ირანის ხელისუფლება მოსახლეობის მასობრივ მობილიზებას ცდილობს

მთავრობამ ამ თვის დასაწყისში საწვავი გააძვირა და პირადი ავტომობილებისთვის ბენზინის კვოტები შეზღუდა. ქვეყანა საბიუჯეტო კრიზისსა და ომთან დაკავშირებულ საწვავის წარმოების დეფიციტს ებრძვის. ზაფხულში ოჯახებსა და საწარმოებს ელექტროენერგია პერიოდულად ეთიშებოდათ. მოსალოდნელია, რომ ცივი სეზონი ბუნებრივი აირის უფრო დიდ დეფიციტს მოიტანს.

თეირანში კამპანიის ბოლო ღონისძიების მთავარი ყურადღება ბავშვებს დაეთმო. პარასკევის წვრთნაზე ზოგ მოზარდს საიერიშო შაშხანა და სხვა იარაღი ეჭირა, სხვები კი მსვლელობაში მონაწილეობდნენ. ბოლო თვეებში შეიარაღებული მოზარდები თეირანსა და სხვა ქალაქებში საკონტროლო პუნქტებსა და გზის ბლოკპოსტებზე იდგნენ.

კამპანიის პრესმდივანმა სასან ზარემ შაბათს სახელმწიფოსთან დაკავშირებულ ირანის შრომის საინფორმაციო სააგენტოს განუცხადა, რომ რეგისტრაცია 15 წელს გადაცილებულ ბიჭებს შეუძლიათ. მისივე თქმით, 15 წლამდე ბავშვების გაწვევაც იგეგმება.

ზარემ განაცხადა: „ბავშვებსა და მოზარდებთან მიმართებით ჩვენი უპირველესი მიზანი თავგანწირვისა და წინააღმდეგობის კულტურის გაცნობაა. რაც უფრო მყარად ჩამოუყალიბდებათ ფასეულობები ბავშვობიდან და უკეთ გაეცნობიან პატრიოტიზმსა და თავგანწირვას, მით უფრო მნიშვნელოვანი გავლენა ექნება ამას მათ მომავალზე“.

პარასკევის ღონისძიებაში ბევრი ქალი მონაწილეობდა. ჩადრებში გამოწყობილ ბევრ მოხალისეს ქუჩაში იარაღი ეჭირა. ზოგი მოტოციკლით გადაადგილდებოდა, მიუხედავად იმისა, რომ სამოქალაქო ცხოვრებაში ქალებს მოტოციკლის მართვა ოფიციალურად ეკრძალებათ. აღლუმზე ასევე გამოფინეს ირანის სამხედრო ტექნიკა, რომელიც აშშ-სა და ისრაელთან ომში გამოიყენეს.

კამპანია იმ დროს მიმდინარეობს, როდესაც ირანი და აშშ ჰორმუზის სრუტის მომავალსა და ომის შედეგებზე უპირისპირდებიან. აშშ ირანის სამხრეთ პორტების საზღვაო ბლოკადას აგრძელებს და ქვეყნის წინააღმდეგ სანქციები გაამკაცრა.

ირანის უსაფრთხოების ხელმძღვანელმა მოჰსენ რეზაიმ Al Jazeera-ს უთხრა, რომ მოლაპარაკებებისთვის შვიდი პირობა შუამავლების მეშვეობით ვაშინგტონს გადასცეს. მან დასძინა, რომ სამხედრო მეთაურები ომის განახლებისთვისაც მზად არიან.

ხელისუფლებას არ განუმარტავს, რატომ სჭირდება ასიათასობით მშვიდობიანი მოქალაქის შეიარაღება ან უსაფრთხოების სხვა საქმიანობაში ჩართვა. უახლოეს მომავალში აშშ-სთან სახმელეთო ომის პერსპექტივა არ ჩანს.

კამპანია იანვრის საერთოეროვნული საპროტესტო გამოსვლებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ დაიწყო. მაშინ ათასობით ადამიანი დაიღუპა. ირანის ხელისუფლება ამ მოვლენებს აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ორგანიზებულ „გადატრიალებად“ მიიჩნევს და მათ ინტერესებში მოქმედ შეიარაღებულ აგენტებს ადანაშაულებს.

გაეროს ფაქტების დამდგენმა მისიამ პარასკევს ირანის ისლამური რესპუბლიკა აქციების ჩახშობისას კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულების ჩადენაში დაადანაშაულა. Amnesty International-მა გასულ კვირას ვრცელი ანგარიში წარადგინა. მასში დასახელებულია ათობით მაღალი თანამდებობის პირი, რომლებიც 2022-23 წლების საპროტესტო გამოსვლებისას კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულებში მონაწილეობდნენ. აქციები მაჰსა ამინის გარდაცვალებას მოჰყვა. ახალგაზრდა ქალი ირანის პოლიციის პატიმრობაში გარდაიცვალა, მას შემდეგ, რაც „არასათანადო ჰიჯაბის“ ტარებისთვის დააკავეს.

ბოლო კვირებში ხელისუფლებამ მოსახლეობა ახალი საპროტესტო გამოსვლების წინააღმდეგ არაერთხელ გააფრთხილა. მისი განცხადებით, ეროვნული უსაფრთხოებისა და „სოციალური ერთიანობის“ შემასუსტებელი ნებისმიერი ქმედება მკაცრად აკრძალულია.

არაბული სპარსეთის ყურის ქვეყნების ინსტიტუტის უფროსმა მკვლევარმა ალი ალფონემ Al Jazeera-ს უთხრა, რომ „ჯანფადას“ კამპანიას ბასიჯის სახელის შეცვლის მცდელობად მიიჩნევს. ბასიჯი საპროტესტო გამოსვლების ძალადობრივ ჩახშობას დაუკავშირდა.

ალფონეს განმარტებით, 1980 წელს მეზობელი ერაყის მიერ ირანში შეჭრის შემდეგ ასიათასობით ირანელი რელიგიური ან პატრიოტული მოვალეობის გამო ფრონტზე მოხალისედ წავიდა. მათი მობილიზება ბასიჯის მეშვეობით მოხდა.

ალფონემ თქვა: „თუმცა, 1988 წელს ომის დასრულების შემდეგ ბასიჯი შიდა იძულებისა და განსხვავებული აზრის ჩახშობის ინსტრუმენტად გადაიქცა, რამაც ორგანიზაციის საზოგადოებრივი იმიჯი ძლიერ დააზიანა“.

ალფონეს თქმით, საჯარო მობილიზაციის კამპანია შეიძლება ბასიჯის ძველი პატრიოტული იმიჯის აღდგენის მცდელობა იყოს. ხელისუფლება მომავალ შიდა და გარე საფრთხეებს ელოდება. ეს შეიძლება აშშ-ის სახმელეთო შეჭრა არ იყოს, მაგრამ მოიცავდეს ირანის პერიფერიულ რეგიონებში აშშ-ისა და ისრაელის წაქეზებულ სამოქალაქო ომს. ასევე შესაძლებელია მზარდი ეკონომიკური წნეხით გამოწვეული ფართომასშტაბიანი სახალხო აჯანყებები.

თემებიმასუდ ფეზეშკიანიჰასან ჰასანზადესასან ზარემოჰსენ რეზაიალი ალფონეისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსიბასიჯიირანითეირანიჯანფადა

გამოქვეყნდა 20 სექტემბერი, 2026