ევროპული კომპანიები ჩინეთთან დაკავშირებული შოკისთვის მოუმზადებელი არიან

ბერტელსმანის ფონდის (Bertelsmann Stiftung) ახალი კვლევის თანახმად, ევროპული კომპანიები აშშ-სა და ჩინეთს შორის სავაჭრო და ტექნოლოგიური ომის შედეგებს განიცდიან. ამავე დროს, ევროკავშირი ჩინეთზე დამოკიდებულების შესამცირებლად ზომებს ამზადებს. პოლიტიკომ (POLITICO) კვლევა ორშაბათს მის გამოქვეყნებამდე ექსკლუზიურად ნახა.

ევროპული ბიზნესის კვლევამ ევროპაში მოქმედი 228 კომპანია მოიცვა და მკვეთრი სხვაობა გამოავლინა. კომპანიებმა იციან, რომ გეოპოლიტიკური შოკი შეიძლება სწრაფად დადგეს, თუმცა მომდევნო შოკისთვის შედარებით ცოტა მათგანი ემზადება.

2025 წლის ნოემბრიდან 2026 წლის იანვრამდე ჩატარებული კვლევის მონაწილეთა 81%-ზე რუსეთის ომმა უკრაინაში უკვე იმოქმედა ან, მათი მოლოდინით, იმოქმედებს. ამის მიუხედავად, ტაივანში მსგავსი ვითარებისთვის მოსამზადებლად კონკრეტული ნაბიჯები მხოლოდ 10%-მა გადადგა. 59% არც მომზადებულა და არც ამის გაკეთებას გეგმავდა.

ჩინეთის კვლევების მერკატორის ინსტიტუტის (Mercator Institute for China Studies) წარმომადგენელმა და კვლევის თანაავტორმა ჯეიკობ გიუნტერმა პოლიტიკოს განუცხადა: „ეს ძალიან ნათლად აჩვენებს, რომ კომპანიებმა იციან, როგორ შეიძლება გეოპოლიტიკამ მათი ყოველდღიური საქმიანობა შეაფერხოს და ზიანი მიაყენოს. მათ ასეთი მკაფიო მაგალითი აქვთ, მაგრამ ამ გამოცდილების საფუძველზე ბევრი არაფერი გაუკეთებიათ“.

გიუნტერმა დასძინა: „ჩემთვის საკმაოდ შემაშფოთებელია, რომ ამ მიმართულებით მეტი მოქმედება არ ჩანს“.

იგივე მოწყვლადობა კომპანიების ჩინეთზე დამოკიდებულებაშიც ჩანს. გამოკითხულთა მხოლოდ 24% გეგმავს ჩინელ მომწოდებლებზე დამოკიდებულების შემცირებას. დაახლოებით მესამედი კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ნედლეულის სტრატეგიული მარაგების შექმნას განიხილავს. თუმცა ჩინეთის საექსპორტო კონტროლმა, მათ შორის იშვიათ მიწათა ელემენტებზე, ეს დამოკიდებულება უკვე გამოავლინა.

გიუნტერმა თქვა: „ჩემთვის საკმაოდ შოკისმომგვრელია, რომ კომპანიები უფრო მეტ მარაგს არ ქმნიან და მომწოდებლების დივერსიფიკაციას არ ახდენენ იმ საქონლისთვის, რომელიც მიმდინარე სავაჭრო და ტექნოლოგიური კონფლიქტების ნაწილად უკვე იდენტიფიცირებულია“.

გამოკითხულთა თითქმის მესამედმა აშშ-სა და ჩინეთს შორის სავაჭრო და ტექნოლოგიური შეზღუდვების უარყოფითი გავლენა აღნიშნა. ჩინეთში მოქმედ კომპანიებს შორის ეს მაჩვენებელი დაახლოებით ნახევარი იყო.

აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი და ჩინეთის ლიდერი სი ძინპინი, სავარაუდოდ, ამ თვის ბოლოს შეხვდებიან. შეხვედრის დღის წესრიგში, დიდი ალბათობით, ჩინეთის შეჩერებული საექსპორტო კონტროლიც დაბრუნდება.

ბერტელსმანის ფონდის ჩინეთის ექსპერტმა და კვლევის თანაავტორმა კორა იუნგბლუთმა განაცხადა: „სავარაუდოდ, ეს საექსპორტო კონტროლი კვლავ განსახილველი იქნება. მაგრამ ექნება თუ არა ევროკავშირს ამ მოლაპარაკებებში ადგილი? ამაში საკმაოდ მეპარება ეჭვი“.