ირანი ჰორმუზის სრუტეს აკონტროლებს, რიალი რეკორდულად გაუფასურდა

ირანის ხათამ ალ-ანბიას საჰაერო თავდაცვის გაერთიანებული შტაბის სარდალმა, ბრიგადის გენერალმა აზიზ ჯაფარიმ ორშაბათს განაცხადა: „ყველა გადაადგილებას ჰორმუზში ისლამური რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალები აკონტროლებენ“.

ნავთობის მინისტრ მოჰსენ ფაქნეჟადის გადადგომის გამოცხადებამდე რამდენიმე საათით ადრე ირანულმა მედიამ მისი ვიდეო გაავრცელა. ფაქნეჟადმა თქვა, რომ უკვე გაყიდული ნავთობიდან შემოსავალს მიიღებდნენ და პროცესი გაგრძელდებოდა.

ოფიციალური განმარტებით, ფაქნეჟადი „ოჯახური და პირადი საკითხების“ გამო წავიდა. თუმცა სულ უფრო ხშირად ვარაუდობენ, რომ ექსპორტი იმ დონემდე შემცირდა, რომელიც სახელმწიფოს ფინანსურ საჭიროებებს ვეღარ ფარავს.

აშშ-ის ფინანსთა მინისტრმა სკოტ ბესენტმა ხუთშაბათს X-ზე დაწერა: „ირანს სექტემბერში ნავთობმზიდებზე ნედლი ნავთობი საერთოდ არ დაუტვირთავს. ტრამპის ადმინისტრაცია ირანის რეჟიმს შემოსავლის უმნიშვნელოვანეს წყაროს უკეტავს“.

პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშქიანმა აგვისტოში აღიარა, რომ ბლოკადა ექსპორტს აფერხებდა. მან თქვა: „ადრე ნავთობს ვყიდდით, ახლა კი ვეღარ ვყიდით“. ნავთობის მინისტრის მოვალეობის ახალმა შემსრულებელმა წარმოების მაქსიმალურად გაზრდისა და ახალი სტრატეგიებით ექსპორტის გაგრძელების პირობა დადო.

გემების გადაადგილების მონიტორინგის კომპანია Kpler-მა (Kpler) სექტემბრის ბოლო კვირაში რეგიონიდან, ირანის გამოკლებით, ნედლი ნავთობის დღიური ექსპორტი 19,5 მილიონიდან 22,5 მილიონ ბარელამდე აღრიცხა. ომამდე რეგიონული საშუალო მაჩვენებელი დღეში 18 მილიონი ბარელი იყო.

ირანის არაფორმალურ ბაზარზე ევროს ღირებულებამ 300 000 ტომანს გადააჭარბა, ხოლო აშშ-ის დოლარმა რეკორდულ 270 000 ტომანს მიაღწია. ეს მაჩვენებელი წლის დასაწყისში დაფიქსირებულ დაახლოებით 135 000 ტომანზე ორჯერ მეტია.

1979 წლის ისლამური რევოლუციის დროს აშშ-ის დოლარი დაახლოებით 7 ტომანი ღირდა. ირანის ოფიციალური ვალუტა რიალია, ხოლო ერთი ტომანი ათ რიალს უდრის.

გაერთიანებული სამეფოს საზღვაო სავაჭრო ოპერაციების სააგენტომ (UK Maritime Trade Operations) 2 ოქტომბრის შემდეგ ჰორმუზის სრუტეში ან ადენის ყურეში დღეში სულ მცირე ერთი თავდასხმა აღრიცხა.

შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსმა, გენერალ-მაიორმა ალი აბდოლაჰიმ საერთაშორისო ორგანიზაციები გააფრთხილა. ის ასევე გამოეხმაურა ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს ვიზიტს არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში.

აბდოლაჰიმ თქვა: „თუ ისრაელი რაიმე მიზეზით კვლავ დაუშვებს შეცდომას და კიდევ ერთ ომს დაიწყებს, შეიარაღებული ძალების რისხვა მის იმედებსა და ოცნებებს დაამსხვრევს“. მან დასძინა: „იცოდეთ, რომ თუ ირანის წინააღმდეგ ახალი ომი დაიწყება, მისი ალი ყველას მოიცავს“.