იემენის სამთავრობო ძალებმა ჰუსიებზე შეტევები გააფართოეს

ალ ჯაზირამ (Al Jazeera) ბრძოლის ველიდან გავრცელებული ცნობების გადამოწმება ვერ შეძლო.

ალ ჯაზირას ჟურნალისტმა მაჰა ალიმ შაბათს ტაიზიდან განაცხადა: „სამთავრობო ძალები ამბობენ, რომ სამხრეთ ტაიზში წინ წაიწიეს და რამდენიმე ტერიტორია და მაღლობი დაიკავეს. მათ შორის ჯაბალ ბაზელის მწვერვალია, საიდანაც ჰუსიების მომარაგების ხაზებზე დარტყმაა შესაძლებელი“.

ალიმ დასძინა: „ეს მოვლენები ბოლო საათებში მნიშვნელოვან და პოტენციურად გადამწყვეტ სახმელეთო ოპერაციებზე მიუთითებს“.

ალის თქმით, ალ-ალიმიმ გამოთქვა რწმენა, რომ სამთავრობო ძალებს მთელ ქვეყანაზე კონტროლის აღდგენა შეუძლიათ. ჰუსიები ჩრდილოეთ და დასავლეთ იემენის დიდ ნაწილს აკონტროლებენ, მთავრობა კი სამხრეთსა და აღმოსავლეთს.

ჰუსიებმა საუდის არაბეთი იემენში თავდასხმებში დაადანაშაულეს. მათ ბაბ-ელ-მანდებში საუდის ნავთობმზიდების გატარების აღკვეთაც დაიმუქრეს. აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანის წინააღმდეგ ომის დაწყების შემდეგ ერ-რიადი სრუტეს ჰორმუზის ალტერნატიულ მარშრუტად იყენებს. თებერვალში ომის დაწყების შემდეგ თეირანმა ჰორმუზის სრუტე ფაქტობრივად დახურა. კონფლიქტამდე სრუტეში მსოფლიო ნავთობის მარაგის მეხუთედი გადიოდა.

სამთავრობო ძალებმა ჰუსიები ირანული საჰაერო თავდაცვის იარაღის გამოყენებაშიც დაადანაშაულეს. მათი თქმით, ეს ავიაციას საფრთხეს უქმნის.

იემენის სამთავრობო ძალების პრესსპიკერმა, ბრიგადის გენერალმა მაჯედ ალ-ნაზილიმ სოციალურ მედიაში დაწერა: „ჰუსიების ეს იარაღი წითელი ზღვის თავზე საერთაშორისო საჰაერო მარშრუტებს სერიოზულ საფრთხეს უქმნის და სითბური დამიზნების სისტემას იყენებს“.

ალ-ნაზილიმ დასძინა: „ამ იარაღს სამხედრო ან სამოქალაქო სამიზნეებზე თავდასხმა მათი გარჩევის გარეშე შეუძლია. ამით ის სამოქალაქო ავიაციის უსაფრთხოებასა და მგზავრების სიცოცხლეს საფრთხეს უქმნის“.

საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით მოქმედმა კოალიციამ განაცხადა, რომ შაბათს დილით ჰუსიების მიერ ერ-რიადისა და ხამის მუშაიტის მიმართულებით გაშვებული ორი ბალისტიკური რაკეტა და ორი დრონი ჩამოაგდო.

საუდის არაბეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ფაისალ ბინ ფარჰან ალ საუდმა შაბათს გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე საერთაშორისო საზოგადოებას სამეფოსა და იემენში ჰუსიების მოქმედებების დაგმობისკენ მოუწოდა.

იმავე შეხვედრაზე იემენის ვიცე-პრეზიდენტმა აბდულა აბდულქადერ ალ-ალიმი-ბავზერმა გააფრთხილა, რომ ჰუსიები ნაოსნობის უსაფრთხოებას „შანტაჟის იარაღად“ იყენებენ. მან თქვა: „ეს მთელ გლობალურ ეკონომიკას მძევლად აქცევს“.

სპარსეთის ყურის თანამშრომლობის საბჭოს (GCC) გენერალურმა მდივანმა ჯასიმ მოჰამედ ალ-ბუდაივიმ ჰუსიების ბოლო თავდასხმები მკაცრად დაგმო. მან განაცხადა: „ეს სახიფათო ესკალაცია სამეფოს სუვერენიტეტის აშკარა დარღვევაა. ის მშვიდობიანი მოსახლეობის უსაფრთხოებასა და რეგიონის სტაბილურობას პირდაპირ ემუქრება“.

ირანმა იემენის კონფლიქტში რაიმე როლი უარყო. პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშკიანმა ალ ჯაზირას განუცხადა, რომ ჰუსიების მოქმედებები ირანს არ უკავშირდება. მისი თქმით, ირანი სოლიდარულია „ყველას მიმართ, ვინც უსამართლობას განიცდის“.

ფეზეშკიანმა ჰუსიებსა და საუდის არაბეთს უთანხმოების დიალოგით მოგვარებისკენ მოუწოდა. მან თქვა: „ძმა ძმას არ უნდა ებრძოდეს“. პრეზიდენტმა დავის დასრულებაში ირანის დახმარება შესთავაზა და დასძინა: „ჩვენ ომის გამჩაღებლები არ ვიქნებით“.

