიხილავენ.

ევროკომისარმა გაფართოების საკითხებში მარტა კოსმა განაცხადა, რომ ახალი წინადადებები და დედაქალაქების მხარდაჭერა „გაფართოების შემოდგომის“ შესაძლებლობას ქმნის. მისი თქმით, ამ პერიოდში უპრეცედენტო ცვლილებების განხორციელება იქნება შესაძლებელი.

თემებიალბინ კურტიალექსანდრ ადამიმარტა კოსიურსულა ფონ დერ ლაიენიევროკავშირიევროკომისიადასავლეთ ბალკანეთიევროკავშირის ერთიანი ბაზარი

გამოქვეყნდა 30 სექტემბერი, 2026