ტრამპმა კატარის პრემიერ-მინისტრთან შეხვედრის შემდეგ განაცხადა, რომ ირანის ომი „ფაქტობრივად დასრულებულია“

მან დასძინა: „დაყარეთ კარტები. შეწყვიტეთ გამოგონილ მოლაპარაკებებზე ყალბი ამბების გავრცელება“.

ცალკე, ირანის პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშკიანმა განაცხადა, რომ ქვეყნის უზენაესმა ლიდერმა მოჯთაბა ხამენეიმ არსებული ვითარების დასრულებისკენ მოუწოდა. ფეზეშკიანმა მას „არც ომი და არც მშვიდობა“ უწოდა.

ირანის მედიის ცნობით, ფეზეშკიანმა დასძინა, რომ ირანი შემდგომი მოლაპარაკებებისთვის მზად არის, თუმცა მას იძულებას ვერავინ მოახვევს თავს. მან თქვა: „ძალასა და დაშინებას არ დავნებდებით“.

28 თებერვალს ირანის წინააღმდეგ ომის დაწყების შემდეგ, კონფლიქტი მეზობელ ქვეყნებშიც გავრცელდა და საერთაშორისო ვაჭრობა შეაფერხა.

აშშ-ისა და ისრაელის თავდასხმების დაწყებიდან თითქმის მაშინვე ირანმა ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვა დაიწყო. ეს მნიშვნელოვანი საზღვაო გზა ნავთობის, გაზის, სასუქისა და სხვა საქონლის გადაზიდვისთვის გამოიყენება.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებს ირანმა ყურის მეზობელ ქვეყნებში, მათ შორის კატარში, ბაჰრეინში, ქუვეითსა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, რაკეტებისა და დრონების გაშვებით უპასუხა. თავდასხმების დიდი ნაწილი აშშ-ის სამხედრო ობიექტებისკენ იყო მიმართული.

მას შემდეგ სხვა, დაკავშირებული კონფლიქტებიც გაჩნდა. საუდის არაბეთმა ირანის მიერ მხარდაჭერილი ჰუსიების წინააღმდეგ ბრძოლა განაახლა. ისრაელმა კი სამხრეთ ლიბანის ოკუპაცია დაიწყო და სასიკვდილო საჰაერო დარტყმებიც განახორციელა.

ომის დაწყებიდან თითქმის ცხრა თვის განმავლობაში აშშ-ის შეტევები ირანის წინააღმდეგ არარეგულარული გახდა, პერიოდულად კი მხარეები ცეცხლს უცვლიდნენ ერთმანეთს.

მაგალითად, ბოლო დღეებში ტრამპის ადმინისტრაციამ ირანის კუნძულ ქეშმზე „მცირე დარტყმების“ განხორციელების შესახებ განაცხადა.

აშშ-მა ასევე 20 მილიონი დოლარის ჯილდო შესთავაზა ყველას, ვისაც „ირანის ბირთვული პროგრამის, მათ შორის მისი ობიექტების, აღჭურვილობისა და მასთან დაკავშირებული პერსონალის შესახებ ინფორმაცია“ ექნებოდა.

2025 წლის ივნისში, თორმეტდღიანი ომის შემდეგ, ტრამპი აცხადებდა, რომ ირანის ურანის გამდიდრების პროგრამა სრულად განადგურდა. თუმცა, მას შემდეგ ირანის ბირთვული პროგრამის შეზღუდვა მიმდინარე ომის ერთ-ერთ მთავარ საფუძვლად დაასახელა.

ირანი დიდი ხანია უარყოფს, რომ ბირთვული იარაღის შექმნას ცდილობს. თეირანის მტკიცებით, ურანის გამდიდრების პროგრამა სამოქალაქო ენერგეტიკისთვისაა განკუთვნილი.

ამასობაში ირანელმა ოფიციალურმა პირებმა აშშ-ს ომის დასასრულებლად შვიდი პირობის მიღება მოსთხოვეს.

მათ შორისაა აშშ-ის სანქციების მოხსნა, გაყინული ირანული სახსრების გათავისუფლება, ომანთან შეთანხმებული ახალი საზღვაო მარშრუტის აღიარება ჰორმუზის სრუტეში და ყველა ფრონტზე ომის დასრულება, მათ შორის ლიბანზე ისრაელის თავდასხმების შეწყვეტა.

კატარი კონფლიქტში რამდენიმე მნიშვნელოვან შუამავალს შორისაა. პრემიერ-მინისტრი შეიხ მოჰამედი ამავე დროს საგარეო საქმეთა მინისტრიცაა და ვაშინგტონსა და თეირანს შორის შუამავლადაც ხშირად მოქმედებს.

ორშაბათს გამართულ დახურულ შეხვედრაზე მან, გავრცელებული ინფორმაციით, ტრამპს ირანის მიერ შეთავაზებული ორდღიანი გეგმა წარუდგინა, რომლის მიზანიც ომის დასრულებაა.

ამის შემდეგ ბრიფინგის დარბაზში ჟურნალისტებმა ტრამპს ჰკითხეს: „რატომ არ გამოაცხადებთ, რომ კონფლიქტი დასრულდა, და ამით არ დაამთავრებთ ყველაფერს?“

ტრამპმა პასუხად აშშ-ის ბლოკადის გაგრძელება რეგიონული უსაფრთხოების საკითხს დაუკავშირა. მან ასევე მოკლევადიანი შეთანხმების ნაცვლად „გრძელვადიანი გადაწყვეტისკენ“ მოუწოდა.

ტრამპმა თქვა: „იქ შესანიშნავი მოკავშირეები გვყავს. უნდა ვიზრუნოთ, რომ მათ ზიანი არ მიადგეთ, რადგან ეს მოხდებოდა“.

მან დასძინა: „ახლა ისინი გაცილებით უსაფრთხოდ არიან, ვიდრე ექვსი თვის წინ, რადგან ირანს ძალიან მძიმე დარტყმა მიადგა. თუმცა, ის ახლო აღმოსავლეთში მაინც გარკვეულწილად მოძალადედ რჩება“.

თემებიდონალდ ტრამპიმასუდ ფეზეშკიანიმოჯთაბა ხამენეიმოჰსენ რეზაიშეიხ მოჰამედ ბინ აბდულრაჰმან ბინ ჯასიმ ალ თანიჯეი დი ვენსიოპერატიული ჯგუფი „რკინის კარიბჭე“ირანიკატარიკუნძული ქეშმი

გამოქვეყნდა 10 ნოემბერი, 2026