ევროპის ლიდერებმა ევროკავშირს არქტიკაში ყოფნის გაძლიერებისკენ მოუწოდეს

სამიტს გერმანიის კანცლერი ფრიდრიხ მერცი, დანიის პრემიერ-მინისტრი მეტე ფრედერიკსენი და კაია კალასი დაესწრნენ. მონაწილეებს შორის ასევე იყვნენ ევროპული საბჭოს პრეზიდენტი ანტონიო კოშტა და ისეთი ქვეყნების ლიდერები, როგორებიცაა რუმინეთი და საბერძნეთი.

კოშტამ განაცხადა: „ის, რაც აქ ხდება, რეგიონული ამბავი არ არის. ეს ევროპული ამბავია“.

სამიტზე ოფიციალური გადაწყვეტილებები არ მიუღიათ.

ევროკომისია რამდენიმე კვირაში არქტიკის ახალ სტრატეგიას წარადგენს. დოკუმენტი მომდევნო წლებში რეგიონის მიმართ ევროკავშირის მიდგომას განსაზღვრავს.

საბოლოო დოკუმენტზე ქვეყნებსა და ლიდერებს აზრის გამოთქმა ჯერ კიდევ შეუძლიათ. ფინეთის პრემიერ-მინისტრ პეტერი ორპოს ევროპულ საკითხებში უფროსმა მრჩეველმა ტუომას ტიკანენმა AFP-ს განუცხადა: „ამ თვალსაზრისით, ეს შეხვედრა საკმაოდ დროულია“. სამიტი ორპოს ინიციატივით გაიმართა.

ტიკანენმა განმარტა: „არსებითად, იდეა ამ ვითარებაში არქტიკის მიმართ ევროკავშირის ერთიანი სტრატეგიული მიდგომის გაძლიერებაა, რადგან რეგიონის გეოპოლიტიკური და ეკონომიკური მნიშვნელობა საგრძნობლად იზრდება“.

ევროკავშირის ბოლო არქტიკული პოლიტიკის მიღების შემდეგ, 2021 წლიდან, რეგიონისადმი ინტერესი მნიშვნელოვნად გაიზარდა. ეს სამიტზე არაარქტიკული ქვეყნებიდან მაღალი რანგის სტუმრების რაოდენობამაც აჩვენა.

ტიკანენმა თქვა: „უსაფრთხოების გარემო მნიშვნელოვნად შეიცვალა და ბოლო დროს რეგიონისადმი დიდი ინტერესი გაჩნდა“.

ლიდერებმა ეკონომიკური ინტერესებიდან უსაფრთხოებამდე საკითხების ფართო სპექტრი განიხილეს.

ექსპერტების თანახმად, კლიმატის ცვლილების გამო არქტიკა გლობალურ საშუალო მაჩვენებელზე თითქმის ოთხჯერ სწრაფად თბება. ამას გარემოსა და ადგილობრივი მოსახლეობის საარსებო პირობებისთვის მძიმე შედეგები მოაქვს.

ზღვის ყინულის დნობასთან ერთად, რუსეთმა, ჩინეთმა და აშშ-მა რეგიონში საქმიანობა გააძლიერეს. ქვეყნები ბუნებრივი რესურსებისა და ახალი საზღვაო გზების დასაკუთრებისკენ ისწრაფვიან.

ჩინეთმა და სამხრეთ კორეამ აგვისტოში საკონტეინერო გემები რუსეთის წყლებში ჩრდილოეთის საზღვაო მარშრუტის გასავლელად გაგზავნეს. მათ მარშრუტის გამოყენების შესაძლებლობა გამოსცადეს, რადგან გასასვლელი ყოველწლიურად უფრო დიდხანს რჩება ყინულისგან თავისუფალი.

ტრამპი წლის დასაწყისში ამტკიცებდა, რომ ეროვნული უსაფრთხოების გამო ვაშინგტონს გრენლანდიის კონტროლი სჭირდებოდა. თუმცა საბოლოოდ მან ტერიტორიის ძალით მიერთება გამორიცხა.

მალევე, როგორც ჩანს, ტრამპის დასამშვიდებლად, ნატომ არქტიკაში უსაფრთხოების გასაძლიერებლად ახალი მისია დაიწყო.

ურსულა ფონ დერ ლაიენმა 7 სექტემბერს უზარმაზარ კუნძულზე ვიზიტისას გრენლანდიისთვის 200 მილიონი ევროს, ანუ 232 მილიონი დოლარის, დახმარების პაკეტი გამოაცხადა. მან პირობა დადო: „გრენლანდიასა და არქტიკაში უფრო აქტიურად ვიქნებით წარმოდგენილი და უფრო მეტად ჩავერთვებით“.

თემებიანტონიო კოშტადონალდ ტრამპიკაია კალასიმეტე ფრედერიკსენიპეტერი ორპოტუომას ტიკანენიურსულა ფონ დერ ლაიენიფრიდრიხ მერციევროკავშირიევროკომისია

გამოქვეყნდა 14 სექტემბერი, 2026