ისრაელის პრეზიდენტმა მთავრობა ეიზენკოტს ჩააბარა, ნეთანიაჰუსთვის ეს მარცხია

ეიზენკოტი, ყოფილი სამხედრო სარდალი, პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს მთავარ მეტოქედ იყრიდა კენჭს. ახლა ის ისრაელის ყველაზე ხანგრძლივად მმართველი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან ჩამოშორებას ერთი ნაბიჯით მიუახლოვდა.

პრეზიდენტის განცხადებიდან მალევე ეიზენკოტმა თავის X-ანგარიშზე დაწერა: „ახლა ეროვნული საგანგებო მთავრობის შექმნის დროა. ყველაფერს გავაკეთებ, რომ დავამტკიცო, ამის ღირსი ვართ“.

კოალიციის შესაქმნელად მას ექვს კვირამდე აქვს. ეს რთული ამოცანაა ღრმად დაყოფილ ქვეყანაში, რომელიც 2023 წლის 7 ოქტომბერს ჰამასის მეთაურობით განხორციელებული თავდასხმებისა და ღაზაში და მის ფარგლებს გარეთ მომდევნო სამი წლის განმავლობაში მიმდინარე ომების შემდეგ კვლავ მძიმე მდგომარეობაშია.

ამ კვირაში პრეზიდენტთან გამართულ შეხვედრებზე ისრაელის მთავარი პარტიების უმეტესობის წარმომადგენლებმა რეკომენდაცია გაუწიეს, რომ ახალი მთავრობის ფორმირება ეიზენკოტს დაევალოს. თუმცა საჭირო საპარლამენტო უმრავლესობის შეკრება კვლავ რთულია. ნებისმიერი შესაძლო კოალიციის შესაქმნელად კანდიდატებს მძიმე კომპრომისებზე წასვლა მოუწევთ, რამაც შეიძლება მათი ამომრჩევლები აღაშფოთოს.

გასული თვის არჩევნებში ნეთანიაჰუმ და მისმა მოკავშირეებმა პარლამენტში უმრავლესობა დაკარგეს. თუმცა ეიზენკოტის ხელმძღვანელობით მოქმედმა ბლოკმაც უმრავლესობა ვერ მოიპოვა. ამის გამო არაბების მიერ ხელმძღვანელობით შექმნილი პარტიები, რომლებმაც ისტორიულ წარმატებას მიაღწიეს, შესაძლო, თუმცა პოლიტიკურად რთულ მოკავშირეებად იქცნენ.

ისრაელის ისტორიაში არაბული პარტია მმართველ კოალიციაში მხოლოდ ერთხელ შედიოდა. ღაზაში სამ წელზე მეტი ხნის ომის შემდეგ ასეთი ალიანსის შექმნა ეიზენკოტისთვის განსაკუთრებით გამყოფი საკითხი შეიძლება გახდეს.

ნეთანიაჰუ ცდილობდა, ეიზენკოტსა და არაბულ პარტიებს შორის ალიანსი თავიდან აეცილებინა. ის მათ უსაფუძვლოდ ადანაშაულებდა არჩევნების „მოპარვაში“. ჰერცოგის განცხადებამდე ცოტა ხნით ადრე ნეთანიაჰუმ ვიდეომიმართვაში „ეროვნული ერთიანობის მთავრობის“ შექმნისკენ მოუწოდა და გააფრთხილა, რომ არ უნდა მოხდეს „მთავრობის ნაჩქარევად ფიცის დადება ტერორისტების მხარდამჭერებთან ერთად“. ამ სიტყვებით ის არაბულ პარტიებს გულისხმობდა.

ნეთანიაჰუ და მისი მოკავშირეები არაბულ პარტიებს არაერთხელ წარმოაჩენდნენ ეროვნული უსაფრთხოებისთვის საფრთხედ. ეიზენკოტმა კი გარკვეული პირობებით მათთან თანამშრომლობის სურვილი გამოთქვა, მათ შორის, ჰამასის ტერორისტულ დაჯგუფებად გამოცხადებისა და განადგურების პირობით.

ეიზენკოტსა და ნეთანიაჰუს, რომლის პარტია „ლიკუდი“ პარლამენტში ყველაზე დიდია, შეუძლიათ ფართო ერთიანობის მთავრობის შექმნა დიდ ებრაულ პარტიებთან ერთად. თუმცა მათ შორის ბევრ საკითხზე მნიშვნელოვანი უთანხმოებაა და მათი დაძლევა რთული იქნება. მათ შორისაა ნეთანიაჰუს დამოკიდებულება რელიგიურ პარტიებზე, რომლებიც ულტრამართლმადიდებელი კაცებისთვის სამხედრო სამსახურისგან გათავისუფლებას ითხოვენ. მეორე საკითხია ნეთანიაჰუს წინააღმდეგობა 7 ოქტომბრის თავდასხმების გარშემო უსაფრთხოების ჩავარდნების ოფიციალურ გამოძიებაზე.