ირანთან მოლაპარაკებებში ჩართულები ჰორმუზის სრუტის გახსნის იმედს არ კარგავენ

ყურის ქვეყნების ოფიციალური პირები „ყველაზე უარესისთვის ემზადებიან“ და ვაშინგტონის პასუხს ელიან ირანის წინადადებაზე, რომელმაც შესაძლოა ჰორმუზის სრუტე აშშ-ის შუალედურ არჩევნებამდე, სამშაბათს, გახსნას.

დოჰაში ირიბი მოლაპარაკებები კვირას მესამე დღემდე გაგრძელდა. კატარი ცდილობს, ირანის 6 მილიარდ დოლარზე მეტი აქტივის გათავისუფლებაზე შეთანხმებას მიაღწიოს. ამან შესაძლოა ჰორმუზის სრუტის გახსნა და ირანის ბირთვულ პროგრამაზე მოლაპარაკებების განახლება გამოიწვიოს.

არაბთა გაერთიანებული საამიროების წარმომადგენელმა ანვარ გარგაშმა განაცხადა, რომ ესკალაციის ახალი რაუნდი არც ირანისა და არც მისი რომელიმე მეზობლის ინტერესებში არ შედის. მან დასძინა: „როგორც ადრეც გვიჩვენებია, ჩვენ ყველაზე უარესისთვისაც მზად ვართ“.

გარგაშმა ასევე თქვა: „ირანთან ურთიერთობა აუცილებელია, რადგან ირანი ჩვენი მეზობელია და არ გვინდა, ხანგრძლივ კრიზისში აღმოჩნდეს“.

კატარის შუამავლობა გაგრძელდა მას შემდეგაც, რაც პარასკევს ჰორმუზის სრუტესთან პაკისტანისკენ მიმავალ კატარულ თხევადი ბუნებრივი აირის ტანკერს დაუდგენელი რაკეტები მოხვდა. თავდასხმა მოხდა მიუხედავად იმისა, რომ გემმა თეირანისგან პირდაპირი ნებართვა და უსაფრთხო გავლის დასტური სულ რამდენიმე საათით ადრე მიიღო.

ორივე მხარეს შორის უნდობლობის შესამცირებლად კატარი ცდილობს, შეთანხმდეს გეგმაზე, რომელიც აშშ-ის მიერ სანქციების მოხსნის პროცესს დააჩქარებს, რის შემდეგაც ირანი ჰორმუზის სრუტეს გახსნის და ბირთვულ საკითხზე მოლაპარაკებებს დაიწყებს. ირანი ვადას შვიდი დღიდან ორ დღემდე შემცირებას დათანხმდა.

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ განაცხადა, რომ იმედოვნებს, აშშ „სხვა გზებს დიპლომატიას ამჯობინებს“. მისი თქმით, ირანი მზადაა როგორც თავდაცვისთვის, ისე დიპლომატიისთვის, რაც ვაშინგტონის „გონივრულობაზეა“ დამოკიდებული. არაღჩის თქმით, ვაშინგტონთან პირდაპირი მოლაპარაკებები ამჟამად დაგეგმილი არ არის.

არაღჩი დოჰაში შუამავლობის პროცესს არ დასწრებია და ორშაბათს თურქმენეთში უნდა გაემგზავროს, თუმცა ირანის სხვა დიპლომატები მოლაპარაკებებში აქტიურად არიან ჩართულნი.

დონალდ ტრამპმა შაბათს განაცხადა, რომ აშშ-მა ირანის სამხედრო ძალების დიდი ნაწილი გაანადგურა, თუმცა ჯერ კიდევ უნდა „მოაგვაროს“ ერთი ან ორი საკითხი. თეირანმა კი თავდასხმის შემთხვევაში საპასუხო ზომებით დაიმუქრა.

ტრამპის თქმით, ირანთან ომის დასასრულებლად მოლაპარაკებები, რომელიც აშშ-მა და ისრაელმა თებერვალში დაიწყეს, „კარგად მიდის, თუმცა, მოგეხსენებათ, ისინი დიდად სანდოები არ არიან“.