ირანმა შვედი დიპლომატი გააძევა

თეირანმა შვედ დიპლომატს ირანის ტერიტორიის 48 საათში დატოვება უბრძანა. გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღო, რაც შვედეთმა ოთხშაბათს სტოკჰოლმში ირანის საელჩოდან დიპლომატი გააძევა. შვედეთმა მისი საქმიანობა დიპლომატიურ ნორმებთან შეუთავსებლად შეაფასა.

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროში დასავლეთ ევროპის საკითხთა გენერალურმა დირექტორმა ალირეზა იუსოფიმ ხუთშაბათს თეირანში შვედეთის ელჩი დაიბარა. იუსოფიმ მას საპასუხო გაძევების შესახებ გადაწყვეტილება გადასცა. მან ასევე ირანის პროტესტი გამოხატა შვედეთის „დესტრუქციული პოლიტიკისა და ტერორისტული ჯგუფების მასპინძლობის“ გამო.

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განცხადებაში აღნიშნა, რომ ირანელი დიპლომატის საქმიანობის შეზღუდვის შესახებ შვედეთის გადაწყვეტილება „უსაფუძვლოა“. სამინისტრომ ეს ისრაელის სავარაუდო გავლენას დაუკავშირა და ნაბიჯი სტოკჰოლმში ირანის საელჩოს ნორმალური მუშაობის შეფერხების მცდელობად შეაფასა.

თეირანმა გააფრთხილა, რომ საელჩოს მუშაობის ნებისმიერი შეფერხება 1961 წლის დიპლომატიური ურთიერთობების შესახებ ვენის კონვენციის თანახმად, შვედეთის საერთაშორისო პასუხისმგებლობას გამოიწვევს.

შვედეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ოთხშაბათს სტოკჰოლმში ირანის ელჩი დაიბარა. უწყებამ მისი საელჩოს ერთ-ერთი დიპლომატის გაძევება ბრძანა და მიზეზად „ვენის კონვენციასთან შეუთავსებელი არასათანადო საქმიანობა“ დაასახელა. სამინისტროს დამატებითი დეტალები არ გაუვრცელებია.

შვედეთსა და ირანს შორის დიპლომატიური დაპირისპირების ისტორია არსებობს. 2024 წლის ივნისში პატიმრების გაცვლის შედეგად შვედეთის ორი მოქალაქე, იოჰან ფლოდერუსი და საიდ აზიზი, გაათავისუფლეს. სანაცვლოდ გათავისუფლდა ირანის ციხის ყოფილი თანამშრომელი ჰამიდ ნური, რომელიც შვედეთში სამუდამო პატიმრობას იხდიდა.

შვედეთის ხელისუფლებამ ნური 2019 წლის ნოემბერში სტოკჰოლმის აეროპორტში უნივერსალური იურისდიქციის საფუძველზე დააკავა. სასამართლომ ის 1988 წელს ირანში პოლიტიკური პატიმრების მასობრივ სიკვდილით დასჯაში მონაწილეობისთვის დამნაშავედ ცნო.

2025 წლის ივლისში შვედეთმა ევროპის რამდენიმე ქვეყანასთან, აშშ-სა და კანადასთან ერთად თეირანი საზღვარგარეთ დისიდენტების, ჟურნალისტებისა და აქტივისტების დაშინების, გატაცებისა და შევიწროების გეგმების ორგანიზებაში დაადანაშაულა.