ხელახლა არჩეული პრეზიდენტი გაეროს კლიმატის სამიტზე ბრაზილიის მიღწევებს წარადგენს, მაშინ როცა ქვეყნის ნავთობის წარმოება დღეში ხუთ მილიონ ბარელს აღწევს.
წყარო: El País. ქართული თარგმანი: შიკრიკი.
Lula llega triunfal a la cumbre del clima mientras en Brasil la producción de petróleo alcanza niveles récord

ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: El País.
ბრაზილიის ახლად არჩეული პრეზიდენტი, 81 წლის ლუიზ ინასიუ ლულა და სილვა, ამ ოთხშაბათს თურქეთში გამართულ გაეროს კლიმატის სამიტზე საერთაშორისო საქმიანობას განაახლებს. ბრაზილია COP31-ს ანტალიაში უკვე შესრულებული ვალდებულებებით ხვდება. ლულასა და მინისტრ მარინა სილვას დროს ტყეების გაჩეხვა მთელ ქვეყანაში შემცირდა, ამაზონიაში კი ისტორიულ მინიმუმამდე დაეცა. ნახშირორჟანგის ემისიებიც შემცირდა, მიუხედავად ეკონომიკური ზრდისა. მიღწევებთან ერთად, მემარცხენე ლიდერს სამიტზე მიაქვს საგზაო რუკის პროექტი, რომლის მიზანია, მსოფლიომ წიაღისეული საწვავი სამართლიანად, მოწესრიგებულად და თანასწორად ჩაანაცვლოს.
ეკონომიკის დეკარბონიზაციის გამოწვევა ქვეყნის შიგნით იწყება. ნავთობკომპანია Petrobras-მა წელს, მსოფლიოს უდიდესი ტროპიკული ტყის წინ, ეკვატორთან ახლოს, ზღვაში ნავთობის ახალი საბადო აღმოაჩინა. ირანის ომის გამო ბრაზილიაში ნავთობის მოპოვება გაიზარდა და რეკორდულ დონეს, დღეში ხუთ მილიონ ბარელს მიაღწია. ნავთობი ქვეყნის უმსხვილეს საექსპორტო პროდუქტად იქცა.
ლულას ბრაზილია თითოეულ ქვეყანას სთავაზობს, წიაღისეულ საწვავზე უარის თქმის საკუთარი გეგმა შეიმუშაოს, თავისი რეალობის შესაბამისად. პრეზიდენტი, რომელიც რთულ ვითარებაში წონასწორობის შენარჩუნების ოსტატია, ცდილობს, ბრაზილია ჯერ კიდევ გარემოსდაცვით და ნავთობმომპოვებელ ძლიერ სახელმწიფოდ დარჩეს. ქვეყანა მსოფლიოში ნავთობის მოპოვებით მეშვიდე ადგილზეა. მთავრობის თქმით, ლულას მხარდაჭერილი გზამკვლევი მიზნად ისახავს კლიმატური ვალდებულებების შეჯერებას ენერგეტიკულ უსაფრთხოებასთან, ეროვნულ სუვერენიტეტთან, ეკონომიკის კონკურენტუნარიანობასა და სოციალურ-რეგიონული უთანასწორობის შემცირებასთან.
კლიმატის გეოპოლიტიკაში ბრაზილია მნიშვნელოვანი მოთამაშეა. აქ ამაზონის 60%, პლანეტის უდიდესი მტკნარი წყლის მარაგები და უდიდესი ბიომრავალფეროვნებაა. ამასთან, ის ლათინური ამერიკის უდიდესი ეკონომიკაა. ორ კვირაზე ცოტა მეტი ხნის წინ ლულას შთამბეჭდავმა დაბრუნებამ მსოფლიო გარემოსდაცვითი პოლიტიკის შემმუშავებლებს მნიშვნელოვანი შვება მოუტანა. ვეტერანი პოლიტიკოსის ხელახლა არჩევით, ბრაზილია, რომელმაც COP30 ამაზონიის ბელემში უმასპინძლა, კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლას მტკიცედ აგრძელებს.
გაქრა საფრთხე, რომ სენატორ ფლავიო ბოლსონარუს პრეზიდენტობისას ბრაზილია შემაფერხებელ რგოლად იქცეოდა, როგორც ეს მისი მამის, 2019-2022 წლებში მმართველობისას მოხდა. საარჩევნო კამპანიის დროს გარემოს დაცვაზე ცოტა საუბრობდნენ, თუმცა ლულამ ეს თემა გამარჯვების სიტყვაში ახსენა. გაეროში კი კოლეგებთან კლიმატური დღის წესრიგის მიტოვებაზე დაიჩივლა. გარემოს დაცვა ბრაზილიის საგარეო პოლიტიკის ერთ-ერთი საყრდენია.
ლულამ ბრაზილიაში, ბრაზილიაში გამართულ ბოლო ღონისძიებაზე განაცხადა: „COP31-ზე დიდი ძალით წარვდგებით, ვაჩვენებთ, რაც გავაკეთეთ, და ამის შემდეგ სხვებსაც მოვუწოდებთ, იგივე გააკეთონ“. მანამდე მან რამდენიმე დღე საჯარო ღონისძიებებისგან დაისვენა, რათა ცხოვრების ყველაზე მძიმე საარჩევნო კამპანიის შემდეგ ძალები აღედგინა. ამიტომ მადრიდში იბეროამერიკულ სამიტზე არ გაემგზავრა. ლულამ დასძინა: „თურქეთში მივდივართ ბრაზილიაში სათბურის აირების ემისიების შემცირებით ამაყები“ და „მსოფლიოსთვის წარდგენილი წინადადებით, რომ ნავთობზე დამოკიდებულების შემცირებას სერიოზულად მოეკიდოს“.
ამავე გამოცემის სხვა ამბები.

