პისა-ის კვლევა კითხვისა და მათემატიკის უნარების ვარდნას აჩვენებს

2025 წლის 8 სექტემბერს გამოქვეყნებული პისა-ის კვლევის შედეგები მსოფლიოში კითხვისა და მათემატიკის უნარების მკვეთრ ვარდნას აჩვენებს.

პისა-ის ტესტი 15 წლის მოსწავლეების რეალურ სიტუაციებში ცოდნის გამოყენების უნარს ზომავს და არა დამახსოვრებულ ფაქტებს. ტესტი პრობლემების გადაჭრის უნარებს აფასებს. 2000 წელს პირველად ჩატარებული პისა-ის კვლევა განათლების შედეგების ყველაზე გავლენიან საზომად ითვლება.

2025 წელს 91 ქვეყანასა და ეკონომიკაში 760 000-ზე მეტმა მოსწავლემ მიიღო მონაწილეობა. კვლევა ყოველთვის მოიცავს ოეკდ-ის 38 მოწინავე ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელს.

2015 წლიდან 2025 წლამდე კითხვის უნარები ოეკდ-ის ქვეყნებში 28 ქულით დაეცა, დანარჩენ ქვეყნებში კი 16 ქულით. მათემატიკაში ოეკდ-ის საშუალო ვარდნა 22 ქულაა, სხვა ქვეყნებში 8 ქულა. მეცნიერებაში ოეკდ-ის ქვეყნებში 7 ქულის ვარდნა დაფიქსირდა, სხვა ქვეყნებში კი შედეგები სტაბილური დარჩა.

კვლევის მიხედვით, ოეკდ-ის ქვეყნებში 15 წლის მოსწავლეების 29% სამივე საგანში დაბალი შედეგების მქონეა. მეცნიერებაში ისინი მარტივი მონაცემების ინტერპრეტაციას ვერ ახერხებენ, კითხვაში მარტივ ტექსტში ინფორმაციის პოვნა უჭირთ, მათემატიკაში კი ერთეულებსა და ფასს შორის კავშირს ვერ აღიქვამენ.

ოეკდ-ის ქვეყნებში კითხვის ქულები საშუალოდ 25 ქულით დაეცა. კვლევა აღნიშნავს, რომ 20 ქულა დაახლოებით ერთი წლის სწავლას უდრის, რაც ნიშნავს, რომ მოსწავლეები 14 წლის ასაკის დონეზე აღმოჩნდნენ.

ოეკდ-ის ქვეყნებს შორის ყველაზე დიდი ვარდნა ისლანდიასა და სლოვენიაში დაფიქსირდა, 50 ქულაზე მეტით. კითხვის ქულები გაუმჯობესდა მხოლოდ ხუთ ქვეყანაში: კატარში 11 ქულით, ბრუნეი-დარუსალამში 18-ით, კამბოჯაში 26-ით, ფილიპინებში 27-ით და ზამბიაში 50-ით. კვლევა აღნიშნავს, რომ ეს სისტემები „იმსახურებენ აღიარებას გლობალური ვარდნის მიუხედავად მიღწეული პროგრესისთვის“.

ისლანდიაში, კამბოჯასა და ფინეთში სკოლებს შორის შედეგების ვარიაცია 10%-ზე ნაკლებია. ათ ქვეყანაში, მათ შორის გერმანიაში, სკოლებს შორის განსხვავებები შედეგების ვარიაციის მინიმუმ 50%-ს შეადგენს. კვლევა აღნიშნავს, რომ ასეთ სისტემებში მაღალი შედეგების მქონე მოსწავლეებისთვის განკუთვნილი სკოლები არსებობს, დაბალი შედეგების მქონე მოსწავლეები კი სხვა დაწესებულებებში იკრიბებიან.

პისა-ის ავტორები ამას სერიოზულ პრობლემად მიიჩნევენ: „სადაც აკადემიური სეგმენტაცია სოციალურ ფონს ერწყმის, ის უთანასწორობას ამძაფრებს, ქმნის წარჩინების კუნძულებს და მთლიანად განათლების სისტემაში თანმიმდევრულ შედეგებს ვერ უზრუნველყოფს“.

გერმანიაში 2000 წლის პირველ პისა-ში 15 წლის მოსწავლეები საერთაშორისო საშუალოზე დაბლა აღმოჩნდნენ. 2022 წლის ტესტში შედეგები ახალ მინიმუმამდე დაეცა. 2025 წელს კი კიდევ უფრო დაბლა ჩავარდა: 2022 წელთან შედარებით კითხვაში 15 ქულით, მათემატიკაში 11 ქულით, მეცნიერებაში კი 7 ქულით.