Max-მა კრემლს მილიონობით რუსის თვალთვალის საშუალება შეიძლება მისცეს

Telegram-ის მომსახურება შეიზღუდა. რუსეთის მთავრობამ განაცხადა, რომ აპს რუსეთის კანონმდებლობის დარღვევისთვის იყენებდნენ.

2025 წლის ივნისში Max-ს ერთი მილიონი მომხმარებელი ჰყავდა. ოქტომბრისთვის მათი რაოდენობა 50 მილიონამდე გაიზარდა, დეკემბერში 75 მილიონს მიაღწია, ხოლო 2026 წლის მარტისთვის 100 მილიონამდე ავარდა. თუმცა, ეს მაჩვენებლები თავად Max-მა გამოაქვეყნა და ისინი დამოუკიდებლად არავის გადაუმოწმებია.

რუსმა ოპოზიციონერმა ჟურნალისტმა ანდრეი ოკუნმა გასულ წელს თქვა, რომ Max კრემლის ოცნებაში ცენტრალურ ადგილს დაიკავებდა. ეს ოცნება „ციფრული გულაგის“ აშენებას გულისხმობს.

ოკუნმა ვებსაიტ Republic-ისთვის დაწერა: „ეს სტერილური სივრცე იქნება, რომელშიც ხელისუფლება მოქალაქეების თავისუფალ დროს, მოტივებსა და აზრებს სრულად გააკონტროლებს“. მისი კომენტარები The Times-მა გაავრცელა.

რუსული ტექნოლოგიებისა და მეთვალყურეობის ექსპერტები ამბობენ, რომ Max-ის შემოღება ონლაინსივრცის სრულად გასაკონტროლებლად გადადგმული უახლესი ნაბიჯია. ცნობების თანახმად, აპი ვლადიმერ პუტინის ბრძანებით შეიმუშავეს. რუსეთი მონიტორინგის შესაძლებლობების გასაზრდელად ზომებს არაერთხელ მიმართავდა.

წიგნის „რუსეთის ომი ყველას წინააღმდეგ“ ავტორმა კირ ჯაილზმა The Independent-ს განუცხადა: „ეს რუსეთის მიერ ინტერნეტის გამოყენებაზე მეთვალყურეობის ნორმალიზებაა... ეს ძალიან ხანგრძლივი პროცესის ნაწილია“.

ჯაილზმა თქვა: „დასავლური საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებისგან მომდინარე აღქმული საფრთხე ახალი არ არის. ის რუსეთის უსაფრთხოების სამსახურებისთვის ყოველთვის ყურადღების ცენტრში იყო“.

ჯაილზის განმარტებით, მოსკოვის უსაფრთხოების სექტორს ათწლეულების განმავლობაში აღიზიანებდა, რომ რუსეთის მოქალაქეები უცხოურ პროგრამებს იყენებდნენ. Google, Skype და Hotmail მათი შეტყობინებების წაკითხვას ბევრად ართულებდა.

რუსეთის უსაფრთხოების სამსახურები დასავლურ საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებს ყოველთვის საფრთხედ აღიქვამდნენ. წლების განმავლობაში ისინი WhatsApp-ის მსგავსი სერვისების შეზღუდვას ცდილობდნენ. ჯაილზის თქმით, რუსების Max-ისკენ მიმართვის უახლესი ნაბიჯი „ამ ეტაპზე უკვე მხოლოდ საბოლოო მოწესრიგებაა“.

პოპულარული აპები ახლა აკრძალულია, მათ შორის, Meta-ს კუთვნილი WhatsApp. რუსეთს Meta ექსტრემისტულ ორგანიზაციად აქვს გამოცხადებული.

ჯაილზმა დასძინა: „ხელმისაწვდომი შემცვლელის გარეშე მისი აკრძალვა შეფერხებებს გამოიწვევდა და არაპოპულარული იქნებოდა“.

რუსეთის უსაფრთხოებისა და პოლიტიკის ვეტერანმა დამკვირვებელმა და Mayak Intelligence-ის დირექტორმა მარკ გალეოტიმ The Independent-ს განუცხადა: „როგორც ჩანს, რუსეთის სახელმწიფოს ჯოხის გამოყენება ურჩევნია და არა სტაფილოსი... რათა ხალხი Max-ისკენ უბრალოდ მიმართოს“.

პროფესორ გალეოტის განმარტებით, მომხმარებლების Max-ისკენ მიმართვა რუსეთის ოპოზიციასა და ანტისამთავრობო აქტივიზმზე, სავარაუდოდ, მნიშვნელოვან გავლენას არ მოახდენს. ისინი WhatsApp-ს თავს არიდებენ და „ბევრად უფრო დაცულ“ აპებს, მათ შორის, Proton Mail-სა და Signal-ს იყენებენ.

თუმცა, გალეოტის თქმით, ამან „ყოველდღიური უკმაყოფილების“ გამოხატვა შეიძლება მნიშვნელოვნად შეცვალოს. მან დასძინა: „სწორედ აქ შეიძლება მას შემაკავებელი ეფექტი ჰქონდეს. ადამიანები, რომლებიც სხვა გარემოებებში კრემლზე ოდნავ შეურაცხმყოფელ შეტყობინებებს გაგზავნიდნენ, ახლა შეიძლება ორჯერ დაფიქრდნენ“.

რუსეთმა Telegram-ის დაბლოკვა მანამდე, 2018 წელს სცადა. მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა და რუსეთში Telegram-ის ხელმისაწვდომობაზე პრაქტიკული გავლენა არ მოუხდენია. ამიტომ, ორი წლის შემდეგ აპი ოფიციალურად განბლოკეს. თუმცა, მასზე შეზღუდვები კვლავ ვრცელდება.

თემებიროია ენსაფიანდრეი ოკუნიკირ ჯაილზიმარკ გალეოტივლადიმერ პუტინიMaxVKრუსეთის უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურიკრემლირუსეთი

გამოქვეყნდა 22 სექტემბერი, 2026