Núcleo Nacional planeó atacar mezquitas y sinagogas: “Hay que empezar con las incineraciones”
ბრაზილიის მთავრობის მონაცემებით, 2022-2024 წლებში ქვეყანაში ნახშირორჟანგის ემისიები 560 მილიონი ტონით შემცირდა. შემცირების მთავარი, თუმცა არა ერთადერთი მიზეზი, მთელი პრეზიდენტობის განმავლობაში ტყეების უკანონო გაჩეხვის მდგრადი კლება იყო. ამას ხელი შეუწყო გაძლიერებულმა კონტროლმა, ჯარიმებმა და წამახალისებელმა ზომებმა.
გარემოს დაცვისა და კლიმატის ცვლილების მინისტრმა მარინა სილვამ, გამოცდილმა პოლიტიკოსმა და გარემოს დამცველმა, ლულას დავალება შეასრულა. მინისტრი, რომელიც რეზინის პლანტაციაში გაიზარდა, ამავე უწყებას XXI საუკუნის დასაწყისშიც ხელმძღვანელობდა.
კლიმატურ და ნავთობმომპოვებელ ძალად ყოფნის პირობებში, ბრაზილიამ განახლებადი ენერგიის განვითარება დააჩქარა. მთავრობის მონაცემებით, განახლებადი წყაროები ქვეყნის ენერგეტიკული ბალანსის 49%-ს შეადგენს. ეს მნიშვნელოვანი მიღწევაა, თუ გავითვალისწინებთ, რომ 2023 წელს მსოფლიო საშუალო მაჩვენებელი დაახლოებით 14% იყო.
ლულა ამაზონის წინ ნავთობის ძიებას ეკონომიკური განვითარებისთვის შემოსავლის მიღების გზად წარმოაჩენს. მას იმედი აქვს, რომ ოთხ წელიწადში ბრაზილია განვითარებული ქვეყანა გახდება. ნავთობიდან მიღებული თანხით ენერგეტიკულ გარდაქმნას და წიაღისეულ საწვავზე უარის თქმას დააფინანსებენ. Petrobras-სა და ლულას ახალ საბადოზე დიდი იმედები აქვთ. ის რეგიონს იზიდავს და გაიანა ნავთობმომპოვებელ სახელმწიფოდ აქცია. ზოგი უკვე ოცნებობს, რომ ეს საზღვაო ზოლი ახალი სიმდიდრის წყაროდ იქცეს. მის მიმზიდველობას ისიც ზრდის, რომ ახლო აღმოსავლეთისგან განსხვავებით, აქ ქვეყნებს შორის შეიარაღებული კონფლიქტები არ არის.
ირანის ომი, ჰორმუზის სრუტის პერიოდული ჩაკეტვითა და ნავთობის ფასების მკვეთრი ზრდით, ბრაზილიისთვის შესაძლებლობაა, რომელსაც ქვეყანა იყენებს. თუმცა ბრაზილია მომავალზეც ფიქრობს. ქვეყანას ახალი საბადოების უზრუნველყოფა სურს, როცა ე.წ. პრესალიდან მოპოვება შემცირებას დაიწყებს. ეს ნავთობი მარილის სქელი ფენის ქვეშაა და ლულას პრეზიდენტობის პირველ ეტაპზე აღმოაჩინეს. Petrobras-ის პრეზიდენტმა მაგდა შამბრიარდმა ორშაბათს ხაზი გაუსვა: „2034 წლიდან მარაგების შევსებას ვაპირებთ. სწორედ აქ ჩნდება ეკვატორულ სანაპირო ზოლში ნავთობის ძიების გამოწვევა“. მან დასძინა: „წინ გრძელი გზა გვაქვს. ენერგეტიკული უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად განახლებადი ენერგია ნავთობის პარალელურად უნდა განვითარდეს“.