ირანმა პარასკევს ცეცხლის შეწყვეტის წინადადება წარადგინა, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა უარყო. ის იემენსა და ლიბანსაც მოიცავდა. თეირანმა ჰორმუზის სრუტის გახსნა შესთავაზა, თუ აშშ მის პირობებს შეასრულებდა. პირობებს შორის ირანული პორტების საზღვაო ბლოკადის მოხსნა, სანქციებისგან გათავისუფლება და ირანის გაყინული აქტივების დაბრუნება იყო.

საუდის არაბეთის თავდაცვის მინისტრმა ხალიდ ბინ სალმან ალ საუდმა განაცხადა, რომ პაკისტანთან ერთობლივი მუშაობა გაგრძელდება. მხარეები გასულ თვეში ხელმოწერილი მექის ერთობლივი თავდაცვის შეთანხმების შესაბამისად იმოქმედებენ.

მინისტრმა ხუთშაბათს პაკისტანის არმიის მეთაურთან, ფელდმარშალ ასიმ მუნირთან მოლაპარაკება გამართა. ერთი დღით ადრე საუდის არაბეთის, პაკისტანისა და თურქეთის სამხედრო მეთაურებმა ერ-რიადში ჰუსიების საფრთხეები ერთობლივად განიხილეს. ჰუსიებისთვის მიწერილი დრონებითა და რაკეტებით საუდის არაბეთის რამდენიმე ქალაქს, მათ შორის ერ-რიადს, დაარტყეს.

საფრანგეთმა პარასკევს დაადასტურა, რომ წითელი ზღვის საპორტო ქალაქ იანბუში მსხვილი ნავთობტერმინალის დასაცავად სამხედროებს აგზავნის. პარიზმა აღნიშნა, რომ კონფლიქტს არ უერთდება. იანბუში ნავთობის დიდი საცავები და გადამამუშავებელი ობიექტებია. ქალაქს აღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენი უკავშირდება, რომელსაც დღეში შვიდ მილიონამდე ბარელის გადატანა შეუძლია. ერაყში მოქმედი ჯგუფის დრონით თავდასხმისას ნავთობსადენი დაზიანდა.

აშშ-ს სამხედრო ჩართულობის პირობა ჯერ არ დაუდია. თუმცა, საუდის არაბეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა განაცხადა, რომ სამეფო „აშშ-ში ჩვენს პარტნიორებთან მუშაობას განაგრძობს“. 14 სექტემბერს აშშ-ის ცენტრალური სარდლობის მეთაური ბრედ კუპერი ჯედაში ტახტის მემკვიდრე მოჰამედ ბინ სალმანს შეხვდა. შეხვედრა ჰუსიების მიერ მოხის დაკავებას მოჰყვა.

იუნისეფის წარმომადგენლის, ახილ აიერის თქმით, ბოლო სამი კვირის განმავლობაში სულ მცირე 146 000 ადამიანი გადაადგილებული პირი გახდა. მათი უმრავლესობა ტაიზიდან გაიქცა ან გუბერნიის შიგნით გადაადგილდა.

ჯიბუტის სახელმწიფო მედიის ცნობით, ამ თვის დასაწყისში რამდენიმე დღეში 3 000-ზე მეტი ადამიანი წითელი ზღვის გავლით ჯიბუტიში გაიქცა. გაერომ გააფრთხილა, რომ ეს რიცხვი შეიძლება გაიზარდოს.

მსხვერპლის რაოდენობა ჯერ დადასტურებული არ არის, რადგან მხარეები ურთიერთსაწინააღმდეგო მონაცემებს ავრცელებენ. მედიის ცნობებით, დაღუპულთა რაოდენობა ასეულებს აღწევს.

იუნისეფმა დაადასტურა, რომ სექტემბრის დასაწყისიდან კონფლიქტში სულ მცირე 15 ბავშვი დაიღუპა და 14 დაშავდა. სამი ბავშვი დაკარგულად მიიჩნევა.

გაეროს ჰუმანიტარულ საქმეთა კოორდინაციის ოფისის ცნობით, იემენში 22 მილიონზე მეტ ადამიანს ჰუმანიტარული დახმარება და დაცვა სჭირდება. საკვების მწვავე დეფიციტს 18,3 მილიონი ადამიანი განიცდის. მწვავე არასრულფასოვანი კვება ხუთ წლამდე ასაკის 2,2 მილიონ ბავშვს აქვს.

ალ-ჰურიმ განაცხადა, რომ მილიონობით იემენელი ომით იტანჯება და „მისი დასრულების დრო დიდი ხანია დადგა“. მან ალ ჯაზირას უთხრა: „გაეროს ორგანიზაციების ანგარიშებით, ხუთ მილიონზე მეტმა იემენელმა ქვეყნის სხვადასხვა ნაწილში დატოვა სახლი და დაბრუნება სურს. მათ ოჯახებს უსაფრთხოდ და ღირსეულად ცხოვრება უნდათ“.

თემებირაშად ალ-ალიმიმასუდ ფეზეშკიანიდონალდ ტრამპიმოჰამედ ბინ სალმანიჰუსიებიიუნისეფიტაიზისაუდის არაბეთიირანიბაბ-ელ-მანდების სრუტე

გამოქვეყნდა 27 სექტემბერი, 2026