პუტინმა უკრაინის ფრონტზე დონსკოის წმინდა ნაწილები გაგზავნა

მითოლოგია 1380 წლის 8 სექტემბერს, მდინარე დონთან გამართულ კულიკოვოს ბრძოლას რუსების საერთო მტრის წინააღმდეგ პირველი გაერთიანების მაგალითად წარმოაჩენს. მტრები თათრები და ოქროს ურდო იყვნენ, რომელიც ჩინგიზ-ყაენის სიკვდილის შემდეგ მონღოლთა იმპერიის დაშლისას წარმოიქმნა.

მანამდე საუკუნე-ნახევრით ადრე, 1237 წელს, მონღოლთა შემოსევამ დღევანდელი რუსეთის ტერიტორიაზე სხვა ხალხები დაიმორჩილა. კიევის რუსეთი რამდენიმე სამთავროდ დაიშალა, რომლებიც სახანოს ვასალები გახდნენ. მათ შორის ვლადიმირის, სუზდალისა და მოსკოვის სამთავროები ერთმანეთსაც ებრძოდნენ. რუსეთის სამეფო საუკუნეების შემდეგ, 1547 წელს შეიქმნა.

კრემლის პროპაგანდისტულმა არხმა Rossiya 1-მა კულიკოვოს ბრძოლა დასავლეთსა და რუსეთს შორის სავარაუდო მარადიული დაპირისპირების მორიგ თავად წარმოადგინა. წამყვანმა თქვა: „დონსკოი პირველი რუსი მმართველი იყო, რომელმაც მაშინ უძლეველ ძალას შეგნებულად დაუპირისპირდა. XIV საუკუნეში დასავლეთი, ისევე როგორც ალექსანდრე ნეველის დროს, კვლავ ცდილობდა მეამბოხე რუსების განადგურებას“. მან დასძინა, რომ ჩრდილო-დასავლეთიდან კათოლიკური ლიტვა, სამხრეთიდან კი გენუელები აწვებოდნენ. მისი თქმით, გენუელმა ვაჭრებმა და რომის პაპმა მარიონეტული ჯარის სათავეში ხანი მამაი დააყენეს.

კულიკოვოს ბრძოლის შესახებ სანდო წყაროები ცოტაა. რუსულმა ისტორიოგრაფიამ საუკუნეების შემდეგ მონაწილეთა რაოდენობა ასობით ათასამდე გაზარდა, თუმცა სხვა კვლევები მიუთითებს, რომ ბრძოლა მცირე მასშტაბისა იყო. თანაც, ბრძოლა ოქროს ურდოს აჯანყებული სარდლის, მამაის წინააღმდეგ გაიმართა. მონღოლთა ნამდვილმა ლიდერმა ტოხთამიშმა სამთავროებზე ბატონობა შეინარჩუნა და ორი წლის შემდეგ მოსკოვი გაანადგურა.

წყაროები ასევე ადასტურებს, რომ ლიტვური დრუჟინები, მცველთა ჯარები, მამაის წინააღმდეგ იბრძოდნენ. მამაის მოკავშირე რიაზანის სამთავრო იყო, რომელსაც მოსკოვმა რამდენიმე წლით ადრე ქალაქი კოლომნა წაართვა. გენუელებს ყირიმში მხოლოდ დაქირავებული მებრძოლების რამდენიმე საყრდენი პუნქტი ჰქონდათ, რაც შუა საუკუნეებში ჩვეულებრივი მოვლენა იყო.

ისტორიკოსებს ეჭვი ჰქონდათ, მონაწილეობდა თუ არა თავადი დონსკოი ბრძოლაში და რა როლი ჰქონდა, თუ მართლაც იბრძოდა. რუსეთის მთავრობის ისტორიკოსებს მის მონაწილეობაში ეჭვი არ ეპარებათ. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორმა რომან სოკოლოვმა განაცხადა, რომ XIX საუკუნიდან ზოგმა მკვლევარმა თავადის პირადი გმირობა ეჭვქვეშ დააყენა. ზოგიერთის მტკიცებით, დმიტრი ბრძოლაში საერთოდ არ მონაწილეობდა და გამარჯვება მისმა სარდლებმა მოიპოვეს. ჰერცენის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის ისტორიკოსმა თქვა: „ახლა ამის მტკიცებულება გვაქვს: ხმლის ან შუბის დარტყმის კვალი, რომელიც თავადის სიცოცხლეში შეხორცდა. ეს იმ სიცრუის დასასრულია, რომელმაც, სამწუხაროდ, დღემდე მოაღწია“.

ისტორიის გადაწერას მიზანი აქვს. დონსკოის თაყვანისცემა აძლიერებს მოწოდებას, რომელსაც კრემლი ომის პირველივე წუთიდან იმეორებს: „ღმერთი ჩვენთანაა“. ამ ფრაზას უპირისპირდება „ისინი“, დასავლეთი, რომელიც მტრადაა წარმოდგენილი.

სიუჟეტის ბოლოს Rossiya 1-მა უკრაინაში შეჭრის ისტორიული მოვლენებით გამართლება კვლავ სცადა: „ბოროდინოს ბრძოლას, ნაცისტებისგან დონბასის გათავისუფლებასა და კულიკოვოს ბრძოლას ერთი რამ აერთიანებს. ისტორია არ დასრულებულა, რუსეთი ახალ თავებს წერს და მეომარი თავადი დმიტრი დონსკოი მათში უხილავად მონაწილეობს“.

თემებიდონსკოისვლადიმერ პუტინმაივანე მრისხანესპუტინმასტალინმაფრანკომწმინდა ტერეზასკრემლიუკრაინისკულიკოვოს ბრძოლასთან

გამოქვეყნდა 12 სექტემბერი, 2026