დიპლომატიური თვალსაზრისით, ლულას მიერ თურქეთის კლიმატის სამიტზე საერთაშორისო საქმიანობის განახლება ადასტურებს ბრაზილიის, როგორც საშუალო ძალის, როლს. ეს ასევე აჩვენებს პრეზიდენტის ერთგულებას გაეროს, მრავალმხრივი თანამშრომლობისა და მოლაპარაკებებისადმი, როგორც ტრანსნაციონალური პრობლემების ერთობლივი გადაწყვეტის გზისადმი.
მოგზაურობის მეორე ეტაპზე ლულა ფილიპინებს ეწვევა სახელმწიფო ვიზიტით და დაესწრება ASEAN-ის სამიტს. ეს ორგანიზაცია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებს აერთიანებს. იქ მთავარი პრიორიტეტი სავაჭრო ურთიერთობების დივერსიფიკაცია იქნება. პრეზიდენტს თან ახლავს გენერალი ანდრე ჟანონესი, დეპუტატი, რომელმაც WhatsApp-ზე შექმნა არმია, რომელმაც საარჩევნო გამარჯვებას შეუწყო ხელი.
კონგრესის ორივე პალატის პრეზიდენტი კი ბრაზილიაში დარჩა. ლულა იანვარში პრეზიდენტის თანამდებობას მეოთხედ დაიკავებს და მინისტრთა კაბინეტის შედგენაზე მუშაობს. ყველაზე მეტად ფინანსთა მინისტრის დანიშვნას ელიან. მას რთული ამოცანა ექნება: შეამციროს სახელმწიფო ვალი ისე, რომ, როგორც პრეზიდენტი მუდმივად იმეორებს, „ღარიბებმა არ გადაიხადონ საფასური“. ფინანსური ბაზრები და ეკონომიკური ელიტები ლულაზე ძლიერ ზეწოლას ახდენენ, რათა მან მზარდი სახელმწიფო ხარჯები შეამციროს.
თემებიანდრე ჟანონესილუიზ ინასიუ ლულა და სილვამაგდა შამბრიარდიმარინა სილვაფლავიო ბოლსონარუPetrobrasამაზონიანტალიაბრაზილიათურქეთი
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 11 ნოემბერი, 2026

El caos en la movilidad en Cataluña da fuelle a la huelga general
Pau Cubarsí, de la frustración de la gala del Balón de Oro a la alegría por el reconocimiento como Golden Boy
სხვა ამბები ამ განყოფილებიდან.

Disgraced former leader Sheikh Hasina plans return to Bangladesh from exile
Nima Momeni sentenced to 16 years to life in murder of Cash App founder Bob Lee

Turkey-Greece maritime spat threatens to intrude on EU summit
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.